Thứ Sáu vừa qua, Tổng thống Trump đã ký một sắc lệnh hành pháp nhằm thắt chặt các quy định về tư cách thi đấu và chuyển trường trong hệ thống NCAA. Đây được xem là nỗ lực mới nhất của ông nhằm kiềm chế mảng thể thao đại học trong kỷ nguyên “chi trả để thi đấu” (pay-to-play).
Sắc lệnh này mở rộng quyền hạn của Hiệp hội Thể thao Đại học Quốc gia (NCAA), chỉ đạo cơ quan quản lý này cập nhật các hướng dẫn để giới hạn thời gian thi đấu của sinh viên vận động viên ở mức tối đa 5 năm. Đồng thời, sinh viên chỉ được phép chuyển trường một lần duy nhất trong quá trình học đại học mà không phải trải qua thời gian chờ đợi (waiting period).
Văn bản này cũng đặt mục tiêu ngăn chặn những gì ông Trump gọi là “các chương trình NIL gian lận” — nơi cầu thủ được trả thù lao vượt quá giá trị thị trường thực tế thông qua các hợp đồng khai thác tên tuổi, hình ảnh và chân dung (NIL). Bên cạnh đó, một hệ thống đăng ký sinh viên vận động viên quốc gia cũng sẽ được thiết lập. Các trường cao đẳng và đại học không tuân thủ quy định mới có nguy cơ bị cắt nguồn tài trợ từ liên bang.
“Sự hội tụ của áp lực thành tích khổng lồ trong bóng bầu dục và bóng rổ, cùng sự lỏng lẻo của các quy tắc… đã tạo ra một cuộc chạy đua vũ trang tài chính mất kiểm soát. Điều này đang đẩy các trường đại học vào cảnh nợ nần, đe dọa bòn rút nguồn lực từ các môn thể thao khác và hủy hoại cơ hội giáo dục của sinh viên vận động viên,” sắc lệnh nêu rõ.
Nỗ lực khôi phục mô hình nghiệp dư
Từ lâu, Tổng thống Trump đã bày tỏ mong muốn thực hiện những thay đổi sâu rộng trong thể thao đại học. Trong một buổi thảo luận bàn tròn tại Tòa Bạch Ốc vào tháng trước, ông đã mô tả cục diện NIL hiện nay là một “thảm họa”.
Tổng thống ủng hộ việc quay trở lại hệ thống dựa trên học bổng truyền thống sau phán quyết của Tối cao Pháp viện năm 2021 vốn đã nới lỏng các hạn chế của NCAA. Đến năm 2025, một thỏa thuận dàn xếp trị giá 2,8 tỷ USD đã mở đường cho việc chia sẻ doanh thu giữa cầu thủ và nhà trường, đánh dấu bước ngoặt rời xa mô hình thể thao nghiệp dư thuần túy.
Quyết tâm đối đầu với các rào cản pháp lý
Tại sự kiện, Tổng thống Trump khẳng định: “Mọi thứ vốn đang tốt đẹp, còn giờ đây các bạn đang đối mặt với một đống hỗn độn”. Ông chỉ trích việc các thẩm phán can thiệp sâu vào hệ thống này: “Tôi không nghĩ là đúng khi một thẩm phán — người chẳng biết gì cả — lại được phép phá hủy các trường đại học và nền thể thao đại học.”
Đây là lần thứ hai ông Trump nỗ lực tự mình giải quyết vấn đề khi thiếu vắng sự đồng thuận từ Quốc hội, sau sắc lệnh “Cứu nguy Thể thao Đại học” vào tháng 7 năm ngoái. Động thái này diễn ra ngay trước thềm vòng chung kết Final Four của NCAA — giải đấu đang thu hút lượng khán giả kỷ lục với trung bình hơn 10 triệu người xem, mức cao nhất kể từ năm 1993.
Các điểm chính trong sắc lệnh của Tổng thống Trump:
- Giới hạn thời gian thi đấu: Tối đa 5 năm cho mỗi sinh viên vận động viên.
- Siết chặt chuyển trường: Chỉ cho phép chuyển trường 1 lần duy nhất mà không bị phạt thời gian chờ.
- Kiểm soát NIL: Thiết lập khung giá trị thị trường công bằng để tránh tình trạng lôi kéo tài năng bằng tiền bạc.
- Chế tài kinh tế: Đe dọa cắt tài trợ liên bang đối với các cơ sở giáo dục không chấp hành.
Nguồn The Hill
