CALITODAY (30/3/2026): Ngay cả khi các nhà lãnh đạo khu vực đang gấp rút tìm kiếm các lối thoát ngoại giao cho cuộc chiến, các bên chính — Israel, Mỹ và Iran — vẫn đang tiếp tục củng cố lập trường của mình.
Trong một bài đăng trên Truth Social, Tổng thống Donald Trump đe dọa sẽ “xóa sổ hoàn toàn” mọi nguồn năng lượng của Iran nếu không đạt được thỏa thuận chấm dứt chiến tranh.
Trước đó, ông cho rằng Iran gần như đã sẵn sàng cho một thỏa thuận, trong khi Tehran phủ nhận điều này và cảnh báo sẽ “trút mưa lửa” xuống binh sĩ Mỹ nếu họ phát động một cuộc xâm lược trên bộ.
Dưới đây là những điều cần biết trong Ngày thứ 31.
Các mối đe dọa của Trump:
Trump cho biết Mỹ đang trong “các cuộc thảo luận nghiêm túc” với một “chế độ mới” ở Iran và đe dọa sẽ “xóa sổ hoàn toàn” các nguồn năng lượng của nước này nếu “không sớm đạt được thỏa thuận.” Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio sau đó nói rằng có “những rạn nứt” trong nội bộ lãnh đạo Iran nhưng từ chối nêu tên những người mà Mỹ đang đàm phán. Cố vấn an ninh quốc gia cũ của Trump đã bác bỏ các tuyên bố rằng Tòa Bạch Ốc đang đàm phán với một chính quyền ôn hòa hơn, gọi đó là “hoàn toàn ảo tưởng.”
Phản hồi từ Tehran:
Trái ngược với cả Trump và Rubio, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cho biết hiện không có đàm phán trực tiếp nào giữa Mỹ và Iran. Theo ông, các thông điệp chỉ được chuyển qua trung gian. Tòa Bạch Ốc cho rằng những phát biểu bi quan công khai của Tehran không phản ánh các thông điệp riêng tư giữa hai bên.
Dầu mỏ của Iran:
Bài đăng mới nhất của Trump được đưa ra sau khi ông nói với Financial Times rằng ông thích ý tưởng Mỹ tiếp quản dầu mỏ của Iran. Ông cũng cho biết vẫn đang cân nhắc việc chiếm đảo Kharg của Iran — một trung tâm trung chuyển nhiên liệu quan trọng — và nói rằng lực lượng Mỹ có thể sẽ phải ở lại đó trong thời gian dài.
Yêu cầu của Washington:
Trump cho biết Iran đã đồng ý với “phần lớn” trong danh sách 15 yêu cầu mà Mỹ đưa ra để chấm dứt chiến tranh, sau “các cuộc họp rất tốt, cả trực tiếp lẫn gián tiếp.” Tuy nhiên, Tehran bác bỏ điều này và gọi các yêu cầu của Mỹ là “quá mức, phi thực tế và vô lý.” Trump cũng nói Iran đã gửi cho Mỹ “20 tàu chở dầu” để chứng minh thiện chí.
Cảnh báo từ Iran:
Chủ tịch Quốc hội Iran cáo buộc Mỹ “âm thầm lên kế hoạch xâm lược trên bộ” trong khi vẫn nói về đàm phán, và cho biết lực lượng Iran đang “chờ đợi” quân Mỹ. Tàu USS Tripoli — chở 3.500 binh sĩ Mỹ — đã đến Trung Đông. Các đơn vị này thường được sử dụng cho các nhiệm vụ đổ bộ từ biển vào đất liền.
Nỗ lực ngoại giao:
Pakistan cho biết sẵn sàng tổ chức đàm phán giữa Mỹ và Iran “trong những ngày tới” sau cuộc họp “rất hiệu quả” với lãnh đạo Ai Cập, Ả Rập Xê Út và Thổ Nhĩ Kỳ nhằm giảm leo thang căng thẳng.
Chi phí năng lượng:
Giá dầu tăng sau cảnh báo của Tehran về khả năng Mỹ xâm lược trên bộ, với dầu Brent tăng 2,47% lên 107,92 USD. Thị trường chứng khoán châu Á giảm vào thứ Hai 30/3. Một báo cáo của JPMorgan cảnh báo châu Á sẽ chịu tác động đầu tiên từ thiếu hụt dầu, tiếp theo là châu Âu, châu Phi và Mỹ.
