CALITODAY (21/4/2025): Đức Giáo Hoàng Phanxicô (Francis), vị Giáo Hoàng gốc Mỹ Latinh đầu tiên trong lịch sử, người đã quyến rũ thế giới bằng phong cách khiêm nhường và sự quan tâm đến người nghèo nhưng lại xa lánh những người bảo thủ với những lời chỉ trích về chủ nghĩa tư bản và biến đổi khí hậu, đã qua đời vào thứ Hai hôm nay 21/4/2025. Ngài là vị Giáo Hoàng thứ 266 kể từ Thánh Phêrô, hưởng thọ 88 tuổi.

“Vào lúc 7:35 sáng nay, Giám mục Rome, Đức Francis, đã trở về nhà của Cha. Toàn bộ cuộc đời của ngài đã cống hiến cho việc phục vụ Chúa và Giáo hội của ngài”, Đức Hồng y Kevin Farrell phát biểu từ nhà nguyện Domus Santa Marta, nơi Giáo Hoàng Francis sống.

Giáo Hoàng cai quản toàn giáo hội và kiêm luôn chức Giám Mục của thành Rome (La Mã). Tòa thánh Vatican cho biết Đức Phanxicô qua đời vì một cơn đột quỵ khiến ngài hôn mê và dẫn đến suy tim.

Chuông báo tử đổ rền vang tại các nhà thờ Công giáo từ quê hương Argentina của ngài đến Philippines và khắp Rome khi tin tức Đức Giáo Hoàng băng hà được loan truyền khắp thế giới.

Đức Francis, người mắc bệnh phổi mãn tính và đã cắt bỏ một phần phổi khi còn trẻ, đã được đưa vào bệnh viện Gemelli vào ngày 14/2/2025 để điều trị một cơn suy hô hấp phát triển thành viêm phổi kép. Ngài đã nằm viện 38 ngày, đây là thời gian nằm viện dài nhất trong 12 năm làm Giáo Hoàng của ngài.

Ngài đã xuất hiện trước công chúng lần cuối vào Chủ Nhật Phục sinh 20/4/2025 — một ngày trước khi qua đời — để ban phép lành cho hàng nghìn giáo dân và du khách tại Quảng trường Thánh Phêrô (Peter), thu hút sự hoan hô và vỗ tay nồng nhiệt. Trước đó, ngài đã gặp Phó Tổng thống Hoa Kỳ JD Vance.

Đức Francis đã thực hiện nghi lễ ban phép lành Phục Sinh ngày Chủ Nhật 20/4/2025 từ cùng một khung cửa sổ loggia nơi ngài được giới thiệu vào ngày 13/3/2013, với tư cách là Giáo Hoàng thứ 266.

Từ lời chào đầu tiên của ngài vào đêm đó — một câu “Buonasera” (“Chào buổi tối”) cực kỳ bình thường — cho đến việc ngài chào đón những người tị nạn và những người bị áp bức, Đức Francis đã thể hiện một giọng điệu rất khác đối với Giáo Hoàng, nhấn mạnh sự khiêm nhường hơn là sự kiêu ngạo của một Giáo hội Công giáo đang bị bao vây bởi bê bối và cáo buộc thờ ơ.

Giáo Hoàng Francis tên thật là Jorge Mario Bergoglio sinh ra ở Argentina đã mang đến một luồng gió mới cho một thể chế 2.000 năm tuổi vốn đã chứng kiến ​​ảnh hưởng của mình suy yếu trong nhiệm kỳ đầy rắc rối của Giáo Hoàng Benedict XVI, người đã bất ngờ từ chức dẫn đến việc Đức Francis được bầu lên thay thế.

Nhưng Đức Francis đã sớm tự chuốc lấy rắc rối, và những người bảo thủ ngày càng khó chịu với khuynh hướng tiến bộ, sự tiếp cận với những người Công giáo đồng tính chuyển giới LGBTQ+ và sự đàn áp những người theo chủ nghĩa truyền thống của ông. Thử thách lớn nhất của ông đến vào năm 2018 khi ông làm hỏng một vụ án lạm dụng tình dục khét tiếng của giáo sĩ ở Chile, và vụ bê bối đã bùng phát dưới thời những người tiền nhiệm của ông lại bùng nổ một lần nữa.

