ALVORD, Texas (AP) — Cảnh tượng trông như thể một biển kim loại trên đường cao tốc ở Texas. Trên thực tế, đây là hậu quả của một vụ tai nạn khi một chiếc xe đầu kéo 18 bánh bị lật nghiêng chỉ hơn một giờ trước khi mặt trời mọc vào thứ Ba trên Đường cao tốc Hoa Kỳ 287 ở Alvord, Texas, một thị trấn cách Fort Worth khoảng 50 dặm về phía bắc.
Các nhà chức trách cho biết, tuần này, hàng triệu đồng xu đã rơi xuống đường cao tốc ở Texas sau khi một chiếc xe đầu kéo chở 800.000 đô la tiền xu bị lật trong một vụ tai nạn.
Chiếc xe tải chở những đồng xu mới đúc cho US Mint, theo Wise County EMS Rescue, đơn vị đã phản ứng với vụ lật xe lúc 5:15 sáng. Các viên chức cho biết tài xế và hành khách bị thương nhưng không nguy hiểm đến tính mạng và sau đó đã được xuất viện. Không có thương tích nào khác.
Vụ lật xe đã khiến một phần làn đường hướng Nam của Quốc lộ 287 tại Alvord phải đóng cửa hơn nửa ngày khi công nhân phải quỳ gối để nhặt tiền xu cũng như sử dụng sử dụng xẻng và tay không để xúc những đống đất để thu gom những đồng xu mười xu rơi vãi trên đường. Các đội dọn dẹp còn sử dụng xe tải hút bụi hạng nặng để hút sạch những đồng xu rơi vãi trên hai làn đường của xa lộ.
Thị trưởng Caleb Caviness của Alvord cho biết: “Điều buồn cười nhất đối với tôi là họ đã nhặt những đồng xu mười xu bằng xe tải hút bụi dùng để hút nước thải, nước và những thứ tương tự như vậy”.
Ông cho biết vào chiều thứ Tư rằng ông cho rằng hầu hết số tiền xu đã được thu thập và số tiền thừa còn lại đã bị cuốn trôi do trận mưa lớn bốn inch vào đầu ngày, gây ra lũ lụt nhỏ ở thị trấn có khoảng 1.400 cư dân.
Trung sĩ De La Cerda cho biết, chiếc xe đầu kéo 18 bánh đang di chuyển về hướng Nam vào khoảng 5:30 sáng thứ Ba thì tài xế lái xe chệch khỏi đường, đánh lái quá mức và khiến xe tải lật nghiêng. Đường cao tốc đã mở lại vào khoảng 7 giờ tối cùng ngày, Sở An toàn Công cộng Texas cho biết. Phải mất khoảng 14 giờ thì các làn đường hướng Nam của xa lộ mới được mở lại.
Chiếc xe đầu kéo này có vẻ là một phần của đội xe tải do Western Distributing Transportation Corporation điều hành, công ty này có một bộ phận chuyên vận chuyển hàng hóa cho chính phủ bằng xe bọc thép có nhân viên vũ trang. Một người trả lời điện thoại tại công ty hôm thứ Năm cho biết họ không có bình luận gì.
Tin đồn trong thị trấn vào thứ Ba là 8 triệu đô la tiền xu đã bị đổ ra ngoài thay vì 800.000 đô la thực sự có trong xe tải, Randy Major, người làm việc tại Cửa hàng tiện lợi Allsup, nằm cạnh khúc cua đường cao tốc nơi xảy ra vụ tràn dầu, cho biết. Ông nói rằng họ chỉ có thể nhìn thấy đèn nhấp nháy trong phần lớn thời gian trong ngày; một ngọn đồi che khuất tầm nhìn.
US Mint cho biết trên trang web của mình rằng họ là nhà sản xuất tiền xu hợp pháp duy nhất của quốc gia. Một tin nhắn được gửi đến cơ quan này vào thứ năm đã không được trả lời ngay lập tức.
CALITODAY (08/5/2025): Khói trắng bốc lên từ Nhà nguyện Sistine vào chiều thứ Năm 08/5, báo hiệu các hồng y Công giáo trên khắp thế giới đã bầu ra một Giáo hoàng mới.
Khói trắng xuất hiện trên ống khói ở mái nhà nguyện Sistine vào khoảng 6 giờ chiều giờ địa phương, cho thấy Giáo hoàng mới đã được chọn sau vòng bỏ phiếu thứ tư.
133 hồng y hiện diện đã đi đến quyết định của mình trong ngày thứ hai của mật nghị, sau khi dành cả đêm ẩn náu tại dinh thự Vatican. Vị Hồng y Trưởng đã đọc lớn “Habemus Papam” (Chúng ta đã có Giáo hoàng).
Vào chiều thứ Năm 08/5 sau vòng bỏ phiếu thứ 4 trong ngày thứ nhì của Mật nghị Hồng y, cột khói trắng đã bốc lên trên ống khói của nhà nguyện Sistine tại Roma, hằng ngàn người đang chờ đợi ở công trường Thánh Phê-rô (Peter) đã vở òa reo hò khi được loan tin tân Giáo hoàng Leo XIV đã trở thành Giáo hoàng sinh ra tại Mỹ đầu tiên trong lịch sử Giáo hội Công giáo, đến từ Chicago đã phá vỡ nhiều năm truyền thống khiến các Hồng y không bầu một người Mỹ.
Tân Giáo hoàng, 69 tuổi, tên khai sinh là Robert Francis Prevost tại Dolton, Illinoise, cha là Louis Prevost, giám đốc Học khu Glenwood 167, và mẹ là Millie Prevost, một thủ thư, theo South Cook News.
Ông theo học Đại học Villanova, được thành lập bởi Dòng Thánh Augustine, và tốt nghiệp năm 1977 để gia nhập Dòng Thánh Augustinian của các linh mục Công giáo.
Ông đã dành phần lớn cuộc đời trưởng thành của mình ở Peru và có quốc tịch kép tại đó. Cố Giáo hoàng Francis đã phong ông làm Hồng y vào năm 2023. Tiểu sử của ông trên nền tảng xã hội X có nội dung là “Católico, agustino, Obispo”, có nghĩa là “Công giáo, Augustinian, Giám mục”.
Giáo hoàng mới được coi là đồng minh của cố Giáo hoàng Francis, người đã bổ nhiệm ông làm Hồng y phụ trách việc lựa chọn và quản lý các giám mục trên toàn thế giới. Ông cam kết với người nghèo và người di cư, giống như cố Giáo hoàng Francis, nhưng không rõ lập trường của ông về sự hòa nhập đối với người Công giáo đồng tính, chuyển giới LGBTQ là gì, tờ New York Times đưa tin.
Ông đã phá vỡ các rào cản theo những cách khác, chủ trì các cuộc cải cách dưới thời cố Giáo hoàng Francis dẫn đến việc phụ nữ được đưa vào khối bỏ phiếu bầu ra các giám mục để giới thiệu với Giáo hoàng.
Năm 2023, cố Giáo hoàng Francis đã bổ nhiệm Prevost làm Tổng trưởng Bộ Giám mục và chủ tịch Ủy ban Giáo hoàng về Châu Mỹ Latinh. Theo Catholic News Service, vai trò này bao gồm việc giới thiệu các ứng viên giám mục cho Giáo hoàng và giám sát ủy ban nghiên cứu về nhà thờ Công giáo ở Mỹ Latinh.
Ông đã chủ trì các cuộc cải cách dưới thời cố Giáo hoàng Francis dẫn đến việc phụ nữ được đưa vào khối bỏ phiếu bầu giám mục để giới thiệu với Giáo hoàng.
Sau khi được bầu làm Giáo hoàng vào ngày thứ hai của Mật nghị Hồng y vào chiều thứ Năm 08/5, Leo XIV đầu tiên giới thiệu bản thân bằng tiếng Ý từ ban công của Vương cung thánh đường Thánh Peter và sau đó nói tiếng Tây Ban Nha, để tỏ lòng tôn kính với nguồn gốc của mình ở Peru.
Những lời đầu tiên ông nói với tư cách là Giáo hoàng Leo XIV, được người Công giáo theo dõi chặt chẽ, là “Bình an cho tất cả các bạn”.
Quan điểm của tân Giáo hoàng Leo XIV về nhiều vấn đề có thể sẽ được chú ý trong những ngày tới.
Bài đăng trên X cuối cùng của tân Giáo hoàng Leo XIV là vào ngày 14/4/2025, khi ông chia sẻ một bài đăng về việc trục xuất Kilmar Abrego Garcia đến El Salvador, với những câu hỏi: “Bạn không thấy sự đau khổ sao? Lương tâm của bạn không bị xáo trộn sao? Làm sao bạn có thể im lặng?”
Cố Giáo hoàng Francis đã lên tiếng về chính trị trong năm ngoái. Ông đã chỉ trích các kế hoạch trục xuất hàng loạt của Tổng thống Trump trong một lá thư vào tháng 2, kêu gọi lòng trắc ẩn và bảo vệ phẩm giá cho những người di cư tại Hoa Kỳ.
Cố Giáo hoàng Francis cũng đã cân nhắc về cuộc bầu cử tổng thống, kêu gọi cử tri “chọn cái ác ít hơn” giữa Trump và cựu Phó Tổng thống Kamala Harris. Ông cũng nói rằng cả Trump và Harris đều “chống lại sự sống” khi đề cập đến lập trường của họ về người di cư và phá thai.
Năm 2018, trong nhiệm kỳ đầu tiên của Trump, Prevost đã đăng lại bài đăng của một Hồng y khác có nội dung: “Không có gì từ xa mang tính Kitô giáo, Mỹ hay có thể bảo vệ về mặt đạo đức trong một chính sách tách trẻ em khỏi cha mẹ và nhốt chúng vào lồng. Điều này đang được thực hiện nhân danh chúng ta và tất cả chúng ta đều phải xấu hổ”.
Vào thời điểm đó, Trump đã thực hiện chính sách nhập cư tách một số trẻ em khỏi gia đình tại biên giới Hoa Kỳ-Mexico và nhốt chúng vào các lồng sắt!
Trong khi Giáo hoàng mới không chia sẻ bài đăng của các chính trị gia Hoa Kỳ khác trong vài năm qua, thì vào năm 2017, ông đã chia sẻ lại bài đăng X của Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ Chris Murphy (D-Conn.) sau vụ xả súng hàng loạt ở Las Vegas, ghi rằng:
“Gửi đến các đồng viện của tôi: sự hèn nhát khi hành động của các bạn không thể được che đậy bằng những suy nghĩ và lời cầu nguyện. Không có điều gì trong số này kết thúc trừ khi chúng ta làm gì đó để ngăn chặn nó”, Murphy nói.