Các cuộc tấn công cơ sở hạ tầng:
Hai bên tiếp tục các cuộc tấn công trả đũa. Một công nhân Ấn Độ đã thiệt mạng ở Kuwait sau khi một nhà máy điện và khử muối nước bị hư hại do tấn công của Iran. Cuối tuần qua, hai cơ sở nhôm lớn ở Bahrain và UAE cũng bị tấn công. Tại Israel, một đám cháy lớn bùng phát tại khu công nghiệp sau một cuộc tấn công. Trong khi đó, các cuộc không kích của Israel đã làm hư hại hai nhà máy thép ở Iran.
Biên giới Lebanon:
Israel đang tiến sâu hơn vào miền nam Lebanon và giao tranh với Hezbollah. Lực lượng Israel đang kiểm soát khu vực phía nam sông Litani và kêu gọi dân thường sơ tán. Các tổ chức nhân quyền cảnh báo việc phá hủy các điểm vượt sông sẽ cắt đứt “nguồn sống thiết yếu” của hàng chục nghìn người dân.
Máy bay Mỹ bị phá hủy:
Một cuộc tấn công của Iran vào căn cứ không quân ở Ả Rập Xê Út dường như đã phá hủy một máy bay E-3 Sentry quan trọng của Không quân Mỹ. Việc này có thể làm suy giảm khả năng phát hiện mối đe dọa từ Iran.
Thiệt hại dân thường:
UNICEF cho biết 1/5 dân số Lebanon đã phải di dời trong ba tuần qua. Trung bình mỗi ngày có 19.000 trẻ em phải rời bỏ nhà cửa. Một số lính gìn giữ hòa bình của Liên Hợp Quốc đã thiệt mạng hoặc bị thương. Ngoài ra, ít nhất hai người đã thiệt mạng trong một cuộc tấn công vào trại trẻ mồ côi gần Tehran.
Sự tham gia của Houthi:
Israel cho biết đã đánh chặn hai máy bay không người lái từ Yemen sau khi lực lượng Houthi tham gia xung đột. Điều này xảy ra sau khi Israel tiến hành không kích Tehran và tuyên bố sắp hoàn thành các mục tiêu “ưu tiên cao nhất.”
Giao thông hàng hải:
Nhiều tàu từ Pakistan, Trung Quốc và Ấn Độ đang đi qua eo biển Hormuz, nhưng vẫn ít hơn so với trước khi Mỹ và Israel tấn công Iran. Chính quyền Trump coi đây là dấu hiệu của ngoại giao thành công.
Quân đội Mỹ đã xây dựng các kế hoạch cho một cuộc đột kích trên bộ.
Tướng đã nghỉ hưu Frank McKenzie, cựu chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung tâm Hoa Kỳ (Centcom), cho biết hôm Chủ nhật 29/3 rằng quân đội Mỹ đã xây dựng các kế hoạch cho một cuộc đột kích trên bộ vào Iran trong nhiều năm, trong bối cảnh Tổng thống Trump được cho là đang cân nhắc việc đưa quân tham chiến.
“Margaret, trong nhiều năm qua chúng tôi đã xem xét các phương án dọc theo bờ biển phía nam của Iran, chiếm giữ các hòn đảo, chiếm giữ các căn cứ nhỏ. Thông thường là các cuộc đột kích. Và đột kích là một chiến dịch có kế hoạch rút lui. Bạn sẽ không ở lại. Nhưng một số hòn đảo đó bạn có thể chiếm và giữ. Điều đó sẽ tạo ra một vài tác động,” McKenzie nói với Margaret Brennan của CBS News trong chương trình “Face the Nation.”
“Trước hết, điều đó sẽ là một sự sỉ nhục sâu sắc đối với Iran và sẽ mang lại cho chúng ta lợi thế lớn trong đàm phán. Thứ hai, ví dụ như đảo Kharg mà mọi người thường nhắc đến, nếu bạn chiếm được đảo Kharg, bạn thực sự có thể làm tê liệt hoàn toàn nền kinh tế dầu mỏ của Iran. Và điểm hay của việc chiếm giữ nó là bạn không phá hủy nó,” ông nói.