Và rồi Đức Francis, vị Giáo Hoàng yêu thích đám đông, thích chu du khắp thế giới của vùng ngoại vi, đã điều hướng thực tế chưa từng có khi lãnh đạo một tôn giáo toàn cầu vượt qua đại dịch Corona vi-rút từ một Thành phố Vatican bị phong tỏa.

“Chúng ta đã nhận ra rằng chúng ta đang ở trên cùng một con thuyền, tất cả chúng ta đều mong manh và mất phương hướng”, Đức Phanxicô phát biểu tại Quảng trường Thánh Phêrô vắng tanh vào tháng 3 năm 2020. Kêu gọi xem xét lại khuôn khổ kinh tế toàn cầu, ngài cho biết đại dịch cho thấy nhu cầu “tất cả chúng ta cùng nhau chèo thuyền, mỗi người đều cần an ủi người khác”.

Các nhà lãnh đạo thế giới hôm thứ Hai đã ca ngợi cam kết của Đức Phanxicô đối với những người bị thiệt thòi. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, người có đất nước phần lớn theo Công giáo, đã viết trên X: “Từ Buenos Aires đến Rome, Đức Giáo Hoàng Phanxicô muốn nhà thờ mang lại niềm vui và hy vọng cho những người nghèo nhất. … Mong rằng hy vọng này sẽ mãi trường tồn”.

Cờ rủ ở Ý và đám đông tụ tập tại Quảng trường Thánh Phêrô. Khi tiếng chuông lớn của Vương cung thánh đường Thánh Phêrô bắt đầu ngân vang, du khách dừng lại để ghi lại khoảnh khắc này trên điện thoại của họ.

Cái chết của Đức Francis mở đầu cho một quá trình kéo dài nhiều tuần để các tín đồ có thể bày tỏ lòng thành kính cuối cùng, đầu tiên là dành cho các viên chức Vatican tại nhà nguyện Santa Marta và sau đó là tại Nhà thờ Thánh Peter dành cho công chúng, tiếp theo là một đám tang và một mật nghị để bầu ra một Giáo Hoàng mới.

Khi mặt trời lặn vào tối Thứ Hai, Vatican đã tổ chức một buổi cầu nguyện Mân Côi tại Quảng trường Thánh Peter trong lễ tưởng niệm công khai đầu tiên của giáo hội.

Trong di chúc cuối cùng của mình, Đức Francis xác nhận rằng ông sẽ được chôn cất tại Vương cung thánh đường St. Mary Major trong một ngôi mộ ngầm đơn giản chỉ có dòng chữ “Đức Franciscus” được viết trên đó. Vương cung thánh đường, nằm bên ngoài Vatican, là nơi lưu giữ biểu tượng Đức Mẹ Đồng Trinh mà Đức Francis yêu thích, người mà Đức Francis đặc biệt sùng kính.

Đức Phanxicô được bầu với nhiệm vụ cải cách bộ máy hành chính và tài chính của Vatican nhưng đã tiến xa hơn trong việc làm rung chuyển giáo hội mà không thay đổi học thuyết cốt lõi của nó. “Tôi là ai mà phán xét?”, ông trả lời khi được hỏi về một linh mục được cho là đồng tính.

Nói về cộng đồng LGBTQ+ và những người cảm thấy bị xa lánh bởi giáo hội, Đức Đức Francis nói “Là người đồng tính không phải là một tội ác”, ông nói với The Associated Press vào năm 2023, kêu gọi chấm dứt các luật dân sự hình sự hóa nó.

Nhấn mạnh vào lòng thương xót, Đức Phanxicô đã thay đổi lập trường của nhà thờ về án tử hình, gọi nó là không thể chấp nhận được trong mọi trường hợp. Ông cũng tuyên bố việc sở hữu vũ khí hạt nhân, không chỉ sử dụng chúng, đã là “vô đạo đức”.