Vào tháng 2, tân Giáo hoàng khi còn là Hồng y đã chia sẻ một bài viết ý kiến chỉ trích Phó Tổng thống JD Vance, người mới theo Công giáo, trên mạng X với tiêu đề, “JD Vance đã sai: Chúa Jesus không yêu cầu chúng ta xếp hạng tình yêu của mình dành cho người khác”. Ông cũng chia sẻ một bài viết với tiêu đề “Lá thư của Đức Giáo hoàng Francis, “ordo amoris” của JD Vance và những gì Phúc âm yêu cầu tất cả chúng ta về vấn đề nhập cư”.
JD Vance đã nhận được sự chỉ trích từ những người Công giáo khác về lập trường của ông đối với người di cư và những bình luận của ông rằng những người theo đạo Thiên Chúa yêu gia đình, hàng xóm và những người đồng hương của họ hơn phần còn lại của thế giới.
Những điều cần biết về tân Giáo hoàng Leo XIV:
Đức Hồng y Robert Prevost, người vừa được bầu tân Giáo hoàng lấy tên hiệu là Giáo hoàng Leo XIV, sẽ làm nên lịch sử với tư cách là Giáo hoàng đầu tiên người gốc dân Hoa Kỳ
Vào ngày thứ hai của Mật nghị Hồng y hôm thứ Năm 08/5 tại vòng bỏ phiếu thứ 4 (2 vòng buổi sáng và 2 vòng buổi chiều), Đức Hồng y Robert Prevost đã thắng phiếu 2/3 được bầu làm Giáo hoàng mới của Giáo hội Công giáo La Mã với 1.4 Tỷ Giáo dân khắp hoàn vũ và đã chọn Thánh hiệu Giáo hoàng là Giáo hoàng Leo XIV, đi vào lịch sử với tư cách là Giáo hoàng người Mỹ đầu tiên.
Cố Giáo hoàng Francis đã phong Prevost làm Hồng y vào năm 2023.
Trong suốt quá trình mật nghị — quá trình bí mật để chọn một Giáo hoàng mới — các thành viên của Hồng y đoàn đã tập trung tại Vatican để bỏ phiếu nhiều vòng. Có 133 hồng y bỏ phiếu, đánh dấu lịch sử là số cử tri đông nhất cho đến nay.
Vào ngày thứ hai của mật nghị, khói trắng bốc ra từ ống khói của Nhà nguyện Sistine, báo hiệu rằng một Giáo hoàng mới đã được chọn sau khi Giáo hoàng Francis qua đời vào ngày 21/4/2025 ở tuổi 88.
Gần một giờ sau khi đắc cử, Hồng y Robert Prevost, Giáo hoàng người Mỹ đầu tiên trong lịch sử, đã bước lên ban công ở cửa sổ loggia của Vương cung thánh đường Thánh Peter và xuất hiện trước công chúng lần đầu tiên với tư cách là Giáo hoàng Leo XIV.
Sau những lời đầu tiên của mình — “hòa bình cho anh chị em” — ngài đã tỏ lòng tôn kính Đức Cố Giáo hoàng Francis, nói rằng cố Giáo hoàng Francis “đã ban phước cho Rome, ban phước lành cho toàn thế giới vào sáng lễ Phục sinh”. Ngài tiếp: “Cho phép tôi tiếp tục về phước lành đó”, Prevost nói lớn. “Chúa yêu thương chúng ta. Chúa yêu thương tất cả mọi người. Cái ác sẽ không thắng thế”.
Vậy, Đức Hồng y Robert Prevost là ai? Sau đây là một số điều cần biết về Đức tân Giáo hoàng Leo XIV.
Ông sinh ra tại Chicago là công dân Hoa Kỳ đầu tiên được bầu làm Giáo hoàng trong lịch sử Thiên Chúa giáo và nhân loại. Tân Giáo hoàng Leo XIV lần đầu tiên xuất hiện trên ban công loggia trung tâm chính của Vương cung thánh đường Thánh Peter sau khi các hồng y kết thúc mật nghị tại Vatican vào ngày 8 tháng 5 năm 2025.
Prevost sinh ra tại Chicago vào ngày 14 tháng 9 năm 1955. Theo tờ Chicago Sun Times, Prevost được cha mẹ là gia đình Công giáo đạo đức nuôi dưỡng, Cha là Louis Prevost, một nhà giáo dục, và mẹ là Mildred Prevost, một thủ thư, cùng với hai anh em của mình, Louis và John.
Vị Giáo hoàng mới đã tạo nên lịch sử với tư cách là Giáo hoàng người Mỹ đầu tiên, mặc dù ông cũng là công dân kép của Peru.
Ông theo học tại Đại học Villanova.
Năm 1977, tân Giáo hoàng đã nhận bằng cử nhân toán học từ Đại học Villanova. Theo trang web của Villanova, trường đại học này là một trong hai cơ sở giáo dục đại học Công giáo, dòng Augustinô tại Hoa Kỳ.
Sau khi tốt nghiệp, ông đã lấy bằng Thạc sĩ Thần học từ Liên minh Thần học Công giáo tại Chicago vào năm 1982 và được thụ phong linh mục cùng năm.
Hai năm sau, ngài lấy bằng cử nhân luật giáo luật tại Học viện Giáo hoàng Thánh Thomas Aquinas ở Rome, sau đó là bằng tiến sĩ vào năm 1987. Năm 2014, Villanova trao cho ngài bằng tiến sĩ danh dự về nhân văn.
Đức Giáo hoàng Phanxicô đã nâng ngài lên hàng Hồng y và bổ nhiệm tân hồng y kiêm Giám mục gốc Hoa Kỳ làm tổng quản Bộ Giám mục tại Công nghị công khai thường kỳ để tấn phong Hồng y mới tại Quảng trường Thánh Peter vào ngày 30 tháng 9 năm 2023, tại Thành phố Vatican.
Cuộc bầu cử Giáo hoàng của Prevost là một khoảnh khắc trọn vẹn, vì chính cựu Giáo hoàng đã bầu ông làm Hồng y vài năm trước đó.
Năm 2023, cố Giáo hoàng Francis đã bổ nhiệm Hồng y Prevost làm tổng trưởng Bộ Giám mục, giám sát việc lựa chọn các Giám mục mới từ khắp nơi trên thế giới và là chủ tịch Ủy ban Giáo hoàng về Châu Mỹ Latinh. Prevost chính thức trở thành Hồng y vào tháng 1 năm 2024, theo Vatican News.
Trước đó, Prevost là người lãnh đạo của dòng Augustinian sau khi phục vụ với tư cách là Giám mục của thành phố Chiclayo ở Peru.
Trong cuộc trò chuyện vào tháng 5 năm 2023 với Vatican News, Prevost cho biết cuộc sống của ông “đã thay đổi rất nhiều” khi chuyển từ một giám mục truyền giáo ở Châu Mỹ Latinh sang lãnh đạo Bộ Giám mục và chủ tịch Ủy ban Giáo hoàng để giúp Giáo hoàng Francis lựa chọn các Giám mục.
“Đó là một sứ mệnh rất khác so với trước đây, nhưng cũng là một cơ hội mới để sống một chiều kích cuộc sống của tôi, đó chỉ đơn giản là luôn trả lời ‘Có’ khi được yêu cầu làm một việc phục vụ”, Ngài nói. “Với tinh thần này, tôi đã kết thúc sứ mệnh của mình ở Peru, sau tám năm rưỡi làm giám mục và gần hai mươi năm làm nhà truyền giáo, để bắt đầu một sứ mệnh mới ở Rome.”
Giáo hiệu Giáo hoàng của ngài là Giáo hoàng Leo XIV.
Khi bước lên cửa sổ ban công ở đền thớ Thánh Peter, tân Giáo hoàng chính thức tiết lộ Thánh danh Giáo hoàng của mình là Giáo hoàng Leo XIV.
Đây không phải là lần đầu tiên một Giáo hoàng chọn một cái tên mới khi nhận chức vụ mới của mình. Ví dụ, Giáo hoàng Francis có tên khai sinh là Jorge Mario Bergoglio.
Theo Vatican News, các Giáo hoàng thường chọn tên của những người tiền nhiệm trực tiếp hoặc xa của mình vì sự tôn trọng, ngưỡng mộ hoặc công nhận để đánh dấu sự tiếp nối. Tuy nhiên, các Giáo hoàng cũng thường sử dụng các tên khác nhau để “đánh dấu sự đổi mới”.
Theo Brittanica, cái tên mà Prevost chọn, Leo XIV, theo truyền thống lâu đời có từ thời Thánh Leo I, người đã mất năm 461.
Ngài đã lên tiếng về “những niềm tin và thực hành” “trái ngược với phúc âm”
Theo CBS News, Prevost được nhiều người coi là người theo chủ nghĩa trung dung.
Theo tờ The New York Times, Prevost đã có bài phát biểu trước các giám mục vào năm 2012, trong đó ông bày tỏ sự không đồng tình với cách mà phương tiện truyền thông phương Tây và văn hóa đại chúng nuôi dưỡng “sự đồng cảm với các tín ngưỡng và thực hành trái ngược với phúc âm”.
Theo tờ báo, ông đã trích dẫn “lối sống đồng tính” và “các gia đình thay thế bao gồm các cặp đôi đồng giới và con nuôi của họ”.
Theo tờ báo, khi ông làm giám mục ở Peru, ông cũng phản đối kế hoạch của chính phủ nhằm triển khai nhiều giáo dục giới tính hơn trong các trường học. Tờ báo này còn đưa tin rằng ông đã được khen ngợi vì ủng hộ những người nhập cư Venezuela.
Gần đây hơn, Prevost đã phản đối quan điểm của Phó Tổng thống JD Vance trong nhiều dịp.
“JD Vance đã sai: Chúa Jesus không yêu cầu chúng ta xếp hạng tình yêu của mình dành cho người khác”, đó là tiêu đề của một câu chuyện mà Giáo hoàng chia sẻ trên X vào tháng 2 năm 2025.
Vào ngày 3 tháng 2, Giáo hoàng Leo XIV ― khi đó là Hồng y Robert Francis Prevost ― đã chia sẻ một bài viết có nội dung, “JD Vance đã sai: Chúa Jesus không yêu cầu chúng ta xếp hạng tình yêu của mình dành cho người khác.”
Bản thân bài báo, được đăng trên National Catholic Reporter, phản biện lại tuyên bố của Vance về hệ thống phân cấp “kinh thánh” cứng nhắc chỉ đạo cách các Kitô hữu nên ưu tiên yêu ai.