Tờ Washington Post đưa tin vào cuối tuần rằng Bộ Quốc phòng Mỹ đang chuẩn bị các kế hoạch cho các chiến dịch trên bộ kéo dài nhiều tuần tại Iran. Các chiến dịch này có thể bao gồm lực lượng đặc nhiệm và bộ binh thông thường thực hiện các cuộc đột kích, theo lời các quan chức Mỹ nói với tờ báo.
Khoảng 3.500 thủy thủ và lính Thủy quân Lục chiến trên tàu USS Tripoli đã đến khu vực Centcom ở Trung Đông vào thứ Sáu 27/3. Nhóm tác chiến đổ bộ của Đơn vị Viễn chinh Thủy quân Lục chiến số 31 bao gồm “máy bay vận tải và tiêm kích tấn công, cũng như các phương tiện đổ bộ và tài sản chiến thuật.”
Các quan chức Mỹ cho biết việc triển khai lực lượng lớn tại Trung Đông sau một tháng chiến sự không có nghĩa là ông Trump đã quyết định sử dụng lực lượng trên bộ.
McKenzie cho biết Mỹ có thể đạt được một mức độ thành công nhất định mà không cần thành phần tác chiến trên bộ tại Iran.
“Tôi nghĩ thành công sẽ là việc eo biển Hormuz vẫn mở. Chúng ta đạt được một dạng thỏa thuận nào đó về chương trình tên lửa đạn đạo, và một thỏa thuận nào đó về chương trình hạt nhân. Đó có lẽ là mức tối đa bạn có thể hy vọng,” ông nói.
“Tôi tin rằng tất cả những điều đó thực sự nằm trong tầm tay của chúng ta. Chúng ta chỉ cần tiếp tục. Iran cuối cùng sẽ phản ứng trước việc sử dụng vũ lực,” ông nói thêm.
Theo các cuộc thăm dò gần đây, đa số người Mỹ có cái nhìn tiêu cực về cuộc chiến. Trong một khảo sát gần đây của CBS News/YouGov, 60% người được hỏi phản đối xung đột với Iran, trong khi 40% ủng hộ.
Graham gửi Trump: ‘Hạ nhiệt’ chiến tranh Iran, ‘tăng tốc’ nỗ lực đạt thỏa thuận hòa bình
Thượng nghị sĩ Lindsey Graham (Cộng hòa – Nam Carolina) hôm thứ Hai 30/3 cho biết ông đã khuyến nghị Tổng thống Trump “hạ nhiệt” chiến tranh ở Iran và “tăng tốc” các nỗ lực đạt thỏa thuận hòa bình, đồng thời lưu ý rằng cần có sự đồng thuận từ cả hai bên để giải quyết xung đột ở Trung Đông.
“Cứ tiếp tục đi, thưa Tổng thống. Hạ nhiệt chiến tranh và tăng tốc nỗ lực để đạt một thỏa thuận hòa bình lịch sử,” Graham viết trong một bài đăng trên mạng xã hội X, phản hồi bài đăng của Trump trên Truth Social về “các cuộc thảo luận nghiêm túc” với một chế độ Iran mới và hợp lý hơn, theo Trump.
Graham gần đây bị chỉ trích vì những phát ngôn công khai dường như ủng hộ việc sử dụng quân đội trên bộ ở Iran.
“Cỗ máy chiến tranh của Washington đang hoạt động hết công suất. Họ đang cố kéo chúng ta vào Iran để biến nơi này thành một Iraq khác. Chúng ta không thể để điều đó xảy ra,” Dân biểu Nancy Mace (Cộng hòa – Nam Carolina) viết trên X tuần trước.
“Và vâng, khi chúng tôi nói ‘cỗ máy chiến tranh của Washington’, chúng tôi đang nhắc đến Lindsey Graham,” bà bổ sung.
Graham tiếp tục ủng hộ hành động quân sự trong các bình luận trên X, nhưng ông có xu hướng tìm giải pháp ngoại giao.
“Tôi ủng hộ các nỗ lực ngoại giao để chấm dứt xung đột phù hợp với các mục tiêu quân sự của chúng ta, nhưng cần có hai bên cùng hợp tác. Việc cần thiết phải sử dụng quân sự là trong vài tuần chứ không phải vài tháng và Chiến dịch Epic Fury đang tiến triển vượt kế hoạch,” Graham viết.