Trong những lần đầu tiên khác, ông đã chấp thuận một thỏa thuận với Trung Quốc về việc đề cử giám mục đã làm Vatican khó chịu trong nhiều thập kỷ, gặp gỡ tộc trưởng Nga và vạch ra mối quan hệ mới với thế giới Hồi giáo bằng cách đến thăm Bán đảo Ả Rập và Iraq.

Ông tái khẳng định chức linh mục toàn nam, độc thân và ủng hộ sự phản đối của nhà thờ đối với phá thai, ví nó như “thuê sát thủ để giải quyết vấn đề”.

Đối với vai trò của phụ nữ trong sinh hoạt giáo hội, Đức Francis đã thêm phụ nữ vào các vai trò ra quyết định quan trọng và cho phép họ phục vụ với tư cách là người đọc sách và người giúp lễ trong các giáo xứ. Ông cho phép phụ nữ bỏ phiếu cùng với các giám mục trong các cuộc họp định kỳ của Vatican, sau những lời phàn nàn lâu nay rằng phụ nữ làm nhiều công việc của nhà thờ nhưng lại bị cấm nắm quyền.

Sơ Nathalie Becquart, người được Đức Francis bổ nhiệm vào một trong những chức vụ cao nhất của Vatican, cho biết di sản của ông là tầm nhìn về một nhà thờ nơi nam giới và nữ giới tồn tại trong mối quan hệ có đi có lại và tôn trọng.

“Đó là về việc chuyển đổi mô hình thống trị – từ con người sang tạo vật, từ nam giới sang phụ nữ – sang mô hình hợp tác”, Becquart, người phụ nữ đầu tiên nắm giữ vị trí bỏ phiếu trong một hội đồng Vatican, cho biết.

Tuy nhiên, một lưu ý chỉ trích đã đến vào thứ Hai từ Hội nghị phong chức cho phụ nữ, nơi đã thất vọng vì Đức Francis không muốn thúc đẩy việc phong chức cho phụ nữ.

“Điều này khiến ông trở thành một nhân vật phức tạp, gây thất vọng và đôi khi đau lòng đối với nhiều phụ nữ”, tuyên bố cho biết.

Đức Francis chủ trương Giáo hội là nơi ẩn náu cho tất cả mọi người — “todos, todos, todos” (“mọi người, mọi người, mọi người”). Người di cư, người nghèo, tù nhân và những người bị ruồng bỏ được mời đến bàn của ngài nhiều hơn là mời các tổng thống hoặc giám đốc điều hành quyền lực.

“Đối với Đức Phanxicô, (mục tiêu) luôn là mở rộng vòng tay của nhà thờ để ôm trọn tất cả mọi người, không loại trừ bất kỳ ai”, Farrell, thị thần Vatican, người tiếp quản sau khi một Giáo Hoàng qua đời, cho biết.

Đức Phanxicô yêu cầu các giám mục của mình áp dụng lòng thương xót và từ thiện đối với đàn chiên của họ, thúc giục thế giới bảo vệ tạo vật của Chúa khỏi thảm họa khí hậu và thách thức các quốc gia chào đón những người chạy trốn chiến tranh, đói nghèo và áp bức.

Sau khi đến thăm Mexico vào năm 2016, Đức Phanxicô đã nói về ứng cử viên tổng thống Hoa Kỳ khi đó là Donald Trump rằng bất kỳ ai xây dựng một bức tường để ngăn chặn người di cư “đều không phải là người theo đạo Thiên chúa”.

Trong khi những người theo chủ nghĩa tiến bộ rất phấn khích với sự tập trung cấp tiến của Đức Phanxicô vào thông điệp về lòng thương xót và sự hòa nhập của Chúa Jesus, thì điều này lại khiến những người theo chủ nghĩa bảo thủ lo ngại rằng ngài đã làm loãng giáo lý Công giáo và đe dọa đến bản sắc Kitô giáo của phương Tây. Một số người thậm chí còn gọi ngài là kẻ dị giáo.

Một số hồng y công khai thách thức ngài. Đức Phanxicô thường đáp trả bằng câu trả lời điển hình của mình cho xung đột: im lặng.