“Khi nói đến điều gì đó là ‘kinh thánh’, chúng ta phải cẩn thận”, Kat Armas cảnh báo trong bài viết. “Gần như bất cứ điều gì cũng có thể tìm thấy trong Kinh thánh nếu bạn đang tìm kiếm nó — những câu chuyện về chiến tranh, áp bức, phép lạ và tình yêu, tất cả đều được viết bởi những người đang vật lộn với ý nghĩa của lòng trung thành. Kinh thánh không phải là một hướng dẫn cứng nhắc mà là một lời chứng sống động về cuộc đấu tranh của con người với thần thánh”.
Một bài đăng khác trong nguồn cấp dữ liệu của Giáo hoàng Leo XIV bao gồm lời chỉ trích về cuộc họp tại Phòng Bầu dục của Tổng thống Donald Trump với Tổng thống El Salvador Nayib Bukele, nơi họ cười nhạo hoàn cảnh của Kilmar Abrego Garcia, người mà Trump đã vô tình gửi đến một nhà tù ở đó.
Giáo hoàng Leo XIV đã chia sẻ lại bài đăng, trong đó có trích dẫn: “Bạn không thấy sự đau khổ sao? Lương tâm của bạn không bị xáo trộn sao? Làm sao bạn có thể im lặng?”
Cố Giáo hoàng Francis đã đưa Prevost, 69 tuổi, đến Vatican vào năm 2023 để làm người đứng đầu quyền lực của văn phòng thẩm định đề cử giám mục từ khắp nơi trên thế giới, một trong những công việc quan trọng nhất trong Giáo hội Công giáo.
Từ lâu đã có một điều cấm kỵ đối với một Giáo hoàng Hoa Kỳ, xét đến quyền lực địa chính trị mà Hoa Kỳ đã nắm giữ trong lĩnh vực thế tục. Nhưng Prevost, người gốc Chicago, cũng là công dân Peru và đã sống nhiều năm ở Peru, đầu tiên là một nhà truyền giáo và sau đó là một tổng giám mục.
Prevost cũng đã hai lần được bầu làm tổng giám mục, hoặc lãnh đạo cấp cao, của dòng tu Augustinian, dòng tu thế kỷ 13 do Thánh Augustine thành lập. Cố Giáo hoàng Francis rõ ràng đã để mắt đến ông trong nhiều năm, chuyển ông từ ban lãnh đạo Augustinian trở lại Peru vào năm 2014 để làm quản trị viên và sau đó là tổng giám mục của Chiclayo.
Ông vẫn giữ chức vụ đó, nhập quốc tịch Peru vào năm 2015, cho đến khi Cố Giáo hoàng Francis đưa ông đến Rome vào năm 2023 để đảm nhận chức chủ tịch Ủy ban Giáo hoàng về Châu Mỹ Latinh. Trong công việc đó, ông sẽ giữ liên lạc thường xuyên với hệ thống cấp bậc Công giáo ở khu vực mà thế giới vẫn còn nhiều người Công giáo nhất.
Điều đáng chú ý là ông đã chủ trì một trong những cải cách mang tính cách mạng nhất mà cố Giáo hoàng Francis đã thực hiện, khi ông thêm ba phụ nữ vào khối bỏ phiếu quyết định đề cử giám mục nào để chuyển cho Giáo hoàng. Vào đầu năm 2025, cố Giáo hoàng Francis một lần nữa thể hiện sự tôn trọng của mình bằng cách bổ nhiệm Hồng y Prevost vào cấp bậc cao nhất của các Hồng y, cho thấy ông ít nhất sẽ là sự lựa chọn của cố Giáo hoàng Francis trong bất kỳ mật nghị nào trong tương lai.
Giám mục Fidel Purisaca Vigil, giám đốc truyền thông của giáo phận cũ Prevost ở Chiclayo, nhớ lại cảnh Hồng y Prevost thức dậy mỗi ngày và ăn sáng cùng các linh mục khác sau khi cầu nguyện.
“Bất kể có bao nhiêu vấn đề, ngài vẫn giữ được sự hài hước và niềm vui”, Purisaca nói trong một email.
Đối với khói trắng, Vatican cho biết họ từng sử dụng rơm ướt, nhưng để tạo ra màu tinh khiết hơn, thay vì màu xám khó hiểu, họ sử dụng kali clorat, lactose và nhựa cây hoặc nhựa thông — thường được sử dụng trên vĩ vĩ cầm để tăng ma sát. Người ta còn gọi là “fumata bianca” khi khói có màu trắng — dịch theo nghĩa đen từ tiếng Ý là “khói trắng”.
Kể từ năm 1900, không có mật nghị nào kéo dài hơn bốn ngày. Và thời gian đó đã trở nên ngắn hơn trong lịch sử hiện đại. Năm 2005, khi Giáo hoàng Benedict XVI được bầu, chỉ mất chưa đầy 48 giờ bỏ phiếu. Cố Giáo hoàng Francis cũng có mốc thời gian tương tự vào năm 2013.
John Paul I — vị Giáo hoàng trị vì trong 33 ngày vào năm 1978 — đã được bầu vào vòng bỏ phiếu thứ tư. Người kế nhiệm của ông, John Paul II, cần tám ngày. Cố Giáo hoàng Francis đã được bầu vào vòng bỏ phiếu thứ năm vào năm 2013.
Mật nghị hồng y dài nhất trong lịch sử là vào năm 1268, khi Giáo hoàng Clement IV qua đời. Người kế nhiệm của ông không được chọn trong 1.006 ngày.
Giáo hoàng giả Donald Trump chào mừng Giáo hoàng thật Leo XIV!
Trump chào đón tân Giáo hoàng sinh ra tại Mỹ và cho biết ông rất mong được gặp ngài – bất chấp những lời chỉ trích trước đó của Leo XIV
Tổng thống Donald Trump một tuần trước đây tự đăng hình ảnh ông mặc Giáo bào và đội nón lễ Giáo hoàng trên mạng Truth Social của Trump với tượng thánh giá mang trên ngực đã bị các lãnh đạo Công giáo và giáo dân khắp nơi chỉ trích! Hôm nay Trump đã gửi lời chúc tốt đẹp nhất tới tân Giáo hoàng Leo XIV người Mỹ, mặc dù trước đó còn là Hồng y Robert Prevost, tân Giáo hoàng đã chỉ trích tổng thống Trump và chính quyền của Trump về cách đối xử của ông với người di cư.
Prevost, người đã lấy Thánh hiệu là Giáo hoàng Leo XIV, đã chia sẻ một số bài đăng chỉ trích gay gắt về Trump và các chính sách nhập cư của ông trên mạng X tức Twitter.
Một bài đăng gay gắt mà ông đã chia sẻ lại có nội dung: “Không có gì từ xa mang tính Kitô giáo, Mỹ hoặc có thể bảo vệ về mặt đạo đức trong một chính sách tách trẻ em khỏi cha mẹ và nhốt chúng vào lồng. Điều này đang được thực hiện nhân danh chúng ta và tất cả chúng ta đều phải chịu sự xấu hổ”.
Bài đăng gần đây nhất của vị Hồng y Prevost sinh ra ở Chicago này đặt câu hỏi liệu Trump và chính quyền của ông có “nhìn thấy nỗi đau khổ” do các chính sách của họ gây ra hay không.
Trước đây, tân Giáo hoàng Leo XIV đã chia sẻ lại các bài đăng về câu nói “bad hombres” của Trump kích động chủ nghĩa phân biệt chủng tộc và các thông điệp ủng hộ Chương trình Hành động Hoãn lại đối với Trẻ em Đến Mỹ (DACA).
Giáo hoàng mới cũng đã chia sẻ một bài xã luận từ National Catholic Reporter có tựa đề: “JD Vance đã sai: Chúa Jesus không yêu cầu chúng ta xếp hạng tình yêu của mình dành cho người khác”, sau những bình luận mà phó tổng thống đưa ra trên Fox News vào tháng 2.
Bình luận của JD Vance đã khiến nhiều người theo đạo Thiên chúa tức giận — bao gồm cả Giáo hoàng Công giáo mới, người đã chia sẻ một bài xã luận tuyên bố rằng Vance đã “sai”.
Thế nhưng bất chấp những lời chỉ trích của mình đối với Trump, tổng thống “Giáo hoàng giả” đã bày tỏ sự phấn khích và hy vọng được gặp Giáo hoàng mới.
“Xin chúc mừng Đức Hồng y Robert Francis Prevost, người vừa được bổ nhiệm làm Giáo hoàng. Thật vinh dự khi biết rằng ông là Giáo hoàng người Mỹ đầu tiên. Thật phấn khích và thật là một Vinh dự Lớn cho Đất nước chúng ta. Tôi mong được gặp Giáo hoàng Leo XIV. Đó sẽ là một khoảnh khắc rất có ý nghĩa!” Trump đã viết trên Truth Social.
Các chính trị gia nhanh chóng bắt đầu tỏ lòng tôn kính với vị Giáo hoàng đầu tiên của Hoa Kỳ. Nhiều vị nguyên thủ các quốc gia gỏi điện văn chúc mừng.
Cựu Tổng thống Joe Biden đã bày tỏ lời chúc tốt đẹp nhất tới vị tân Giáo hoàng , viết trên X: “Habemus papam – Cầu xin Chúa ban phước lành cho Giáo hoàng Leo XIV của Illinois. Jill và tôi xin chúc mừng Ngài và chúc Ngài thành công.”
WASHINGTON (AP) — Tổng thống Donald Trump hôm thứ Năm đã đồng ý cắt giảm thuế đối với xe hơi, thép, và nhôm của Anh trong một thỏa thuận thương mại đã được lên kế hoạch nhưng lại hạ thấp khả năng các quốc gia khác cũng nhận được các điều khoản thuận lợi tương tự về thuế nhập khẩu của ông , vốn đang làm xáo trộn nền kinh tế toàn cầu.
Theo thỏa thuận khung, Vương quốc Anh sẽ mua thêm thịt bò và ethanol của Mỹ và đơn giản hóa quy trình hải quan đối với hàng hóa từ Hoa Kỳ. Nhưng mức thuế cơ bản 10% của Trump đối với hàng hóa của Anh vẫn được giữ nguyên, và vị tổng thống Cộng hòa này gợi ý rằng các quốc gia khác đang cố gắng đạt được thỏa thuận với Hoa Kỳ sẽ phải chịu mức thuế nhập khẩu thậm chí còn cao hơn
“Đó là một con số thấp,” Trump nói về mức thuế quan 10% của Vương quốc Anh, đồng thời nói thêm rằng các nước khác sẽ phải đối mặt với mức thuế quan cao hơn trong các thỏa thuận của họ vì Hoa Kỳ đang thâm hụt thương mại với họ và “trong nhiều trường hợp, họ đã không đối xử tốt với chúng tôi.”