“Hy vọng của tôi luôn là bằng cách vô hiệu hóa Iran như quốc gia tài trợ khủng bố lớn nhất, điều này sẽ mở ra cánh cửa cho hòa bình, cho phép Saudi Arabia và Israel bình thường hóa quan hệ, chấm dứt hiệu quả xung đột Ả Rập – Israel,” ông nói thêm.
Saudi Arabia và Israel chưa từng có quan hệ ngoại giao chính thức, một phần do Riyadh ủng hộ việc thành lập nhà nước Palestine.
“Nếu thỏa thuận bình thường hóa lịch sử giữa Saudi Arabia và Israel xảy ra, đó sẽ là nhờ vào sự lãnh đạo táo bạo, quyết đoán của Tổng thống Trump trong việc đối phó với mối đe dọa từ Iran, để họ không còn phá hoại hòa bình như đã xảy ra vào ngày 7/10/2023,” Graham viết hôm thứ Hai, sau khi trước đó từng đề xuất một thỏa thuận phòng thủ chung với Saudi Arabia.
Trump trình diễn bản vẽ mới của phòng khiêu vũ Cánh Đông giữa lúc bị giám sát chặt chẽ
Tổng thống Trump đã quảng bá các kế hoạch cập nhật cho dự án xây dựng phòng khiêu vũ tại Tòa Bạch Ốc trị giá hàng trăm triệu đô la vào tối Chủ nhật 29/3, giữa lúc dự án đang chịu sự giám sát cao độ.
Ông Trump đã tiết lộ các thiết kế mới cho các cơ quan truyền thông trên máy bay Air Force One.
“Tôi nghĩ đây sẽ là tòa nhà tuyệt vời nhất thuộc loại này trên thế giới,” Trump nói với các phóng viên. “Rất nhiều người đang đánh giá rất tốt. Một số người đưa ra nhận xét mà chưa hề nhìn thấy tòa nhà vì bản thiết kế này vừa mới công bố hôm nay.”
Trump cho biết dự án — thay thế Cánh Đông của Tòa Bạch Ốc đã bị phá dỡ — hoàn toàn được ông và các nhà tài trợ chi trả. Ông nói với các phóng viên rằng dự án “đang tiến trước kế hoạch và dưới ngân sách.”
Tổng thống đã ấn định chi phí dự án là 400 triệu USD, tăng so với ngân sách ban đầu 200 triệu USD.
“Không có một đồng nào từ tiền ngân sách nhà nước đổ vào phòng khiêu vũ này,” ông nói về dự án, vốn sẽ được đánh giá lần cuối vào thứ Năm 26/3.
Dưới đây là những thông tin cần biết về tình trạng hiện tại của dự án, dự kiến hoàn thành vào cuối nhiệm kỳ của Trump:
Bản vẽ mới tiết lộ thay đổi thiết kế.
Các thay đổi thiết kế mà Trump công bố hôm Chủ nhật 29/3 bao gồm việc bỏ cầu thang ở phía nam phòng khiêu vũ và thay bằng hiên nhà và cầu thang thoát hiểm.
Trump cho biết cấu trúc mới “gần như là một bản sao của Tòa Bạch Ốc” và phù hợp về chiều cao và phong cách với tòa nhà trung tâm.
“Chúng tôi chỉ muốn tôn vinh Tòa Bạch Ốc, và điều đó rất hài hòa,” ông nói với các phóng viên hôm Chủ nhật.
Trump cho biết cánh mới cũng “có khả năng phục vụ lễ nhậm chức” về mặt kích thước và biện pháp an ninh.
“Chúng tôi có toàn bộ kính chống đạn. Chúng tôi có mái nhà, trần nhà chống drone, mọi thứ đều chống drone và chống đạn, và thật không may chúng ta đang sống trong thời đại mà điều đó là cần thiết.”
Cơ sở quân sự dưới phòng khiêu vũ.
Trump cũng tiết lộ tối Chủ nhật rằng quân đội Mỹ đang xây dựng một “khu phức hợp khổng lồ” dưới phòng khiêu vũ.