Ngài tạo điều kiện dễ dàng hơn cho những người Công giáo đã kết hôn được hủy hôn, cho phép các linh mục tha tội cho những phụ nữ đã phá thai và ra sắc lệnh rằng các linh mục có thể ban phép lành cho các cặp đôi đồng giới. Ngài mở đầu cuộc tranh luận về các vấn đề như đồng tính luyến ái và ly hôn, tạo điều kiện cho các linh mục cân nhắc cách đồng hành với đàn chiên của mình, thay vì đưa ra những quy tắc nghiêm ngặt để áp dụng.

Đức Phanxicô sống tại khách sạn Vatican thay vì Cung điện Tông đồ, đi đôi giày chỉnh hình cũ của mình chứ không phải đôi giày lười màu đỏ của Giáo Hoàng, và đi xe ô tô nhỏ gọn. Đó không phải là một mánh khóe.

“Tôi thấy rõ ràng rằng điều mà giáo hội cần nhất hiện nay là khả năng chữa lành vết thương và sưởi ấm trái tim của các tín đồ”, ngài nói với một tạp chí Dòng Tên năm 2013. “Tôi coi nhà thờ như một bệnh viện dã chiến sau trận chiến”.

Nếu việc trở thành Giáo Hoàng đầu tiên của Mỹ Latinh và Dòng Tên đầu tiên là chưa đủ, thì Đức Francis cũng là người đầu tiên đặt tên mình theo Thánh Phanxicô thành Assisi, một tu sĩ thế kỷ 13 nổi tiếng với sự giản dị và quan tâm đến những người bị xã hội ruồng bỏ.

Đức Francis đã chính thức xin lỗi người dân bản địa về những tội ác của nhà thờ từ thời thuộc địa trở đi. Và ngài đã đến tận cùng xã hội để phục vụ với lòng thương xót: vuốt ve cái đầu biến dạng của một người đàn ông ở Quảng trường Thánh Peter, hôn hình xăm của một người sống sót sau thảm sát Holocaust hoặc mời những người nhặt rác của Argentina lên sân khấu cùng ngài ở Rio de Janeiro.

“Chúng tôi luôn bị gạt ra ngoài lề, nhưng Giáo Hoàng Francis luôn giúp đỡ chúng tôi”, Coqui Vargas, một phụ nữ chuyển giới có cộng đồng La Mã đã tạo nên mối quan hệ độc đáo với Đức Francis, cho biết.

Chuyến đi đầu tiên của ngài với tư cách là Giáo Hoàng là đến đảo Lampedusa của Ý, khi đó là tâm điểm của cuộc khủng hoảng di cư ở châu Âu. Ngài luôn chọn đến thăm các quốc gia nghèo nơi những người theo đạo Thiên chúa thường là nhóm thiểu số bị đàn áp, thay vì các trung tâm của Công giáo toàn cầu.

Người bạn và người đồng hương Argentina, Giám mục Marcelo Sánchez Sorondo, cho biết mối quan tâm của ngài dựa trên các Phúc thật — tám phước lành mà Chúa Jesus đã ban trong Bài giảng trên núi cho những người nhu mì, những người thương xót, những người nghèo trong tâm hồn và những người khác.

“Tại sao các Phúc thật lại là chương trình của triều đại Giáo Hoàng này? Bởi vì chúng là nền tảng cho chương trình của chính Chúa Jesus Christ,” Sánchez nói.

Những bước đi sai lầm trong vụ bê bối lạm dụng tình dục. Nhưng hơn một năm đã trôi qua trước khi Đức Francis gặp những người sống sót sau vụ lạm dụng tình dục của linh mục, và các nhóm nạn nhân ban đầu đặt câu hỏi liệu ông có thực sự hiểu được phạm vi của vấn đề hay không.

Đức Francis đã thành lập một ủy ban lạm dụng tình dục để tư vấn cho nhà thờ về các thông lệ tốt nhất, nhưng ủy ban này đã mất đi ảnh hưởng sau một vài năm và khuyến nghị của ủy ban về một tòa án để xét xử các giám mục bao che cho các linh mục săn mồi đã không đi đến đâu cả.