Thông báo này đã mang lại chiến thắng chính trị cho Thủ tướng Anh Keir Starmer và đưa ra một mức độ xác thực nhất định cho tuyên bố của Trump rằng cách tiếp cận hỗn loạn của ông đối với thương mại có thể tái cân bằng nền kinh tế toàn cầu theo các điều khoản mà ông ưa thích. Mặc dù thỏa thuận này sẽ cải thiện tình hình của Anh so với thời điểm Trump bắt đầu áp dụng thuế quan mới, nền kinh tế thế giới vẫn đang sa lầy trong sự hỗn loạn và bất ổn do thuế nhập khẩu của tổng thống gây ra. Thỏa thuận với Anh sẽ là một bước tiến cộng hưởng nhưng nhỏ hướng tới sự rõ ràng hơn khi Anh chỉ chiếm một phần nhỏ lượng hàng nhập khẩu của Hoa Kỳ.
Tổng thống Hoa Kỳ đã thảo luận về khuôn khổ này với các phóng viên tại Phòng Bầu dục, mặc dù các chi tiết cụ thể vẫn chưa rõ ràng.
“Trong những tuần tới, chúng ta sẽ có được kết luận chắc chắn”, Trump nói.
Tổng thống cho biết thỏa thuận này sẽ dẫn đến việc xuất khẩu nhiều thịt bò và ethanol hơn sang Vương quốc Anh, đồng thời đơn giản hóa quá trình xử lý hàng hóa của Hoa Kỳ thông qua hải quan. Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick cho biết mức thuế cơ bản 10% sẽ vẫn được áp dụng và cho biết một công ty Anh không nêu tên sẽ công bố việc mua máy bay trị giá 10 tỷ đô la từ Boeing .
Xe hơi, thép và dầu ô liu
Các quan chức Anh cho biết thuế ô tô của Trump sẽ giảm từ 27,5% xuống 10% đối với hạn ngạch 100.000 xe và thuế nhập khẩu thép và nhôm sẽ giảm từ 25% xuống 0. Starmer cho biết Anh sẽ duy trì các tiêu chuẩn về sức khỏe và an toàn đối với các sản phẩm thực phẩm.
Chính phủ Anh cũng cho biết họ sẽ giảm thuế đối với 2.500 sản phẩm của Hoa Kỳ như dầu ô liu, rượu vang và dụng cụ thể thao, đưa mức thuế quan trung bình xuống 1,8%.
Trong cuộc trò chuyện qua điện thoại với Trump, Starmer đã nhấn mạnh tầm quan trọng của mối quan hệ giữa hai nước khi kỷ niệm ngày chiến thắng của quân Đồng minh trong Thế chiến II tại châu Âu .
Starmer cho biết: “Việc có thể công bố thỏa thuận tuyệt vời này, vào cùng ngày 80 năm sau, gần như vào cùng giờ, tôi nghĩ là vô cùng quan trọng và khiến điều này thực sự mang tính lịch sử”.
Starmer sau đó đã nói chuyện với công nhân tại một nhà máy của Jaguar Land Rover và quảng bá thỏa thuận, mà ông cho biết sẽ bảo vệ hàng ngàn việc làm trong ngành ô tô. Ông nói với công nhân rằng “đây chỉ là khởi đầu”, nói rằng “chúng tôi đang thảo luận thêm các chi tiết để giảm rào cản thương mại với Hoa Kỳ và trên toàn thế giới”.
Trong khi ăn mừng thỏa thuận đã được lên kế hoạch, Trump đã nói về tương lai của nền kinh tế Hoa Kỳ bất chấp những dấu hiệu đáng lo ngại về khả năng suy thoái và lạm phát gia tăng có thể gây tổn hại đến sự ổn định tài chính của hầu hết người Mỹ và dẫn đến tình trạng sa thải.
Thủ tướng Anh Keir Starmer, bên trái, và Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump bắt tay nhau tại cuộc họp báo chung ở Phòng phía Đông tại Nhà Trắng vào thứ năm, ngày 27 tháng 2 năm 2025, tại Washington. (Carl Court/Pool Photo qua AP, File)
Tổng thống cho biết công chúng nên mua vào thị trường chứng khoán vì Hoa Kỳ sắp tăng trưởng như một “tàu tên lửa”, ngay cả khi ông bác bỏ các báo cáo về việc có ít tàu container cập cảng Hoa Kỳ hơn và các công ty cảnh báo về việc giá sẽ tăng nếu thuế quan vẫn tiếp tục.
Trump cho biết việc ít tàu container đến từ Trung Quốc có nghĩa là “chúng ta mất ít tiền hơn” từ thâm hụt thương mại, mặc dù hàng hóa trên những con tàu đó được các nhà sản xuất Hoa Kỳ sử dụng và được các nhà bán lẻ bán theo cách có thể hỗ trợ việc làm trong khi vẫn giữ giá thấp.
Khi được hỏi về các công ty cho biết họ sẽ phải tăng giá vì thuế quan, Trump nói, “Tôi nghĩ họ nói vậy chỉ để cố gắng đàm phán các thỏa thuận với tôi.” Trump ám chỉ rằng ông có thể áp thuế 100% đối với đồ chơi Mattel nếu họ không chuyển nhà máy của mình sang Hoa Kỳ.
Trump vẫn khẳng định rằng “hầu như” không có lạm phát. Biện pháp lạm phát ưa thích của Cục Dự trữ Liên bang đã tăng ở mức 2,3% hàng năm, cao hơn một chút so với mục tiêu 2% của ngân hàng trung ương.
Quang cảnh Ngân hàng Anh và Sàn giao dịch chứng khoán Hoàng gia từ điểm quan sát Lookout, tại London, thứ Tư, ngày 9 tháng 4 năm 2025. (Ảnh AP/Alberto Pezzali, File)
Tổng thống Hoa Kỳ hôm thứ Năm cho biết Chủ tịch Fed Jerome Powell nên cắt giảm lãi suất chuẩn của Fed được thiết kế để quản lý lạm phát, nói rằng Powell giữ nguyên lãi suất của Fed ở mức hiện tại thay vì cắt giảm vì “ông ấy không ưa tôi”. Powell cảnh báo tại cuộc họp báo hôm thứ Tư rằng thuế quan đang tạo ra sự bất ổn và Fed có thể đợi cho đến khi có thêm dữ liệu cho thấy tác động của nó đối với nền kinh tế.
Tìm kiếm một thỏa thuận kể từ Brexit
Hoa Kỳ đã có thặng dư thương mại với Vương quốc Anh, khiến việc tìm được tiếng nói chung trở nên dễ dàng hơn một chút vào thời điểm Trump đặt cược mức thuế quan của mình vào việc xóa bỏ thâm hụt thương mại hàng năm với nhiều quốc gia mà ông cho là đã lợi dụng Hoa Kỳ.
Một quan chức chính phủ Anh, yêu cầu giấu tên khi thảo luận về các cuộc đàm phán, cho biết Vương quốc Anh có kế hoạch tìm kiếm sự tự do hóa thương mại lớn hơn khi các cuộc đàm phán tiếp tục, theo đó mức thuế quan thực tế mà Hoa Kỳ áp dụng có thể thấp hơn mức cơ sở 10%.
Vị quan chức này cho biết các cuộc đàm phán được xây dựng dựa trên mối quan hệ gần gũi lâu dài giữa hai quốc gia và khi thảo luận với chính quyền Trump, điều quan trọng là phải duyên dáng và biết cách nói “không” một cách khéo léo.
Vị quan chức này cho biết Trump đã mời chính phủ Anh đồng ý thỏa thuận thương mại trước ngày 2 tháng 4, nhưng tổng thống đã thay đổi quyết định để có thể áp dụng mức thuế quan “Ngày giải phóng” toàn diện của mình. Tuyên bố đó cho thấy Trump có thể đã công bố một số hình thức thỏa thuận của thứ năm sớm hơn vài tuần.
Không có thỏa thuận mới nào được ký kết với các đối tác thương mại lớn nhất của Hoa Kỳ, bao gồm Canada, Mexico và Trung Quốc. Trump đã giữ nguyên mức thuế quan cao nhất đối với Trung Quốc, gây ra cuộc đối đầu giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới . Washington và Bắc Kinh đang cử các quan chức đến Thụy Sĩ vào cuối tuần này để tham gia vòng đàm phán thương mại đầu tiên .
Trump hôm thứ Năm cho biết ông “có thể” hạ mức thuế 145% đối với hàng hóa Trung Quốc nếu các cuộc đàm phán cuối tuần diễn ra tốt đẹp.
“Ngay bây giờ, bạn không thể tăng cao hơn nữa”, Trump nói. “Nó ở mức 145, vì vậy chúng tôi biết nó đang giảm xuống”.
Hoa Kỳ và Vương quốc Anh đã hướng tới mục tiêu đạt được một thỏa thuận thương mại song phương kể từ khi người dân Anh bỏ phiếu rời khỏi Liên minh châu Âu vào năm 2016, cho phép quốc gia này đàm phán độc lập với phần còn lại của lục địa. Thủ tướng khi đó là Boris Johnson đã chào hàng một thỏa thuận trong tương lai với Hoa Kỳ như một động lực cho Brexit.
Các cuộc đàm phán bắt đầu vào năm 2020, trong nhiệm kỳ đầu tiên của Trump. Nhưng các cuộc đàm phán đã đạt được ít tiến triển dưới thời Tổng thống Joe Biden , một đảng viên Dân chủ và là người chỉ trích Brexit. Các cuộc đàm phán được nối lại sau khi Trump trở lại nhiệm sở vào tháng 1 và tăng cường trong những tuần gần đây.
Theo Cục Thống kê, Hoa Kỳ đã đạt thặng dư thương mại hàng hóa trị giá 11,9 tỷ đô la với Vương quốc Anh vào năm ngoái. 68 tỷ đô la hàng hóa mà Hoa Kỳ nhập khẩu từ Vương quốc Anh vào năm ngoái chỉ chiếm 2% tổng số hàng hóa nhập khẩu vào nước này.
Hoa Kỳ quan trọng hơn nhiều đối với nền kinh tế Anh. Theo số liệu thống kê của chính phủ, Hoa Kỳ là đối tác thương mại lớn nhất của Anh vào năm ngoái, mặc dù phần lớn hàng xuất khẩu của Anh sang Hoa Kỳ là dịch vụ chứ không phải hàng hóa.
___
Các thanh thép được sản xuất tại nhà máy Gerdau Ameristeel ở St. Paul, Minn., đang chờ xuất xưởng, ngày 9 tháng 5 năm 2019. (Ảnh AP/Jim Mone, File)
Jill Lawless đưa tin từ London. Nhà báo Zeke Miller của Associated Press đã đóng góp vào báo cáo này.
