CaliToday News — Năm quốc gia thành viên Liên minh Châu Âu (EU) vừa đưa ra tuyên bố chung kêu gọi các nước trong khối đồng bộ hóa chính sách giá thuốc, đồng thời phản đối các biện pháp ứng phó riêng lẻ, mang tính chắp vá trước áp lực ngày càng lớn về chi phí y tế.
Tuyên bố đến từ Bỉ, Hà Lan, Luxembourg, Áo và Ireland — các quốc gia thuộc Sáng kiến Beneluxa. Hôm thứ Tư, nhóm này khẳng định họ ưu tiên giải pháp hợp tác để giải quyết “các thách thức mang tính cấu trúc chung”, đồng thời cảnh báo hệ lụy từ “các phản ứng đơn phương, thiếu phối hợp từ các quốc gia”.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh Mỹ và các tập đoàn dược phẩm lớn đang gia tăng áp lực buộc các nước EU phải trả nhiều tiền hơn cho các loại thuốc men. Hiện tại, giá thuốc ở Đức đang thấp hơn khoảng ba lần so với tại Mỹ. Chính quyền Trump đang yêu cầu châu Âu phải chấp nhận mức giá cao hơn, trong khi lên kế hoạch ép giảm giá thuốc ngay tại thị trường nội địa Mỹ.
Chiến thuật “bẻ đũa từng chiếc” của Washington
Các đại sứ quán Mỹ tại châu Âu hiện đã được giao nhiệm vụ đàm phán các thỏa thuận riêng rẽ về giá thuốc với từng quốc gia, tương tự như thỏa thuận đã đạt được với Anh. Hiện tại, London đã đồng ý trả nhiều tiền hơn cho các loại thuốc để đổi lấy việc Mỹ tạm thời miễn áp thuế quan.
Tại Đức, Giám đốc điều hành (CEO) của Pfizer, ông Albert Bourla, cùng với 30 CEO ngành dược phẩm khác, đã gửi yêu cầu gặp khẩn cấp Thủ tướng Đức Friedrich Merz. Trong khi đó, hiệp hội vận động hành lang ngành dược phẩm Đức thừa nhận họ có phần “ghen tị” với thỏa thuận giữa Anh và Mỹ.
Nguồn tin cho biết, ông Bourla đã cảnh báo Thủ tướng Merz rằng kế hoạch giảm giá thuốc của chính phủ Đức đã buộc Pfizer phải xem xét lại các khoản đầu tư tại nước này. Hai đại gia dược phẩm khác là Eli Lilly và Boehringer Ingelheim cũng đã tạm dừng các dự án đầu tư tại Đức.
Dù các quan chức chính phủ từ Washington liên tục có các cuộc gặp với đối tác tại Berlin để thảo luận về giá thuốc, nhóm Beneluxa vẫn đưa ra lời cảnh báo đanh thép chống lại một phản ứng chia rẽ từ phía châu Âu — ngay cả khi chính sách giá thuốc vốn thuộc thẩm quyền riêng của từng quốc gia thành viên.
“Trong bối cảnh địa chính trị đầy biến động, chúng tôi tin rằng những diễn biến hiện nay trong hệ thống dược phẩm đòi hỏi sự đoàn kết và phối hợp chặt chẽ,” tuyên bố của 5 nước nhấn mạnh.
Các nước này lập luận rằng việc tinh giản các quy định về giá và hoàn trả chi phí y tế trên cơ sở hợp tác đôi bên cùng có lợi cuối cùng sẽ dẫn đến một cách tiếp cận đồng nhất hơn của châu Âu đối với các phương pháp điều trị mới.
EU tìm tiếng nói chung trước thềm hội nghị thượng đỉnh
Y tế vốn thuộc thẩm quyền của từng quốc gia thành viên chứ không phải các cơ quan quyền lực của EU, điều này khiến việc thực hiện một hành động chung trở nên vô cùng khó khăn. Dù vậy, tuyên bố của Beneluxa khẳng định các nước EU có “mục tiêu chung là bảo vệ hệ thống y tế dựa trên sự đoàn kết của châu Âu” và cần cân nhắc “hợp tác sâu rộng hơn”.
Các bộ trưởng EU dự kiến sẽ thảo luận về áp lực giá thuốc tại một cuộc họp ở Luxembourg vào ngày 16 tháng 6 tới, dù nội bộ khối hiện vẫn đang bị chia rẽ thành các phe đối lập.
Một người phát ngôn chính phủ Thụy Điển tiết lộ với POLITICO rằng nước này đã mời “khoảng 10” bộ trưởng tham dự một cuộc họp ăn sáng để bàn về phản ứng phối hợp trước các thách thức địa chính trị trong ngành dược phẩm. Cuối ngày hôm đó, toàn bộ quốc gia thành viên trong khối sẽ tham gia một buổi ăn trưa làm việc với chủ đề “tăng cường khả năng tự chủ và chống chịu của ngành dược phẩm châu Âu”, theo lời mời của Cộng hòa Síp — nước đang giữ chức Chủ tịch luân phiên Hội đồng EU.
Giải pháp từ thuốc gốc và cuộc chiến bản quyền
Trong khi đó, hiệp hội ngành thuốc gốc (generics – thuốc tương đương sinh học với thuốc phát minh nhưng đã hết hạn bảo hộ độc quyền) khẳng định các sản phẩm của họ có thể giúp EU chống đỡ lại áp lực tăng giá từ Mỹ và các tập đoàn lớn.
Một bản ghi nhớ của tổ chức Medicines for Europe gửi tới Ủy ban Châu Âu (EC) và các nước thành viên mà POLITICO thu thập được đã thúc giục EU đẩy nhanh việc áp dụng các loại thuốc thay thế đã hết hạn bằng sáng chế đối với các loại thuốc sinh học đắt tiền. Chiến lược này được kỳ vọng có thể giải phóng khoảng 10 tỷ euro ngân sách y tế để tái đầu tư.
Tuyên bố của Beneluxa cũng lưu ý rằng các biện pháp khuyến khích ngành dược “chỉ giải quyết được một phần thách thức về đổi mới sáng tạo”. Đề cập đến “một vài biện pháp tiềm năng” đang được cân nghị, nhóm này nhấn mạnh cần phải có “sự xem xét kỹ lưỡng mang tính phản biện và hợp tác hiệu quả” trước khi nâng tầm các biện pháp này thành chính sách cấp EU.
Trước đó, Ủy ban Châu Âu đã đề xuất gia hạn quyền bảo hộ bằng sáng chế đối với một số loại thuốc công nghệ sinh học cụ thể, đi kèm điều kiện các loại thuốc này phải được sản xuất tại châu Âu. Tuy nhiên, các quỹ bảo hiểm công, các nhóm bệnh nhân và ngành công nghiệp thuốc gốc đều cảnh báo kế hoạch này sẽ đẩy chi phí thuốc men lên cao.
Các Nghị sĩ châu Âu (MEP) cũng phản ứng gay gắt với việc Ủy ban trình phán quyết mà không kèm theo báo cáo đánh giá tác động chính thức theo quy trình lập pháp thông thường. Tháng trước, cơ quan hành pháp EU đã đưa ra một phân tích ước tính kế hoạch này sẽ khiến các quỹ bảo hiểm công phải tốn thêm 70 triệu euro cho mỗi loại thuốc mỗi năm. Dù vậy, Nghị viện Châu Âu vẫn đang tự tiến hành một nghiên cứu độc lập để đánh giá mức độ ảnh hưởng nghiêm trọng của kế hoạch này đối với ngân sách y tế của các quốc gia.
Nguồn Tổng hợp