Và sau đó là cuộc khủng hoảng lớn nhất trong triều đại Giáo Hoàng của ông, khi ông làm mất uy tín của các nạn nhân bị lạm dụng ở Chile vào năm 2018 và đứng về phía một giám mục gây tranh cãi có liên quan đến kẻ lạm dụng họ. Nhận ra sai lầm của mình, Đức Francis đã mời các nạn nhân đến Vatican để xin lỗi cá nhân và triệu tập ban lãnh đạo của nhà thờ Chile từ chức hàng loạt.

Khi cuộc khủng hoảng đó kết thúc, một cuộc khủng hoảng mới đã nổ ra đối với cựu Hồng y Theodore McCarrick, tổng giám mục đã nghỉ hưu của Washington và là cố vấn của ba triều đại Giáo Hoàng.

Trên thực tế, Đức Francis đã nhanh chóng hành động để loại McCarrick ra khỏi cuộc chơi giữa cáo buộc ông đã quấy rối một cậu bé giúp lễ vào những năm 1970. Nhưng Đức Francis vẫn bị cựu đại sứ Hoa Kỳ của Vatican cáo buộc đã phục hồi McCarrick ngay từ đầu nhiệm kỳ Giáo Hoàng của mình.

Cuối cùng, Đức Francis đã tước bỏ chức linh mục của McCarrick sau khi một cuộc điều tra của Vatican xác định ông ta đã lạm dụng tình dục cả người lớn và trẻ vị thành niên. Ông đã thay đổi luật của nhà thờ để xóa bỏ bí mật của Giáo Hoàng xung quanh các vụ lạm dụng và ban hành các thủ tục để điều tra các giám mục đã lạm dụng hoặc bao che cho các linh mục ấu dâm của họ, nhằm chấm dứt tình trạng miễn trừ cho các giáo sĩ.

“Giáo Hoàng Francis là ngọn hải đăng hy vọng cho nhiều người tuyệt vọng và bị thiệt thòi nhất trên thế giới. Nhưng điều chúng ta cần nhất từ ​​vị Giáo Hoàng này là công lý cho những người bị thương của Giáo hội, trẻ em và người lớn bị giáo sĩ Công giáo lạm dụng tình dục”, Anne Barrett Doyle, đồng giám đốc của nhóm BishopAccountability có trụ sở tại Hoa Kỳ, cho biết.

Một sự thay đổi so với Benedict

Con đường dẫn đến cuộc bầu cử năm 2013 của Đức Francis được mở ra bởi quyết định từ chức và nghỉ hưu của Giáo Hoàng Benedict XVI — lần đầu tiên sau 600 năm.

Đức Francis không hề né tránh cái bóng có thể gây khó chịu của Benedict. Đức Francis đã coi ông như một chính khách và cố vấn lão thành, thuyết phục ông rời khỏi nơi ẩn dật để tham gia vào đời sống công cộng của giáo hội cho đến khi Benedict qua đời vào năm 2022.

“Giống như có ông nội của bạn trong nhà, một người ông thông thái”, Đức Francis nói.

Phong cách phụng vụ lỏng lẻo hơn và các ưu tiên mục vụ của Đức Francis đã làm rõ rằng ông và nhà thần học người Đức này đến từ các truyền thống tôn giáo rất khác nhau, và Đức Francis đã trực tiếp lật ngược một số quyết định của người tiền nhiệm.

Ông đã đảm bảo rằng Tổng giám mục Salvadoran Óscar Romero, một anh hùng của phong trào thần học giải phóng ở Mỹ Latinh, được phong thánh sau khi vụ án của ông bị Benedict trì hoãn vì lo ngại về khuynh hướng Marxist của tín điều.

Đức Francis đã áp đặt lại các hạn chế đối với việc cử hành Thánh lễ Latin cũ mà Benedict đã nới lỏng, với lý do rằng nó gây chia rẽ. Động thái này đã khiến những người chỉ trích theo chủ nghĩa truyền thống của Đức Francis tức giận và mở ra cuộc xung đột dai dẳng với những người Công giáo cánh hữu, đặc biệt là ở Hoa Kỳ.