Tổng thống Trump hôm thứ Ba cho biết ba con tin bị Hamas bắt giữ ở Gaza đã chết, chỉ còn 21 người được cho là vẫn còn sống.
“Tính đến hôm nay, đã có 21 người, ba người đã chết”, ông Trump nói về các con tin đang bị Hamas giam giữ, lưu ý rằng cho đến gần đây người ta vẫn nghĩ rằng 24 người vẫn còn sống. Phát biểu tại Tòa Bạch Ốc, ông không nói rõ danh tính của những người hiện được cho là đã chết, cũng như cách ông biết được về cái chết của họ.
“Có 21 người, cộng thêm rất nhiều xác chết”, ông Trump nói.
Một người Mỹ, Edan Alexander, nằm trong số 24 con tin được cho là vẫn còn sống, cùng với thi thể của một số người Mỹ khác cũng bị Hamas giam giữ sau cuộc tấn công vào Israel vào ngày 7 tháng 10 năm 2023.
Bình luận của tổng thống được đưa ra khi Israel chấp thuận kế hoạch vào thứ Hai để chiếm Dải Gaza và ở lại lãnh thổ Palestine trong một khoảng thời gian không xác định, trong những gì họ nói là một nỗ lực để giải cứu các con tin và cố gắng thực hiện mục tiêu chiến tranh của mình là tiêu diệt Hamas. Nếu được thực hiện, động thái này sẽ mở rộng đáng kể các hoạt động của Israel tại đó và đã thu hút sự phản đối dữ dội của quốc tế.
Người đứng đầu Cơ quan Quản lý Tình trạng Khẩn cấp Liên bang đã bị sa thải vào sáng thứ Năm — sau khi vị lãnh đạo này dường như công khai bất đồng quan điểm với chính quyền Trump về việc có nên giải thể cơ quan cứu trợ thiên tai của quốc gia hay không.
Cameron Hamilton, quyền quản trị viên của FEMA, sẽ rời cơ quan cứu trợ thiên tai của quốc gia này khoảng ba tuần trước khi mùa bão Đại Tây Dương bắt đầu và khi Quốc hội xem xét đề xuất của chính quyền Trump về việc cắt giảm ngân sách của FEMA, hủy bỏ 646 triệu đô la tiền trợ cấp không liên quan đến thiên tai trong năm tài chính 2026.
Cố vấn cấp cao của Bộ An ninh Nội địa Corey Lewandowski và Thứ trưởng Bộ An ninh Nội địa Troy Edgar đã sa thải Cameron Hamilton trong một cuộc họp trực tiếp tại trụ sở DHS, theo ba nguồn tin biết về cuộc họp. Các nguồn tin cho biết việc sa thải diễn ra theo chỉ đạo của Bộ trưởng DHS Kristi Noem.
Người phát ngôn của FEMA xác nhận Hamilton “không còn giữ chức” người lãnh đạo cơ quan này nữa. David Richardson, một viên chức khác của DHS từng giữ chức Trợ lý Bộ trưởng Văn phòng Chống vũ khí hủy diệt hàng loạt của DHS, hiện sẽ là người đứng đầu cơ quan này với tư cách là quyền, người phát ngôn cho biết.
Việc sa thải diễn ra một ngày sau khi Hamilton công khai làm chứng rằng ông không ủng hộ việc bãi bỏ FEMA, như Tổng thống Trump và các thành viên trong chính quyền của ông đã gợi ý .
“Tôi không tin rằng việc giải thể Cơ quan Quản lý Tình trạng Khẩn cấp Liên bang là vì lợi ích tốt nhất của người dân Mỹ”, Hamilton phát biểu tại phiên điều trần của tiểu ban Tài chính Hạ viện trên Đồi Capitol vào thứ Tư.
Trong phiên điều trần riêng một ngày trước đó, Bộ trưởng DHS Kristi Noem đã nói với cùng ủy ban rằng ông Trump tin rằng “FEMA, như hiện nay, nên bị xóa bỏ – trao quyền cho các tiểu bang ứng phó với thảm họa với sự hỗ trợ của chính phủ liên bang.”
Ông Trump cho biết vài ngày sau khi nhậm chức, ông có kế hoạch “bắt đầu quá trình cải cách và đại tu FEMA một cách cơ bản, hoặc có thể là giải thể FEMA”, đồng thời chỉ trích cơ quan này vì bị cáo buộc phản ứng chậm trước các thảm họa thiên nhiên.
Sau đó, tổng thống đã ra lệnh đánh giá FEMA, giao cho Noem và các quan chức hành chính khác nhiệm vụ đánh giá hiệu suất hoạt động của cơ quan này và xem xét “liệu FEMA có thể thực hiện chức năng của mình như một cơ quan hỗ trợ, cung cấp hỗ trợ bổ sung của Liên bang cho các tiểu bang hay không thay vì thay thế quyền kiểm soát của tiểu bang đối với hoạt động cứu trợ thiên tai”.
Những dư chấn do lịch sử để lại trên mỗi đất nước đều có nguyên nhân và hậu quả không giống nhau. Lịch sử Việt Nam bị bóng đè trầm trọng nhất là từ Tàu đô hộ, Tây xâm lăng và những trào lưu ngoại nhập.
Đạo Phật Việt Nam cũng khởi phát từ trào lưu văn hóa tôn giáo ngoại nhập nhưng hành trình hai mươi thế kỷ đã tinh lọc được những gì hợp với những đặc tính dân tộc Việt thì còn và những gì mang bản chất ngoại lai không dung hóa được với dòng sinh mệnh của dân Việt thì sẽ bị âm thầm hay tự biến tướng đào thải. Quá trình đào thải đó có khi diễn ra tức khắc, có khi kéo dài theo thời gian tùy vào thực trạng kinh tế, xã hội, văn hóa hội tụ mà hình thành nếp sống tâm linh, tôn giáo.
Nguyên nhân xa, nguyên nhân gần cũng như tác động trực tiếp và tác động gián tiếp đã khởi động cuộc tranh đấu đòi bình đẳng tôn giáo của Phật giáo năm 1963 và 1966 đã được môi trường truyền thông đại chúng tường thuật, ghi nhận và bình luận quá nhiều trong hơn 60 năm qua. Tuy nhiên, hình thức tranh đấu cuối cùng là sự kiện đem bàn thờ Phật ra đường .
Trong suốt hơn 60 năm qua, thường có 3 khuynh hướng nhìn về cuộc Đấu Tranh Phật Giáo:
1. Khuynh hướng của người trong cuộc và nhập cuộc: Cuộc Đấu Tranh Đòi Bình Đẳng Tôn Giáo của Phật Giáo Việt Nam khởi xướng năm 1963 là cuộc đấu tranh để giải trừ Pháp Nạn.
2. Khuynh hướng từ phía chống đối thì cho rằng, đây là một cuộc dấy loạn chính trị có bàn tay của các tổ chức ủng hộ Cộng Sản Việt Nam giật dây đằng sau.
3. Khuynh hướng trung dung từ phía quần chúng không tôn giáo, cũng như người “có đạo” chuộng công lý thì cho rằng, Phật tử đã hành động để phản ứng trong một hoàn cảnh cần phải có sự phản ứng nhưng cần phải tôn trọng sự công bằng và ổn định xã hội trong một đất nước thời chiến.
Xin nhường lại cho sự phán xét công bằng của lịch sử trăm năm sau, một khung thời gian lắng đọng và chín muồi cho phương pháp sử học tiêu chuẩn. Mọi sự phê phán trên bề mặt nổi, nửa khối băng chìm hay phát xuất từ cảm tính nhất thời thì chỉ nên được đánh giá như ý kiến chủ quan cá nhân (personal opinion) chứ chẳng phải là dữ kiện lịch sử (historical facts).
Một trong những hình ảnh nổi bật nhưng vẫn còn nhiều góc khuất trong Phong Trào Phật Giáo kéo dài từ 1963 đến 1966 là sự kiện “Bàn Thờ Phật Xuống Đường”.
Thuở đôi mươi hòa mình trong “sự cố”, nay tuổi già tám chục tôi chiêm nghiệm “cố sự”; không vui, chẳng buồn nhưng vẫn có một niềm an nhiên tự tại như Byron thời Phục Hưng đã nhắn lại:
Văn tâm phúc nhắc chuyện đời như thật
Thời gian lặng cười – không phán xét vu vơ
(The truest verse recalls a life once real,
Time smiles in silence – no need to judge or feel.)
Bàn Thờ Phật Xuống Đường
Cận cảnh xã hội và thời thế: Đầu tháng 5 năm 1966, ông Nguyễn Cao Kỳ, thủ tướng VNCH đương thời tuyên bố sẽ hoãn bầu cử Quốc hội và Lực lượng Quân đội sẽ tiếp tục cầm quyền. Các cuộc biểu tình phản đối dưới nhiều hình thức đã rộ lên khắp miền Trung. Ngày 14 tháng 5 năm 1966, nhà cầm quyền đưa 40 chiến xa và thiết vận xa ra Đà Nẵng. Ngày 15 tháng 5, năm Tiểu đoàn Nhảy dù chiếm Đài phát thanh Đà Nẵng gây nên cảnh 147 người chết và khoảng 700 người bị thương. Trung tướng Tôn Thất Đính, một nhân vật thân Phật giáo chạy ra Huế. Sự xung đột giữa hai phe đàn áp và ủng hộ Phật giáo leo thang. Phía chính quyền quân đội mở cuộc trấn áp phong trào Phật giáo do Đại tá Nguyễn Ngọc Loan, giám đốc An ninh Quân đội kiêm tổng giám đốc Cảnh sát Quốc gia, chỉ huy quân Nhảy dù, Thủy quân Lục Chiến và Cảnh sát Dã chiến ra Huế dẹp phong trào Phật giáo xuống đường.
Ngày 6 tháng 6 năm 1966, liên Gia đình Phật tử của bảy Làng thuộc xã Hương cần chúng tôi được Ban Hướng Dẫn GĐPT Thừa Thiên Huế thông qua đơn vị Ban Hướng Dẫn quận Hương Trà do anh Nguyễn Văn Lũy phụ trách họp bàn để thi hành chỉ thị khẩn cấp rằng: Đưa bàn thờ Phật ra cây số 9 trên Quốc Lộ 1, ra tới Phú Ốc là con đường duy nhất của Việt Nam chạy dài từ Nam ra Bắc. Tuổi trẻ nhiệt tình với tấm lòng sẵn sàng hy sinh cho Đạo Pháp giữa những giờ phút Pháp nạn, chúng tôi nhanh chóng tập hợp đoàn sinh và thực hiện ngay việc đưa “bàn thờ Phật xuống đường”! Những bàn thờ gọn nhẹ nhưng trang nghiêm của các đơn vị Khuôn Hội và GĐPT được dựng hai bên mé đường của Quốc Lộ 1.