“Thực ra phòng khiêu vũ đã trở thành kho cho những gì quân đội đang xây dựng, bao gồm từ drone và bất kỳ thứ gì khác,” Trump nói.
Đầu năm nay, CNN đã đưa tin về kế hoạch bí mật cho một “cơ sở ngầm an toàn” dưới phần mở rộng Cánh Đông mới.
Tổng thống đặc biệt nhắc đến báo cáo gần đây từ The New York Times rằng kế hoạch bao gồm “cửa sổ giả.”
“Chúng tôi không có cửa sổ giả,” Trump nói với các phóng viên hôm Chủ nhật.
Leavitt phản pháo báo cáo của New York Times
Thư ký báo chí Tòa Bạch Ốc Karoline Leavitt chỉ trích bài báo của Times hôm Chủ nhật 29/3, cho rằng tờ báo dựa vào phân tích của “ba người ngẫu nhiên.”
Bài báo, tiêu đề “Thiết kế phòng khiêu vũ của Trump gần như chưa bị kiểm tra kỹ,” được viết bởi một kiến trúc sư và hai nhà báo có nền tảng về mỹ thuật và quy hoạch đô thị.
“Tổng thống Trump và kiến trúc sư trưởng của ông đã xây dựng các tòa nhà đẳng cấp thế giới trên khắp thế giới, và họ đang đảm bảo Nhà của Nhân dân cuối cùng có một phòng khiêu vũ đẹp mắt đã cần suốt nhiều thập kỷ — mà không tốn một xu ngân sách thuế của dân,” Leavitt viết trên mạng xã hội hôm Chủ nhật.
Người phát ngôn của Times, Danielle Rhoades Ha, cho biết tờ báo “tự tin vào độ chính xác của câu chuyện,” trong một tuyên bố phản hồi bài đăng của Leavitt.
“Bài báo của chúng tôi dựa trên các cuộc phỏng vấn với kiến trúc sư, quan chức chính phủ hiện tại và trước đây, cũng như các chuyên gia bảo tồn lịch sử,” bà viết. “Nó dựa trên tài liệu công khai về kế hoạch xây dựng, và trích dẫn các quan chức Tòa Bạch Ốc tham gia lập kế hoạch phòng khiêu vũ mới. So với các dự án lớn khác ở Washington, dự án này có ít thời gian để công chúng xem xét, và các chuyên gia cảnh báo thiết kế còn nhiều vấn đề.”
Ủy ban sẽ bỏ phiếu về dự án trong tuần này
Hội đồng Ủy ban Quy hoạch Thủ đô Quốc gia (NCPC) dự kiến sẽ thảo luận và bỏ phiếu về dự án tại cuộc họp vào thứ Năm 03/4.
Đây là trở ngại cuối cùng cho việc xây dựng dự án sau khi Ủy ban Mỹ thuật Hoa Kỳ (CFA), do Trump bổ nhiệm, đã phê duyệt thiết kế vào tháng Hai. Tổng thống đã sa thải tất cả các ủy viên CFA vào năm ngoái trước khi hội đồng nghệ thuật xem xét đề xuất phòng khiêu vũ.
Ủy ban 12 thành viên của NCPC bao gồm các thành viên được Trump, Thị trưởng Quận Columbia Muriel Bowser và các nhà lãnh đạo được bầu khác bổ nhiệm.
Bộ trưởng Ngoại giao Iran kêu gọi Saudi Arabia “đuổi” lực lượng Mỹ
Bộ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araghchi hôm thứ Hai 30/3 cho biết chính phủ Saudi Arabia nên “đuổi” quân đội Mỹ ra khỏi nước này, ba ngày sau khi quân đội Iran tấn công một căn cứ không quân Mỹ tại Saudi Arabia.
“Iran tôn trọng Vương quốc Saudi Arabia và coi đây là một quốc gia anh em,” Araghchi viết trên mạng xã hội X. “Các hoạt động của chúng tôi nhằm vào kẻ thù xâm lược, những người không tôn trọng người Ả Rập hay người Iran, và cũng không thể cung cấp bất kỳ an ninh nào.
“Hãy nhìn vào những gì chúng tôi đã làm với bộ chỉ huy trên không của họ. Đã đến lúc phải đuổi lực lượng Mỹ.”