Những người bảo thủ phản đối Đức Francis. Vào thời điểm đó, những người bảo thủ đã quay lưng lại với Đức Phanxicô, bị phản bội sau khi ngài mở cuộc tranh luận về việc cho phép những người Công giáo tái hôn được lãnh nhận các bí tích nếu họ không được hủy hôn – một phán quyết của nhà thờ rằng cuộc hôn nhân đầu tiên của họ là không hợp lệ.

“Chúng tôi không thích vị Giáo Hoàng này”, tờ báo bảo thủ Il Foglio của Ý đưa tin sau vài tháng làm Giáo Hoàng, phản ánh sự bất an của phong trào Công giáo truyền thống nhỏ bé nhưng có tiếng nói.

Hồng y Hoa Kỳ Raymond Burke, một nhân vật tiêu biểu trong phe đối lập chống Đức Phanxicô, cho biết giáo hội đã trở nên “giống như một con tàu không có bánh lái”.

Burke đã tiến hành chiến dịch phản đối của mình trong nhiều năm, bắt đầu khi Đức Francis sa thải ông khỏi vị trí thẩm phán tòa án tối cao của Vatican và lên đến đỉnh điểm với sự phản đối mạnh mẽ của ông đối với hội đồng năm 2023 của Đức Francis về tương lai của giáo hội.

Cuối cùng, Đức Francis đã trừng phạt Burke về mặt tài chính, cáo buộc ông gieo rắc “sự chia rẽ”.

Bài phát biểu Giáng sinh năm 2014 của ông trước Giáo triều Vatican là một trong những lời khiển trách công khai lớn nhất từ ​​trước đến nay của Giáo Hoàng: Đứng trong Cung điện Tông đồ bằng đá cẩm thạch, Đức Francis đã chỉ ra 15 căn bệnh mà ông cho rằng có thể ảnh hưởng đến những cộng sự thân cận nhất của mình, bao gồm “bệnh Alzheimer về mặt tinh thần”, ham muốn quyền lực và “chủ nghĩa khủng bố của tin đồn”.

Để cố gắng loại bỏ nạn tham nhũng, Đức Francis đã giám sát việc cải cách ngân hàng Vatican bị bê bối và tìm cách vật lộn với các quan chức Vatican để có đường lối tài chính, hạn chế tiền lương và khả năng nhận quà tặng hoặc trao hợp đồng công của họ.

Ông đã cho phép cảnh sát Vatican đột kích vào chính phủ của mình và cơ quan giám sát tài chính của Vatican trong bối cảnh có nghi ngờ về khoản đầu tư 350 triệu euro vào một dự án bất động sản ở London. Sau phiên tòa kéo dài 2 năm rưỡi, tòa án Vatican đã kết tội một hồng y từng có quyền lực, Angelo Becciu, về tội biển thủ và đưa ra phán quyết hỗn hợp cho chín người khác, tha bổng một người.

Trong khi nhận được lời khen ngợi vì đã cố gắng xoay chuyển tình hình tài chính của Vatican, Đức Francis đã khiến những người bảo thủ Hoa Kỳ tức giận vì ông thường xuyên chỉ trích thị trường tài chính toàn cầu.

Công lý kinh tế là một chủ đề quan trọng trong nhiệm kỳ Giáo Hoàng của Đức Francis, và ông đã không che giấu điều đó trong cuộc gặp đầu tiên với các nhà báo khi ông nói rằng ông muốn có một “giáo hội nghèo dành cho người nghèo”.

Trong văn kiện giảng dạy lớn đầu tiên của mình, “Niềm vui của Phúc âm”, Đức Francis đã lên án các lý thuyết kinh tế nhỏ giọt là chưa được chứng minh và ngây thơ.

“Tiền phải phục vụ, không phải cai trị!” ông nói khi thúc giục cải cách chính trị.

Một số người bảo thủ ở Hoa Kỳ gọi Đức Phanxicô là người theo chủ nghĩa Marx. Ông đáp trả bằng cách nói rằng ông có nhiều bạn là người theo chủ nghĩa Marx.