Mỗi lần có xe ô tô lớn, chay nhanh vụt qua là những bàn thờ hai mé đường rung rinh; có khi lư hương đổ tung toé. Một vài đơn vị GĐPT có “sáng kiến” là chặt tre và chuối quăng ra giữa đường để làm giảm tốc độ của xe chạy trên đường… Một vài thanh niên nóng tính ném đá vào xe. Đây đó, đã nghe phản hồi nhiều vụ xung đột nhẹ giữa các tài xế và những người có trách nhiệm theo dõi, bảo vệ bàn thờ đã được đặt vào các vị trí trên đường.
Buổi chiều cùng ngày, chúng tôi đạp xe đạp chở nhau chạy từ Phú Ốc vào Huế để theo dõi tình hình “bàn thờ Phật xuống đường”.
Hai bên đường Quốc Lộ 1, mới chừng nửa ngày mà bàn thờ được đặt theo đơn vị Khuôn Hội và GĐPT với sự có mặt chăm sóc cũng như theo dõi của các Bác và Anh Chị Em với dáng vẻ căng thẳng và khích động xuất hiện rõ ràng trên khuôn mặt vì tất cả đều làm theo lệnh “Ôn Trí Quang” và Ban Hướng Dẫn để thực hiện một việc chưa từng có bởi chưa ai lý giải được hiện tượng đem bàn thờ Phật ra đường với tác dụng tranh đấu trong quá trình hành động bảo vệ Đạo Pháp nhằm mục đích gì. Khi vào tới Phú Thạnh là ngã ba đường từ Bắc vô Nam ngang Thành Phố Huế và lên Trường Sơn qua tuyến đường trước chùa Thiên Mụ, chúng tôi dừng lại tới thăm hỏi các Bác và Anh Chị Em trẻ thuộc khuôn hội Phú Thạnh. Được gặp bác khuôn trưởng Khuôn hội Phú Thạnh Lê Duy Dung (Sau nầy mới biết Pháp danh Bác là Nguyên Diệu, sinh năm 1924, dạy mẫu giáo và kiêm nhiệm Hiệu trưởng trường tư thục Thiện Niệm, mở trong khuôn viên chùa Phú Thạnh.) Bác Dung cho biết rằng, khoảng 8, 9 giờ sáng ngày hôm nay, có hai chiếc xe Jeep quân đội chở mấy binh lính đeo lon sĩ quan chạy từ Hướng Quảng Trị vào, ghé lại chùa khuôn hội Phú Thạnh và hỏi đường đi lên chùa Từ Đàm.
Sau khi được chỉ đường, các sĩ quan ấy hấp tấp yêu cầu khuôn hội nói với các gia đình hai bên đường gấp gấp đem bàn thờ Phật ra đường. Khi bác Dung hỏi mục đích đem bàn thờ ra đường để làm gì thì các sĩ quan đó nói to, lập đi, lập lại là “Lệnh Thầy Trí Quang. Làm gấp theo lệnh Thầy Trí Quang đem bàn thờ Phật ra đường tức khắc, nhanh lên!” Và họ lái xe chạy thẳng lên chùa Từ Đàm. Chừng một giờ sau thì có xe với loa phóng thanh chạy quanh nhiều ngả đường Thành phố Huế phát lệnh “Thầy Trí Quang yêu cầu Phật tử đem bàn thờ Phật ra đường…” (!)
Chỉ một hai ngày sau đó, tình hình bắt đầu biến động với sự xuất hiện của binh lính từ Nam ra với xe quân sự, xe tăng hùng dũng di chuyển đến khắp các ngả đường với tư thế trực diện chiến đấu. Trên đường Quốc Lộ 1 từ Cây số 9 là nơi chúng tôi đã dựng và bảo vệ bàn thờ Phật vào đến Huế và ra phía Cây số 17 xe cộ thường dân bắt đầu vắng bóng, trên đường chỉ có xe quân sự. Tin tức từ Huế chuyển ra cho biết rằng: “lính ‘Trâu điên’ đang đập phá bàn thờ, đàn áp quần chúng!”.
Nghe tin đồn miệng rằng, một vài nơi đã có xung đột đổ máu và thương vong. Đoạn đường chúng tôi giữ chốt dài khoảng vài ba cây số từ Quán Rớ ra Văn Xá, Phú Ốc trên Quốc Lộ 1 tương đối còn hơi yên ắng. Nhưng không lâu sau đó có xe chạy phát loa thông tin yêu cầu đồng bào tự động tự giác mang bàn thờ về nhà, về làng ngay lập tức. Nếu chậm trễ thì tất cả các bàn thờ sẽ bị phá hủy tại chỗ hay mang đi nơi khác. Ai bất tuân mệnh lệnh sẽ bị bắt giam và xử phạt…
Sau đó không lâu, những người lính quân phục rằn ri trang bị súng đạn tác chiến, nhảy từ xe đậu giữa đường tiến đến các bàn thờ yêu cầu dẹp và mang về nhà, hết thảy đều nói giọng miền Nam. Có vài nơi cãi cọ xung đột nhưng phần đông bà con và anh chị em không chống cự nên trong các đơn vị của chúng tôi chưa có vụ xung đột nghiêm trọng nào xảy ra.
Sự hiện diện của bàn thờ Phật như tấm lá chắn vô hình nhưng có sức hút diệu kỳ làm tan loãng sự hung hãn của những người lính đi dẹp bàn thờ và đồng thời cũng khiến những người bảo vệ bàn thờ như chúng tôi không dấy lên tâm lý phản kháng hằn học đáp trả hay lún sâu vào tình trạng đối kháng quyết liệt đến mức bạo động.
Nhiều năm sau đó, hoài niệm “bàn thờ xuống đường” vẫn là một ám ảnh tâm lý khi nghĩ về một hiện tượng lạ lùng và đáng suy gẫm của những ngày tháng cũ. Nhiều lần tôi vẫn băn khoăn tự hỏi nguyên nhân khởi phát và tác dụng tâm lý, xã hội, chính trị của chiến dịch đem bàn thờ xuống đường nguyên ủy như thế nào. Hình như chưa ai dám hỏi thẳng vấn đề với Hòa Thượng Thích Trí Quang để tìm hiểu ngọn nguồn của sự việc.
Gần nửa thế kỷ sau: Trong Trí Quang Tự Truyện xuất bản năm 2011, Thầy Trí Quang khẳng định rằng, Thầy không ra lệnh đem bàn thờ Phật ra đường vào năm 1966 như các nguồn tin mang tính đồn đoán và suy diễn đã phát tác và lưu hành sai sự thật trong gần 50 năm qua.
Bàn thờ Phật: Lá chắn cứu nạn
Bàn thờ Phật xuống đường để ngăn chặn một cuộc đối đầu không khoan nhượng, vô hiệu hóa hận thù tàn sát đẫm máu và che chắn người anh em nhân danh bất cứ nghĩa vụ nào sắp lao vào trận tuyến giết nhau. Đem biểu tượng tinh thần tâm linh cao quý, thiêng liêng nhất để hóa giải hận thù hình tướng do vô minh sai khiến là vũ khí thiện xảo nhất của Từ Bi và Trí Tuệ.
Gần 40 năm sau: Nhân được mời tham dự Đại hội Cư Sĩ Hải Ngoại, tôi thật xúc động nhận ra Ảnh Hiện Từ Bi của một chứng tích lịch sử ngỡ như hoang đường là việc đem bàn thờ Phật ra đường năm 1966 nhằm để hóa giải tương tranh và thù hận. Trong hai đêm nằm ngủ chung trong căn phòng nhỏ của chùa Từ Đàm Hải Ngoại ở Dallas, tiểu bang Texas cùng với cựu Trung tướng Tôn Thất Đính và cựu Bộ trưởng Xã hội, GS Trần Quang Thuận tôi mới hiểu được rằng mục đích đem bàn thờ Phật ra đường là để ngăn (đúng hơn là hóa giải) hai thế lực lượng quân đội được trang bị vũ khí đầy mình từ Nam ra để dẹp phong trào Đấu tranh Phật giáo để dẹp tan phía đối đầu là quân nhân Phật tử và đại chúng Phật tử đang sẵn sàng làm “thánh tử đạo” muôn trùng hay trong chớp mắt. Thảm trạng lực lượng binh chủng thiện chiến của chính quyền từ phía Nam đối đầu với lực lượng quân nhân cùng đại chúng Phật Tử miền Trung đang từ hai phía tiến tới một cuộc “xáp lá cà” đang trong tình trạng vô kế khả thi, khó bề tránh khỏi thật là một biến cố kinh hoàng.
Trước đó ở Đà Nẵng, ngày 15-5-1966, chỉ trong một đợt xung đột tầm nhỏ, khi tiểu đoàn Nhảy dù từ Nam ra, chiếm Đài phát thanh Đà Nẵng mà cũng đã gây nên cảnh gần 150 người chết và khoảng 700 người bị thương. Nếu cuộc xung đột xảy ra trên một diện rộng từ Quảng Trị trở vào, theo ước định thì giải pháp cứu vãn chớp nhoáng “bàn thờ Phật xuống đường” trước tình hình tuyệt vọng, đã tránh được một cuộc tàn sát lẫn nhau mà nếu thật sự xảy ra thì ít nhất cũng có 4, 5 nghìn người thiệt mạng.
Theo binh thư Tôn Tử, trong 36 kế sách chiến tranh thì những kế sách liên quan đến yếu tố tâm lý tạo ra sự hóa giải bàng bạc khắp nơi và kế sách cuối cùng là “dĩ đào vi thượng” mà theo tinh thần Phật giáo thì đó là một sự buông xả. Từ bi là căn bản nhưng thiếu sự nhạy bén khôn ngoan và chủ quan để buông xả đúng lúc, kịp thời thì có thể Thoát nhưng tận cùng tâm lực chắc gì được Giải: Bàn thờ Phật ra đường đã giải thoát nạn binh đao.
Phật xuống đường – Một công án Bát Nhã
Tâm ảnh minh họa – Tranh: Họa sĩ Đặng Mậu Tựu
Công án Bát Nhã là những câu chuyện, lời thoại, hay tình huống thoạt thấy, thoạt nghe tưởng chừng như nghịch lý nhằm khơi mở trí tuệ rốt ráo, để cho trí tuệ thấy rõ “Tánh Không” của vạn pháp, vượt ngoài lý luận nhị nguyên, không qua suy luận mà bằng trải nghiệm tâm linh trực tiếp. Đem bàn thờ Phật xuống đường nhằm hóa giải một tình huống ngàn cân treo sợi tóc “giết hay bị giết” thì chỉ có trí tuệ Bát Nhã mới khai mở được.
