- Sắc lệnh yêu cầu sử dụng dữ liệu liên bang để xác minh tư cách cử tri tại từng bang.
- Động thái này diễn ra sau những tuyên bố chưa có căn cứ của ông Trump về gian lận cử tri và nỗ lực thắt chặt quy định bầu cử.
- Các bên chỉ trích cáo buộc sắc lệnh vi phạm Hiến pháp và tuyên bố sẽ khởi kiện tại tòa án.
Ngày 31 tháng 3 (Reuters) – Hôm thứ Ba, Tổng thống Donald Trump đã ký một sắc lệnh hành pháp nhằm thắt chặt các quy định về bỏ phiếu qua thư trên toàn quốc. Sắc lệnh chỉ đạo chính quyền lập danh sách công dân Mỹ đủ tư cách cử tri tại mỗi bang, ngay lập tức vấp phải những lời đe dọa thách thức pháp lý từ các nhóm bảo vệ quyền bầu cử và đảng Dân chủ.
Theo sắc lệnh, dữ liệu liên bang sẽ được sử dụng để hỗ trợ các quan chức bầu cử địa phương xác minh danh tính cử tri. Quy định mới cũng yêu cầu phiếu bầu vắng mặt chỉ được gửi tới những cử tri nằm trong danh sách đã được phê duyệt của bang, đồng thời bắt buộc sử dụng phong bì bảo mật có mã vạch định danh riêng biệt.
Tổng thống Trump khẳng định ông không thấy có cơ sở nào để sắc lệnh này bị bác bỏ tại tòa. Ông lập luận rằng chỉ có thẩm phán mới có quyền ngăn chặn nó, đồng thời chỉ trích điều mà ông gọi là các thẩm phán “biến chất” và “tồi tệ”.
“Tôi không thấy họ có cửa nào để thách thức sắc lệnh này,” ông Trump phát biểu.
Tuy nhiên, các nhóm quyền bầu cử, chuyên gia và quan chức đảng Dân chủ đã nhanh chóng bác bỏ tuyên bố trên. Họ cho rằng nỗ lực của chính quyền liên bang nhằm can thiệp vào hệ thống bầu cử do các tiểu bang quản lý sẽ không thể vượt qua cửa ải pháp lý.
“Sắc lệnh này không chỉ vi phạm Hiến pháp mà còn thiếu nghiêm túc,” Chủ tịch NAACP Derrick Johnson tuyên bố. “Nó sẽ không thể tồn tại.”
Ông David Becker, người đứng đầu Trung tâm Đổi mới & Nghiên cứu Bầu cử, chia sẻ trên mạng xã hội rằng sắc lệnh này “rõ ràng là vi hiến” và sẽ bị đình chỉ ngay lập tức. Ông nói thêm một cách mỉa mai rằng ông Trump “có lẽ nên ký thêm sắc lệnh cấm luôn luật trọng lực.”
Thống đốc bang California Gavin Newsom cũng viết trên mạng xã hội X: “Tổng thống đang muốn hạn chế quyền tham gia dân chủ của người dân Mỹ. California sẽ đối đầu với ông ấy tại tòa.”
Trong nhiều năm qua, vị Tổng thống thuộc đảng Cộng hòa luôn thúc đẩy các tuyên bố sai sự thật rằng thất bại của ông trong cuộc bầu cử năm 2020 là do gian lận diện rộng. Ông liên tục kêu gọi thắt chặt quy định bỏ phiếu qua thư trước thềm bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11 tới — thời điểm đảng của ông phải nỗ lực bảo vệ đa số ghế mong manh tại Quốc hội.
Sắc lệnh này được đưa ra khi Thượng viện đang xem xét Đạo luật “SAVE America”, một biện pháp ưu tiên hàng đầu của ông Trump. Ông lập luận rằng đạo luật này sẽ giúp ích cho đảng Cộng hòa trong kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ.
Dự luật — đã được Hạ viện thông qua vào tháng 2 — yêu cầu cử tri phải xuất trình bằng chứng quốc tịch Mỹ khi đăng ký và căn cước công dân có ảnh khi bỏ phiếu. Tuy nhiên, khả năng thông qua tại Thượng viện là rất thấp do đảng Cộng hòa không có đủ 60 phiếu cần thiết để vượt qua sự phản đối từ đảng Dân chủ.
Đáng chú ý, dù quyết liệt phản đối bỏ phiếu qua thư, ông Trump vẫn sử dụng hình thức này trong cuộc bầu cử đặc biệt tại Florida tuần trước. Khi được hỏi, ông cho biết mình bỏ phiếu qua thư “vì tôi là Tổng thống” và “có rất nhiều việc khác nhau” phải xử lý.
Trước đây, Tổng thống Trump cũng từng sử dụng quyền hành pháp để chỉ đạo các cơ quan liên bang hỗ trợ các bang xác minh quốc tịch cử tri, đồng thời tìm cách cấm các bang kiểm phiếu qua thư nhận được sau ngày bầu cử — một động thái thách thức trực tiếp quy trình bầu cử vốn thuộc thẩm quyền truyền thống của các tiểu bang.