Bóng đá, opera và cầu nguyện

Đức Francis sinh ngày 17 tháng 12 năm 1936 tại Buenos Aires, với tên thật Jorge Mario Bergoglio là con cả trong số năm người con của gia đình nhập cư Ý.

Ông ghi nhận công lao của bà ngoại Rosa ngoan đạo đã dạy ông cách cầu nguyện. Ông dành những ngày cuối tuần để nghe opera trên radio, đi lễ và tham dự các trận đấu của câu lạc bộ bóng đá San Lorenzo mà gia đình yêu quý. Với tư cách là Giáo Hoàng, tình yêu bóng đá đã mang lại cho ông một bộ sưu tập áo đấu khổng lồ từ những du khách.

Ông cho biết ông đã nhận được tiếng gọi tôn giáo của mình khi 17 tuổi trong khi đi xưng tội, kể lại trong một cuốn tiểu sử năm 2010 rằng, “Tôi không biết đó là gì, nhưng nó đã thay đổi cuộc đời tôi. … Tôi nhận ra rằng họ đang chờ đợi tôi”.

Ông vào chủng viện giáo phận nhưng chuyển sang dòng Tên vào năm 1958, bị thu hút bởi truyền thống truyền giáo và tinh thần đấu tranh của dòng này.

Vào thời điểm này, ông bị viêm phổi, dẫn đến việc phải cắt bỏ một phần phổi phải. Sức khỏe yếu ớt của ông đã ngăn cản ông trở thành một nhà truyền giáo, và dung tích phổi không đủ khỏe của ông có lẽ là nguyên nhân khiến giọng nói của ông thì thầm và miễn cưỡng hát trong Thánh lễ.

Vào ngày 13 tháng 12 năm 1969, ông được thụ phong linh mục và ngay lập tức bắt đầu giảng dạy. Năm 1973, ông được bổ nhiệm làm người đứng đầu Dòng Tên tại Argentina, một cuộc bổ nhiệm mà sau này ông thừa nhận là “điên rồ” vì ông mới chỉ 36 tuổi. “Cách ra quyết định nhanh chóng và độc đoán của tôi đã khiến tôi gặp phải những vấn đề nghiêm trọng và bị buộc tội là cực kỳ bảo thủ”, ông thừa nhận trong cuộc phỏng vấn với Civilta Cattolica.

Cuộc sống dưới chế độ độc tài của Argentina. Nhiệm kỳ sáu năm của ông với tư cách là người đứng đầu dòng tu ở Argentina trùng với chế độ độc tài tàn bạo 1976-83 của đất nước, khi quân đội phát động một chiến dịch chống lại quân du kích cánh tả và những người khác phản đối chế độ.

Bergoglio đã không công khai đối đầu với chính quyền quân sự và bị cáo buộc đã cho phép hai linh mục khu ổ chuột bị bắt cóc và tra tấn bằng cách không công khai ủng hộ công việc của họ.

Trong nhiều thập kỷ, ông đã từ chối phản bác lại phiên bản sự kiện đó. Chỉ trong một cuốn tiểu sử được ủy quyền năm 2010, ông mới cuối cùng kể lại những nỗ lực mà ông đã sử dụng để cứu họ, thuyết phục linh mục gia đình của nhà độc tài đáng sợ Jorge Videla gọi điện báo ốm để ông có thể cử hành Thánh lễ thay thế. Khi đến nhà của nhà lãnh đạo chính quyền quân sự, Bergoglio đã riêng tư kêu gọi lòng thương xót. Cả hai linh mục cuối cùng đã được thả, nằm trong số ít những người sống sót sau khi ra tù.

Với tư cách là Giáo Hoàng, nhiều tài khoản bắt đầu xuất hiện về nhiều người — các linh mục, chủng sinh và những người bất đồng chính kiến​​— mà Bergoglio thực sự đã cứu trong “cuộc chiến bẩn thỉu”, cho phép họ ẩn danh tại chủng viện hoặc giúp họ trốn thoát khỏi đất nước.