Trong bài đăng, Araghchi cũng chia sẻ một bức ảnh của máy bay E-3 Sentry của Không quân Mỹ với phần đuôi bị gãy và mái radar nằm trên mặt đất. Nhiều phương tiện truyền thông trước đó đã đưa tin máy bay này bị phá hủy trong vụ tấn công của Iran Thứ Bảy 28/3.
Mỹ và Saudi Arabia có mối quan hệ đối tác lâu dài hơn tám thập kỷ. Theo Militarybases.com, có năm căn cứ quân sự Mỹ tại quốc gia giàu dầu mỏ này, với khoảng 2.700 quân nhân theo NewsNation.
Vào thứ Sáu 27/3, một vụ tấn công bằng tên lửa của Iran vào Căn cứ Không quân Hoàng tử Sultan ở Al-Kharj, Saudi Arabia, đã khiến 12 quân nhân Mỹ bị thương, theo The Wall Street Journal. Báo này đưa tin hai quân nhân bị thương nặng, trong khi 10 người bị chấn động não.
Vụ tấn công cũng làm hư hại nhiều máy bay tiếp nhiên liệu của Mỹ và một số máy bay không người lái cũng bị trúng tên lửa, theo Journal.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nói với NBC News hôm thứ Bảy rằng lực lượng Nga đã chụp ảnh vệ tinh căn cứ không quân ba lần trong những ngày trước khi Iran tấn công.
“Tôi nghĩ rằng việc giúp người Iran là lợi ích của Nga,” ông nói. “Và tôi không tin — tôi biết — họ chia sẻ thông tin. Họ có giúp người Iran không? Tất nhiên. Bao nhiêu phần trăm? Một trăm phần trăm.”
Một phát ngôn viên của Lầu Năm Góc hôm Chủ Nhật nói với The Hill rằng họ không thể bình luận về các vấn đề tình báo.
Trump leo thang đe dọa đối với dầu mỏ và cơ sở hạ tầng Iran
Trong cuối tuần và ngày thứ Hai 30/3, Tổng thống Trump đưa ra một loạt phát ngôn ám chỉ rằng ông có thể tịch thu dầu của Iran và nhắm vào các công trình hạ tầng quan trọng của nước này.
Ông Trump nói với Financial Times vào Chủ nhật 29/3 rằng “sở thích của tôi sẽ là lấy dầu” ở Iran và so sánh tình huống này với việc ông chiếm đóng nguồn dầu ở Venezuela hồi đầu năm nay.
“Có thể ta chiếm đảo Kharg, có thể không. Chúng ta có rất nhiều lựa chọn,” ông nói, ám chỉ tới một trung tâm xuất khẩu dầu của Iran. “Điều đó cũng có nghĩa là chúng ta phải ở đó một thời gian.”
Trong khi đó, vào thứ Hai, Trump đe dọa nhắm vào cơ sở hạ tầng dân sự ở Iran, bao gồm nhà máy điện và các nhà máy khử nước biển thành nước ngọt.
Ông viết trên mạng xã hội Truth Social:
“Đã có tiến triển lớn nhưng nếu vì lý do nào đó một thỏa thuận không sớm đạt được — điều mà có thể sẽ xảy ra — và nếu eo biển Hormuz không ngay lập tức ‘mở cửa cho thương mại’, chúng ta sẽ kết thúc ‘kỳ nghỉ dễ thương’ của mình ở Iran bằng cách phá hủy và xóa sổ hoàn toàn tất cả Nhà máy Phát điện, Giếng Dầu và Đảo Kharg (và có thể tất cả các nhà máy khử muối!), mà chúng ta cố ý chưa từng chạm tới,…”
Đây là những tuyên bố trong bối cảnh một cuộc xung đột lớn ở Trung Đông, với căng thẳng đã kéo dài hơn một tháng giữa lực lượng Mỹ – Israel và Iran. Các đe dọa này được đưa ra cùng lúc với nỗ lực đàm phán và triển vọng mở lại eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển năng lượng chiến lược toàn cầu.
“Tính toán đi”: Trump đánh dấu mốc thời gian quan trọng khi chiến tranh với Iran vẫn tiếp diễn
Cuộc chiến giữa Mỹ và Israel tại Iran đã tròn một tháng vào thứ Hai, đánh dấu một mốc thời gian quan trọng đối với chính quyền Trump giữa áp lực kết thúc chiến dịch.