Sáu mươi năm nhìn lại, tưởng chừng như mới hôm qua. Đơn vị thời gian ngắn nhất trong Phật lý là Sát na và dài nhất là A tăng Kỳ kiếp nhưng ý nghĩa lớn lao nhất của thời gian là nháy mắt hiện tại và nghĩa sống cao nhất là an tịnh vô cầu trong chánh niệm hiện tiền. Ứng xử theo chánh niệm hiện tiền là an nhiên đi vào Bát Nhã.
Đem bàn thờ Phật xuống đường là một giải pháp đầy Chánh Niệm để cứu đời. Đem tịnh thắng động, ứng dụng tuyệt kỹ “vô vô minh diệc, vô vô minh tận” – không hề có vô minh mà cũng không có hết vô minh trong Bát Nhã Tâm Kinh. Nếu đem soi rọi vào phong trào Phật giáo tranh đấu tại Huế năm 1966, đặc biệt qua biểu tượng bàn thờ Phật xuống đường, thì có thể hiểu theo tinh thần ứng dụng Trung đạo và trí tuệ Bát Nhã vào hành động xã hội như sau:
1. Trí tuệ Bát Nhã: Thấy rõ chân tướng các pháp, không cố chấp. “Vô vô minh diệc, vô vô minh minh tận” không phải là phủ nhận khổ đau, bất công hay áp bức đang hiện diện, mà là phá tan chấp thủ vào các khái niệm như vô minh, sinh tử, đấu tranh – như thể chúng là những thực thể cố định. Từ đó, người tu hành Bát Nhã hành động không vì hận thù, không vì thủ đắc hay tranh giành, mà vì tuệ giác về sự thật và lòng từ bi vô úy.
2. Bàn thờ xuống đường – biểu hiện của “Bát Nhã hành”.
Sự kiện Phật tử Huế đưa bàn thờ Phật xuống đường năm 1966 không chỉ là một biểu tượng xã hội, nhân sinh mà còn là hành động từ bi bất bạo động, dùng tâm linh để chặn lại bạo lực của một thế mạnh quân sự đang đe dọa đàn áp và một thế lực đối kháng sẵn sàng “tử đạo”. Sự tỉnh thức giữa mê đồ là thay vì lấy hận thù để đối trị bất công và áp bức, người Phật tử lấy chánh tín và lòng từ bi làm vũ khí.
Dưới ánh sáng của Bát Nhã, bàn thờ Phật không còn ở trên cao xa tách biệt, mà ở giữa phố phường, nơi con người đang khổ đau vì hận thù, đấu tranh và ở ngay chính trong lòng người – đó là ứng thân của Phật tánh, là biểu hiện của “Không” giữa trần thế.
3. Từ Bát Nhã đến Hành Động – Không buông bỏ mà cũng không chấp thủ.
Trong ánh sáng của “vô vô minh diệc, vô vô minh tận”, người tu học và hành giả Phật giáo không vướng mắc vào đấu tranh như một mục đích để chiến thắng mà hành động với tâm không, với hạnh nguyện hóa độ và giữ gìn sự sống của muôn người.
Việc dùng hình ảnh thiêng liêng để bảo vệ sinh mạng, đặt bàn thờ Phật thay cho rào chắn, là một hành động Bát Nhã thâm sâu, vượt lên nhị nguyên của “chính trị – tôn giáo”, “bạo lực – bất bạo động”, “thắng – bại”.
Tóm lại:
Tinh thần Bát Nhã không dạy chúng ta thụ động trước vô minh hay áp bức, mà mở ra con đường hành động tỉnh thức – nơi mọi đấu tranh đều phát xuất từ lòng từ bi và trí tuệ thấy rõ tánh Không của mọi pháp.
Bàn thờ Phật xuống đường năm 1966 là hành động Bát Nhã trong hiện thực, là cách người Phật tử thể hiện tinh thần không sợ hãi, không hận thù, không cố chấp, mà vẫn hành động dấn thân để bảo vệ đạo pháp và sự sống.
Kính chúc một mùa Phật Đản thường hằng an vui trong chánh niệm.
Chính phủ liên bang đã công bố hơn 60.000 trang hồ sơ về vụ ám sát Thượng nghị sĩ Robert F. Kennedy vào cuối ngày thứ Tư — đợt tài liệu thứ hai được công bố về vụ ám sát năm 1968.
Việc thả tự do được Tổng thống Trump ra lệnh vào tháng 1, với sự ủng hộ của con trai thượng nghị sĩ, Bộ trưởng Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Robert F. Kennedy Jr., người đã tuyên bố trong nhiều năm rằng kẻ giết cha mình là Sirhan Sirhan có thể vô tội.
Theo bài đánh giá của CBS News, một số tài liệu mới công bố bao gồm các cuộc phỏng vấn nhân chứng, bản ghi nhớ của FBI, ảnh chụp tội phạm của Sirhan, một cuộc phỏng vấn với vợ của một chủ cửa hàng súng, người tuyên bố đã nhìn thấy Sirhan và biên bản ghi chép các cuộc phỏng vấn của Sở Cảnh sát Los Angeles với Sirhan. Nhiều chi tiết được chia sẻ trong các tập tin đã được biết đến.
Các tài liệu này cũng bao gồm một lá thư năm 2012 của Robert F. Kennedy Jr. thúc giục chính quyền Obama mở lại cuộc điều tra về cái chết của cha mình.
Văn phòng Giám đốc Tình báo Quốc gia cho biết các tài liệu “đã nằm trong nhiều cơ sở lưu trữ khác nhau trên khắp chính quyền liên bang trong nhiều thập kỷ và chưa bao giờ được số hóa hoặc công khai cho công chúng”. Chúng đã được số hóa bởi ODNI – do Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đứng đầu – và được đăng trên trang web Lưu trữ Quốc gia .
“Bản phát hành hôm nay là một bước quan trọng hướng tới sự minh bạch tối đa, tìm ra sự thật và chia sẻ sự thật”, Gabbard cho biết trong bài đăng trên Truth Social.
Ông Trump cũng đã ra lệnh công bố các tài liệu về vụ ám sát Tổng thống John F. Kennedy năm 1963 và vụ ám sát Mục sư Martin Luther King Jr. năm 1968. Một số hồ sơ của John F. Kennedy đã được công bố vào tháng 3, nhưng các tài liệu của King vẫn chưa được công bố.
Có gì trong các tập tin RFK — và chúng ta có học được điều gì mới không?
ODNI cho biết các tài liệu được công bố hôm thứ Tư bao gồm “các chi tiết chưa từng được công bố trước đây về cuộc điều tra của FBI về vụ ám sát RFK — bao gồm cuộc thảo luận về các manh mối tiềm năng của nhiều văn phòng FBI, bản ghi nhớ nội bộ của FBI nêu chi tiết tiến trình của vụ án, v.v.”
Theo ODNI, hồ sơ cũng bao gồm các bản ghi âm cuộc phỏng vấn của cảnh sát Los Angeles với Sirhan và các nhân chứng của vụ ám sát năm 1968.
Nhưng không rõ liệu các tập tin có tiết lộ thông tin mới về vụ ám sát Robert F. Kennedy hay không.
Vụ ám sát thượng nghị sĩ năm 1968 chủ yếu được điều tra và truy tố bởi chính quyền Los Angeles. Các tài liệu từ cuộc điều tra địa phương — cùng với nhiều hồ sơ từ một cuộc điều tra riêng biệt của FBI — đã được công khai tại kho lưu trữ của tiểu bang California kể từ cuối những năm 1980. ODNI cho biết một số hồ sơ được công bố hôm thứ Tư trước đó đã được chuyển giao cho Sở Cảnh sát Los Angeles.
Bức thư của RFK Jr. gửi cựu Tổng chưởng lý Eric Holder
Trong số các tài liệu mới được công bố có một bức thư mà Kennedy Jr. viết vào năm 2012 cho Tổng chưởng lý lúc bấy giờ là Eric Holder, yêu cầu Holder mở lại cuộc điều tra về vụ ám sát.
Kennedy Jr. đã viết trong thư rằng ông viết thư để ủng hộ yêu cầu điều tra của Paul Schrade, “một người bạn thân và cố vấn của cha tôi. Ông ấy đã đứng cạnh cha tôi khi cha tôi bị giết và bản thân Paul bị thương do trúng đạn.”
Yêu cầu của Kennedy Jr. tập trung vào một bản phân tích âm thanh về vụ nổ súng được cho là có 13 phát súng được bắn ra, nhiều hơn tám viên đạn trong khẩu súng lục của Sirhan. điều này sẽ cung cấp bằng chứng cho thấy có một tay súng thứ hai. Yêu cầu bao gồm một bản phân tích kết luận rằng, “do chất lượng bản ghi kém (tiếng ồn nền cao, khoảng cách từ micrô đến nguồn bắn, bản ghi ban đầu được thực hiện trên máy ghi âm chất lượng thấp), không thể xác định được số lượng chính xác tuyệt đối của tiếng súng”.
FBI đã điều tra các đầu mối cuối cùng được coi là không đáng tin cậy
Các bản ghi nhớ của FBI công bố hôm thứ Tư bao gồm một số bản mô tả cuộc điều tra về ít nhất bốn người bị cáo buộc biết trước về vụ ám sát: Một người tuyên bố đã dự đoán được vụ ám sát, một người tuyên bố biết về đồng phạm, một người tuyên bố Sirhan đã đề nghị trả cho anh ta 1 triệu đô la để giết Kennedy và một người xông vào văn phòng quốc hội và tuyên bố rằng anh ta đã ra lệnh giết Kennedy.
Nhiều trong số những cáo buộc này và những cáo buộc khác không được coi là đáng tin cậy, và một số người đưa ra cáo buộc được mô tả trong các tài liệu là không đáng tin cậy.
Sirhan đã đến trường bắn hai ngày trước vụ ám sát
Một bản ghi nhớ của FBI tiết lộ Sirhan đã bị giám sát vào tháng 1 năm 1968. Không rõ lý do tại sao, nhưng không có dấu hiệu nào từ bản ghi nhớ cho thấy FBI đã thu thập được thông tin tình báo từ hoạt động giám sát.
Hồ sơ nêu ra một số chi tiết về những ngày và giờ dẫn đến vụ ám sát. Vợ của một chủ cửa hàng súng đã xác định Sirhan là một trong số những người vào ngày 1 tháng 6 năm 1968 đã yêu cầu thông tin về “đạn xuyên giáp”, trước khi Sirhan mua đạn từ cửa hàng.
