Washington, ngày 18/11/2026 – Thượng nghị sĩ Bernie Sanders, đại diện độc lập của bang Vermont, vừa công bố kế hoạch cải tổ toàn diện hệ thống chăm sóc sức khỏe Hoa Kỳ, với mục tiêu mở rộng chương trình Medicare đến tất cả người dân Mỹ trong vòng bốn năm.
Kế hoạch mang tên Medicare for All được ông Sanders đưa ra sau khi đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ 2026. Ông dự kiến trở lại vị trí Chủ tịch Ủy ban Y tế, Giáo dục, Lao động và Hưu trí Thượng viện (HELP) vào tháng 1/2027.
Lộ trình mở rộng Medicare trong bốn năm
Theo đề xuất của ông Sanders, chương trình Medicare sẽ được mở rộng từng giai đoạn, thay vì thay đổi toàn bộ hệ thống bảo hiểm y tế ngay lập tức.
| Giai đoạn | Nội dung đề xuất |
|---|---|
| Năm thứ nhất | Giảm tuổi đủ điều kiện Medicare từ 65 xuống 55; bổ sung bảo hiểm nha khoa, thị lực, thính lực và bảo đảm chăm sóc y tế cho trẻ em đến 18 tuổi |
| Năm thứ hai | Giảm tuổi đủ điều kiện xuống 45 |
| Năm thứ ba | Tiếp tục giảm xuống 35 |
| Năm thứ tư | Mở rộng bảo hiểm y tế đến toàn bộ người dân Mỹ |
Ông Sanders cho rằng việc chuyển đổi một hệ thống chăm sóc sức khỏe chiếm khoảng 18% tổng sản phẩm quốc nội của Hoa Kỳ cần được thực hiện từng bước để tránh gây xáo trộn quá lớn.
Ai sẽ trả chi phí cho chương trình?
Một trong những vấn đề gây tranh cãi lớn nhất là nguồn tài chính để thực hiện Medicare for All.
Trong các đề xuất trước đây, ông Sanders đưa ra những phương án như tăng thuế đối với người có thu nhập cao, đánh thuế các tập đoàn lớn, áp dụng các khoản đóng góp dựa trên tiền lương và thu thuế từ một số giao dịch tài chính tại Wall Street.
Theo ước tính năm 2022 của Văn phòng Ngân sách Quốc hội (CBO), chỉ riêng việc giảm tuổi đủ điều kiện Medicare xuống 60 có thể làm tăng thâm hụt ngân sách liên bang khoảng 155 tỷ Mỹ kim trong giai đoạn 2026–2031.
Con số này không phải ước tính chi phí của toàn bộ kế hoạch Medicare for All, nhưng cho thấy những thách thức tài chính mà Quốc hội phải giải quyết.
Đảng Dân chủ có đủ phiếu để thông qua?
Khi Quốc hội khóa mới bắt đầu vào tháng 1/2027, đảng Dân chủ dự kiến kiểm soát Thượng viện với tỷ lệ 56–44.
Ông Sanders cho rằng giai đoạn đầu của kế hoạch có thể được thông qua bằng thủ tục hòa giải ngân sách (budget reconciliation), cho phép một số dự luật về thuế và chi tiêu được thông qua với đa số đơn giản, thay vì cần 60 phiếu để vượt qua thủ tục cản trở tại Thượng viện.
Tuy nhiên, không phải tất cả các nội dung của Medicare for All đều chắc chắn đủ điều kiện sử dụng thủ tục này.
Ngoài ra, bất kỳ dự luật nào được Quốc hội thông qua vẫn cần chữ ký của Tổng thống Donald Trump để trở thành luật, trừ trường hợp Quốc hội có đủ phiếu vượt qua quyền phủ quyết của tổng thống.
Ông Sanders còn muốn tăng lương tối thiểu lên 20 Mỹ kim
Bên cạnh cải cách bảo hiểm y tế, ông Sanders cũng công bố một chương trình nghị sự kinh tế và xã hội rộng lớn hơn.
Ông đề xuất tăng mức lương tối thiểu liên bang từ 7,25 Mỹ kim lên 20 Mỹ kim mỗi giờ trong bốn năm, tăng cường quyền thành lập công đoàn và giảm giá thuốc kê toa.
Ngoài ra, ông còn đề nghị áp dụng những biện pháp kiểm soát nghiêm ngặt đối với trí tuệ nhân tạo, bao gồm tạm ngừng xây dựng các trung tâm dữ liệu AI mới và xem xét hạn chế phát triển những hệ thống AI tiên tiến.
Trong vai trò Chủ tịch Ủy ban HELP, ông Sanders cũng dự định điều tra hoạt động của các công ty bảo hiểm, hãng dược phẩm và cách Bộ trưởng Y tế Robert F. Kennedy Jr. điều hành Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Hoa Kỳ.
Người dân Mỹ có thể được hưởng lợi gì?
Nếu được thông qua, Medicare for All có thể thay đổi đáng kể cách người Mỹ tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe, đặc biệt đối với những người chưa đủ 65 tuổi, người không có bảo hiểm hoặc phải trả phí bảo hiểm tư nhân cao.
Tuy nhiên, chương trình cũng đặt ra những câu hỏi lớn về mức thuế, chi tiêu ngân sách liên bang và tương lai của các công ty bảo hiểm tư nhân.
Một cuộc khảo sát của KFF được ông Sanders viện dẫn cho thấy 66% người được hỏi ủng hộ chương trình bảo hiểm y tế quốc gia khi được mô tả là bảo đảm bảo hiểm cho mọi người. Tuy nhiên, tỷ lệ ủng hộ giảm xuống còn 35% khi người tham gia khảo sát được thông báo rằng chương trình có thể khiến phần lớn người Mỹ phải đóng thuế cao hơn.
Điều quan trọng cần lưu ý: Đây mới là kế hoạch lập pháp của ông Sanders, chưa phải luật được thông qua. Tuổi đủ điều kiện hưởng Medicare thông thường hiện vẫn là 65 và chưa có quyết định chính thức giảm xuống 55 tuổi.
Cuộc tranh luận về Medicare for All dự kiến trở thành một trong những vấn đề chính sách y tế đáng chú ý khi Quốc hội khóa mới bắt đầu hoạt động vào tháng 1/2027.
Calitoday tổng hợp