Bergoglio đã đến Đức vào năm 1986 để nghiên cứu một luận án chưa bao giờ hoàn thành. Trở về Argentina, ông đã đóng quân tại Cordoba trong thời kỳ mà ông mô tả là thời kỳ “khủng hoảng nội tâm lớn”. Không được các nhà lãnh đạo Dòng Tên tiến bộ hơn ủng hộ, cuối cùng ông đã được Thánh Giáo Hoàng John Paul II giải cứu khỏi sự tối tăm vào năm 1992, người đã bổ nhiệm ông làm giám mục phụ tá của Buenos Aires. Ông trở thành tổng giám mục sáu năm sau đó và được phong làm hồng y vào năm 2001.

Ông đã gần trở thành Giáo Hoàng vào năm 2005 khi Benedict được bầu, giành được số phiếu bầu cao thứ hai trong một số vòng trước khi rút lui.

Đức Đức Francis thay thế Giáo Hoàng Benedict 16 vào ngày 13/3/2013 sau khi Đức Benedict 16 từ chức vào ngày 28/2/2013 sau 600 năm mới có vụ từ chức như vậy.

Phòng Báo chí Tòa Thánh Vatican cho biết thi hài Đức Thánh Cha Phanxicô có thể sẽ được rước vào Đền thờ Thánh Phêrô vào sáng thứ Tư ngày 23/4/2025 để các tín hữu kính viếng. Tòa Thánh cũng thông báo về việc hoãn lễ tuyên thánh Chân phước Acutis dự kiến ngày 27/4/2025. Tuy nhiên Ngày Năm Thánh Thanh thiếu niên vẫn diễn ra theo thời gian đã được lên chương trình.

Văn phòng Nghi lễ Phụng vụ của Đức Thánh Cha thông báo rằng theo quy định trong sách Nghi lễ An táng cho các Giáo hoàng (các số 21-40), vào lúc 8 giờ tối thứ Hai ngày 21/4/2025, Đức Hồng y Kevin Joseph Farrell, Hồng y nhiếp chính của Giáo hội, sẽ chủ sự nghi thức chứng nhận sự qua đời của Đức Thánh Cha và nghi thức tẩn liệm.

Nghi thức sẽ diễn ra tại Nhà nguyện Thánh Marta, nơi cư trú của Đức Thánh Cha, với sự tham dự của Đức Hồng y Niên trưởng Hồng y đoàn, người thân của Đức Thánh Cha, Giám đốc và Phó giám đốc Sở Y tế và Vệ sinh của Quốc gia Thành Vatican.

Phòng Báo chí Tòa Thánh cũng thông báo với báo chí truyền thông rằng việc di chuyển thi hài của Đức Thánh Cha đến Đền thờ Thánh Phêrô để tất cả các tín hữu kính viếng có thể sẽ diễn ra vào sáng thứ Tư, ngày 23/4/2025. Sau cuộc họp đầu tiên của các Hồng y, các phương thức về việc rước thi hài và kính viếng sẽ được đưa ra và được thông báo vào ngày mai, Thứ Ba 22/4/2025.

Tòa Thánh cũng thông báo rằng với sự qua đời của Đức Thánh Cha, lễ tuyên thánh cho Chân phước Carlo Acutis, dự kiến diễn ra vào ngày 27/4/2025, Chúa Nhật thứ hai Phục Sinh hay Chúa Nhật Lòng Thương Xót, nhân dịp Năm Thánh dành cho thanh thiếu niên, sẽ được hoãn lại.

Bộ Loan báo Tin Mừng cũng thông báo rằng chương trình Ngày Năm Thánh Thanh thiếu niên vẫn diễn ra như trong chương trình ban đầu.

Các sự kiện như giờ cầu nguyện “Via Lucis” vào ngày 25/4/2025, các quảng trường “Đối thoại với thành phố” vào thứ Bảy ngày 26/4/2025, các cuộc hành hương đến Cửa Thánh và Thánh Lễ vẫn diễn ra như chương trình.

Thông cáo cũng cho biết do thời gian tang chế nên buổi tiệc âm nhạc được dự kiến diễn ra tại Circus Maximus vào lúc 5 giờ chiều ngày 26/4 sẽ bị hủy bỏ.

HẠNH DƯƠNG

Tổng hợp.