Một nhân viên tại một trường bắn đã nói với các đặc vụ FBI rằng vào ngày 4 tháng 6 năm 1968, một ngày trước vụ xả súng, anh ta đã gặp một người đàn ông mà sau đó anh ta nhận dạng được từ một bức ảnh là Sirhan. Người đàn ông này đã bắn vào các mục tiêu với độ chính xác cao và mua đạn, nhân viên này cho biết. Một người phụ nữ đi cùng anh ta cũng tập bắn và được mô tả là tóc vàng và cơ bắp.
Lời khai của nhân chứng
Nhiều tài liệu nêu chi tiết các cuộc phỏng vấn của chính quyền với các nhân chứng, những người nói rằng họ biết Sirhan và các nhân viên cũng như khách tại Khách sạn Ambassador ở Los Angeles, nơi Kennedy bị bắn.
Một nhân chứng cho biết vào đêm xảy ra vụ giết người, Sirhan đã tỏ ra tức giận với những người giàu có và cho biết anh ta nghĩ những người khác tại sự kiện đó khinh thường anh ta.
Vài giờ trước vụ xả súng, nhân chứng cho biết anh đã gặp một người đàn ông mà sau này anh tin là Sirhan bên ngoài Khách sạn Ambassador và trò chuyện với anh ta về chiến dịch tranh cử tổng thống của Kennedy.
Sirhan đã nói về Kennedy như sau: “Đừng lo lắng về ông ta nếu ông ta không thắng, đồ khốn nạn đó, ông ta là triệu phú và ông ta không cần phải thắng. Ông ta chỉ muốn vào Tòa Bạch Ốc, nhưng ngay cả khi ông ta thắng, ông ta cũng sẽ không làm gì cho bạn, cho tôi hay cho bất kỳ người dân nghèo nào.”
Theo lời nhân chứng, Sirhan “ghê tởm” Kennedy và tin rằng ông ta đang cố gắng “mua chức tổng thống”.
Hồ sơ RFK tháng trước nói gì?
Chính phủ đã công bố một kho 10.000 hồ sơ về Robert F. Kennedy vào tháng trước. Một bài đánh giá của CBS News phát hiện ra rằng các tài liệu bao gồm các ghi chú viết tay của Sirhan — bao gồm cả những ghi chú mà Sirhan viết “RFK phải bị xử lý giống như anh trai của ông ta” — cũng như các bản ghi nhớ của FBI về Sirhan, hiện trường vụ án và ảnh khám nghiệm tử thi, phỏng vấn nhân chứng và các tài liệu khác.
Một số hồ sơ đó có đề cập đến các thuyết âm mưu phổ biến về vụ ám sát, bao gồm việc các nhân chứng nhìn thấy một người phụ nữ mặc váy chấm bi hoặc ai đó hét lên “chúng tôi đã bắn anh ta”. Những nhân chứng khác cho biết họ không nhìn thấy bất kỳ ai trùng với mô tả đó.
Nhiều chi tiết trong các tập tin đó đã được công khai.
Ai đã giết RFK — và RFK Jr. đã nói gì?
Sirhan bị kết tội giết Robert F. Kennedy — khi đó là ứng cử viên tổng thống của đảng Dân chủ — tại Khách sạn Ambassador ở Los Angeles. Ông mới 24 tuổi khi bị bắt ngay sau vụ nổ súng. Sirhan đã thừa nhận giết thượng nghị sĩ tại nhiều thời điểm, đôi khi tuyên bố rằng đó là do thượng nghị sĩ ủng hộ Israel, mặc dù có những lúc, Sirhan nói rằng ông vô tội hoặc nói rằng ông không thể nhớ vụ việc.
Sirhan đã bị giam giữ tại California trong nhiều thập kỷ và nhiều yêu cầu ân xá đã không thành công. Hội đồng ân xá của tiểu bang đã chấp thuận đề nghị ân xá năm 2021 của ông , nhưng Thống đốc đảng Dân chủ của California Gavin Newsom đã từ chối yêu cầu này .
Vụ án đã thu hút sự chú ý của công chúng trong nhiều thập kỷ, với một số nhà quan sát tuyên bố Sirhan không bắn những phát súng chí mạng hoặc hành động như một phần của một âm mưu lớn hơn. Họ thường trích dẫn lời khai của nhân chứng mâu thuẫn hoặc sự hiện diện được cho là của những viên đạn thừa — mặc dù nhiều người khác ủng hộ quan điểm rằng Sirhan hành động một mình.
Một trong những người hoài nghi là Robert F. Kennedy Jr., người mới 14 tuổi khi cha anh bị ám sát. Anh đã lập luận rằng Sirhan không phải là người chịu trách nhiệm cho vụ giết người và đã gặp Sirhan trong tù trước khi ủng hộ yêu cầu ân xá năm 2021 của anh.
Tuy nhiên, các thành viên khác của gia đình Kennedy đã kiên quyết phản đối việc thả Sirhan ra khỏi tù.
Washington — Hôm thứ Năm, Hạ viện đã thông qua dự luật đổi tên Vịnh Mexico thành “Vịnh America”, nhằm hệ thống hóa sắc lệnh hành pháp được Tổng thống Trump ký vào ngày đầu tiên nhậm chức.
Với 211 phiếu thuận và 206 phiếu chống, tất cả trừ một đảng viên Cộng hòa ủng hộ biện pháp này, được đưa ra bởi Dân biểu GOP Marjorie Taylor Greene của Georgia vào tháng 1 và chỉ thị cho các cơ quan liên bang cập nhật tất cả các tài liệu và bản đồ để phản ánh việc đổi tên trong vòng sáu tháng kể từ khi ban hành. Bây giờ nó sẽ được chuyển đến Thượng viện.
Tuy nhiên, ngay cả khi việc đổi tên được đưa vào luật pháp Hoa Kỳ, các quốc gia khác sẽ không có nghĩa vụ phải gọi Vịnh Mexico bằng tên mới. Nếu không được đưa vào luật pháp, một tổng thống tương lai có thể đảo ngược lệnh hành pháp của ông Trump.
Greene ca ngợi biện pháp này trước cuộc bỏ phiếu vào sáng thứ năm, gọi đây là “một trong những điều quan trọng nhất mà chúng ta có thể làm tại Quốc hội này”, đồng thời tuyên bố rằng đảng Dân chủ đang chiều theo các băng đảng ma túy Mexico bằng cách phản đối việc đổi tên.
“Đây là một việc rất quan trọng đối với người dân Mỹ”, Greene nói. “Người dân Mỹ xứng đáng tự hào về đất nước của họ và họ xứng đáng tự hào về vùng biển mà chúng ta sở hữu, mà chúng ta bảo vệ bằng quân đội và lực lượng bảo vệ bờ biển của mình”.
Đảng Dân chủ gọi nỗ lực này là lãng phí tiền thuế của người dân và cho biết Quốc hội nên dành thời gian cho những vấn đề nghiêm trọng hơn. Dân biểu đảng Cộng hòa Don Bacon của Nebraska là đảng viên Cộng hòa duy nhất phản đối biện pháp này.
Bacon công khai không đồng tình với các đồng nghiệp Cộng hòa của mình khi nói với CNN đầu tuần này rằng nỗ lực đổi tên vùng nước này “có vẻ trẻ con”.
“Chúng ta là Hoa Kỳ”, ông nói. “Chúng ta không phải là nước Đức của Kaiser Wilhelm hay nước Pháp của Napoleon. Tôi chỉ — chúng ta tốt hơn thế này. Nghe có vẻ như là một việc của sinh viên năm hai.”
Cuộc bỏ phiếu diễn ra trong bối cảnh đảng Cộng hòa tại Hạ viện bất đồng quan điểm về việc cắt giảm Medicaid và các chương trình an sinh xã hội khác để chi trả cho chương trình thuế, an ninh biên giới và năng lượng của ông Trump.
“Thay vì tranh luận về đạo luật rất quan trọng và mang tính hủy diệt đó, hôm nay họ lại lên tiếng về dự luật vô cùng thiếu nghiêm túc này nhằm đổi tên một vùng nước”, Dân biểu Jared Huffman, một đảng viên Dân chủ California, cho biết trước cuộc bỏ phiếu hôm thứ Năm. “Một Quốc hội ngày càng có vẻ như chỉ là một trò đùa, giờ đây lại đang thúc đẩy một dự luật mà ban đầu thực sự là một trò đùa”.
Một ước tính từ Văn phòng Ngân sách Quốc hội phi đảng phái cho thấy sẽ tốn ít hơn 500.000 đô la trong năm năm để cập nhật các tài liệu và bản đồ liên bang. Nhưng trong cuộc họp của Ủy ban Quy tắc Hạ viện vào thứ Hai để thúc đẩy biện pháp này, đảng Dân chủ lưu ý rằng các trường học, thư viện và thành phố sẽ chịu chi phí cập nhật sách giáo khoa, biển báo và các tài liệu khác.
“Nếu một khu vực trường học không đủ khả năng mua một bản đồ hoàn toàn mới, bạn biết không? Một nhãn dán sẽ được làm “, Dân biểu Michelle Fischbach, một đảng viên Cộng hòa Minnesota, cho biết vào thứ Hai. “Chỉ cần dán nhãn đó lên trên cùng và ghi ‘Vịnh America’. Ý tôi là, có rất nhiều cách đơn giản để giải quyết vấn đề này”.
Trong khi đó, Tòa Bạch Ốc đã đào sâu vào việc đổi tên, hạn chế các phóng viên của Associated Press tiếp cận các sự kiện vì quyết định của tổ chức tin tức này gọi Vịnh bằng tên gốc, đồng thời thừa nhận tên “Vịnh America”. Associated Press đã kiện về các hạn chế này và một thẩm phán liên bang đã phán quyết rằng Nhà Trắng phải khôi phục quyền tiếp cận Phòng Bầu dục, Không lực Một và các không gian và sự kiện khác khi chúng mở cửa cho các phóng viên khác.
Liệu Thượng viện có chấp nhận biện pháp này hay không vẫn chưa rõ ràng. Không giống như Hạ viện, dự luật sẽ cần sự ủng hộ của một số đảng viên Dân chủ để tiến lên ở thượng viện. Và Lãnh đạo phe đa số Thượng viện John Thune, một đảng viên Cộng hòa Nam Dakota, đã nói trước cuộc bỏ phiếu của Hạ viện rằng ông “chưa nghĩ xa đến thế”.
Thune nói thêm: “Chúng tôi hiện có rất nhiều việc khác cần giải quyết ngay trước mắt”.