Tổng thống Trump và các trợ lý ban đầu cho rằng xung đột sẽ kéo dài từ bốn đến sáu tuần sau các cuộc tấn công ban đầu vào quốc gia này vào cuối tháng trước.
Tuy nhiên, mặc dù tuyên bố Mỹ đã đạt được mục tiêu trong cuộc chiến, chính quyền lại đưa ra câu trả lời mơ hồ khi được hỏi về tiến trình của chiến tranh khi nó tròn 30 ngày.
“Ngài tổng thống, tổng tư lệnh, và Lầu Năm Góc luôn nói rằng thời gian dự kiến cho Chiến dịch Epic Fury là bốn đến sáu tuần,” phát ngôn viên Nhà Trắng Karoline Leavitt nói với các phóng viên trong buổi họp báo thứ Hai tại Nhà Trắng khi được hỏi về tiến trình chiến tranh.
“Chúng ta đang ở ngày thứ 30 hôm nay. Vì vậy, bạn hãy tự tính xem Lầu Năm Góc cần bao lâu nữa để hoàn thành tất cả mục tiêu,” bà nói.
Những bình luận của Leavitt đưa ra trong bối cảnh chính quyền đưa ra các gợi ý khác nhau về thời điểm chiến tranh có thể kết thúc và những mục tiêu cần đạt được để Trump tuyên bố chiến thắng.
Axios đưa tin vào cuối tuần rằng Ngoại trưởng Marco Rubio đã nói với các đồng nghiệp thuộc Nhóm Bảy (G7) rằng chiến dịch của Mỹ tại Iran có thể kéo dài thêm từ hai đến bốn tuần trong cuộc họp của nhóm tại Pháp.
“Như Bộ Chiến tranh luôn nêu rõ, chúng tôi đang đúng tiến độ hoặc đi trước tiến độ trong chiến dịch đó và dự kiến sẽ kết thúc vào thời điểm thích hợp, trong vài tuần, chứ không phải vài tháng, và tiến độ đang rất tốt,” Rubio nói. “Rõ ràng, chúng tôi vẫn còn việc phải làm. Chúng tôi phải hoàn tất công việc đó, và chúng tôi đang hoàn tất nó.”
Tuy nhiên, Trump tiếp tục gợi ý các cuộc tấn công có thể làm leo thang nghiêm trọng chiến tranh, đe dọa trong một bài đăng trên Truth Social vào thứ Hai rằng sẽ phá hủy các nhà máy điện, giếng dầu và đảo Kharg của Iran “nếu vì bất kỳ lý do nào mà một thỏa thuận không sớm được đạt.”
Phía Iran, trong khi đó, khẳng định không có bất kỳ cuộc đàm phán nào diễn ra.
“Chúng tôi không có bất kỳ cuộc đàm phán nào với Mỹ trong 31 ngày này. Những gì đã xảy ra chỉ là việc Mỹ gửi yêu cầu đàm phán kèm theo một số đề xuất, thông qua một số trung gian, bao gồm Pakistan,” Esmaeil Baqaei, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran, nói trên nền tảng X vào thứ Hai.
Trong khi đó, những người chỉ trích tổng thống hoài nghi rằng có bất kỳ thỏa thuận nào đang được tiến hành giữa Mỹ, Iran và các bên liên quan khác, giữa những thông điệp mâu thuẫn.
“Trump tiếp tục tuyên bố rằng ông ta sắp đạt được thỏa thuận mặc dù tất cả những người tham gia quá trình này, từ Pakistan đến Oman, Ai Cập, đều chưa xác nhận, chưa kiểm chứng được một nửa những tuyên bố của Trump,” Brett Bruen, chủ tịch công ty tư vấn Global Situation Room có trụ sở tại D.C. và từng là giám đốc phụ trách đối ngoại toàn cầu tại Nhà Trắng dưới thời cựu Tổng thống Obama, nói.
Các đồng minh của Trump, ngược lại, nhanh chóng nhấn mạnh rằng tổng thống và chính quyền của ông luôn nhất quán về mục tiêu và nhiệm vụ của chiến tranh, nhưng họ cho rằng cần thêm thời gian để đảm bảo Mỹ không bị buộc phải duy trì sự hiện diện quân sự lâu dài tại quốc gia này.
“Nhìn nhận của tôi là thực ra Nhà Trắng đã rất nhất quán về mục tiêu và nhiệm vụ của chiến dịch, và rõ ràng chúng ta đang trên đường hoàn thành chúng,” Jacob Olidort, giám đốc nghiên cứu và giám đốc an ninh Mỹ tại Viện Chính sách America First, một tổ chức ủng hộ Trump, nói.
“Tôi nghĩ sẽ cần thêm một chút thời gian để thực hiện điều đó theo cách không bắt buộc chúng ta phải quay lại khu vực,” ông tiếp tục.
Còn có yếu tố bầu cử giữa kỳ, và chính quyền cùng các đồng minh Cộng hòa nhận thức rõ thời điểm chính trị của chiến tranh khi giá xăng tiếp tục tăng và giá dầu thô vượt 100 USD/thùng.
Nhiều cuộc thăm dò dư luận cho thấy người Mỹ phản đối chiến tranh với Iran, đặc biệt khi lo ngại xung đột ảnh hưởng đến túi tiền của họ.
Một cuộc thăm dò của Fox News công bố tuần trước cho thấy 58% cử tri phản đối hành động quân sự của Mỹ chống Iran, trong khi 42% ủng hộ. Trong khi đó, cuộc thăm dò của Đại học Massachusetts Amherst công bố thứ Hai cho thấy 63% người Mỹ cho rằng Trump xử lý xung đột kém.
Giá dầu và thị trường chứng khoán đã phản ứng với thông điệp của Trump về xung đột. Vào thứ Hai, dầu Brent chuẩn quốc tế tăng lên 114 USD/thùng. Tuần trước, giá Brent dao động khoảng 100–105 USD. Thị trường chứng khoán giảm vào thứ Hai, một phần do giá dầu tăng.
“Tình hình dường như còn xa mới có giải pháp, và Trump chỉ đang cố làm dịu lo lắng của thị trường chứng khoán, điều mà ông chỉ có thể làm trong thời gian ngắn trước khi mọi người nhận ra ông đang lừa họ,” Bruen nói.
Một yếu tố khác có thể ảnh hưởng đến dư luận Mỹ về chiến tranh là liệu có sử dụng quân đội trên mặt đất hay không. Việc tăng cường lực lượng tại khu vực đã dấy lên nhiều suy đoán rằng Trump đang cân nhắc việc gửi quân tới Iran, đặc biệt với những nhiệm vụ cực kỳ rủi ro như thu hồi và bảo vệ khoảng 1.000 pound uranium làm giàu chôn sâu dưới lòng đất.
Theo The Associated Press, truyền thông nhà nước Iran đưa tin Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf cảnh báo sẽ “thiêu đốt quân Mỹ và trừng phạt các đối tác khu vực của họ mãi mãi” nếu Mỹ xâm lược.
Ghalibaf là nhà lãnh đạo mà Trump từng gợi ý Mỹ đang đàm phán, nhưng ông là người cứng rắn chống Mỹ và chiến dịch Israel tại Iran.
Trong khi các nghị sĩ Cộng hòa chủ yếu ủng hộ chiến dịch của Mỹ, một nhóm ngày càng tăng của đảng này tại Quốc hội cảnh báo không nên gửi quân mặt đất tới Iran.
“Tôi biết nhiều nghị sĩ Cộng hòa không ủng hộ việc đó, và tôi biết tất cả các nghị sĩ Dân chủ đều không ủng hộ, nên tôi tin rằng vẫn có chỗ cho nó, nhưng tôi không nghĩ bây giờ là thời điểm thích hợp,” Dân biểu Tim Burchett (R-Tenn.) nói với NewsNation, mạng lưới chị em của The Hill, vào Chủ nhật.
Cho đến nay, 13 quân nhân Mỹ đã thiệt mạng và hàng trăm người khác bị thương trong cuộc xung đột.
“Người Mỹ đang suy nghĩ một cách hợp lý về việc sử dụng lực lượng quân sự, và tôi nghĩ cũng có yếu tố bất định trong đó,” Olidort nói.
HẠNH DƯƠNG
Tổng hợp
