Calitoday (23/10/2026): Đại sứ Hoa Kỳ tại Liên Hợp Quốc, ông Mike Waltz, chia sẻ với tờ Financial Times rằng cuộc chiến với Iran có thể kéo dài thêm một năm nữa; tuy nhiên, vị đặc phái viên của chính quyền ông Trump bày tỏ hy vọng phía Iran sẽ “ngồi vào bàn đàm phán” trước thời điểm đó.
Giá dầu thô Brent đã có lúc vượt mốc 117 USD/thùng vào thứ Sáu – mức cao nhất kể từ khi cuộc chiến bắt đầu – sau khi Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran tuyên bố đã vô hiệu hóa 7 tàu chở dầu gần eo biển Hormuz. Hôm thứ Năm 22/10, Tổng thống Trump cáo buộc Iran nói dối về các vụ tấn công tàu thuyền nhằm đẩy giá dầu lên cao trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Hoa Kỳ vào ngày 03/11.
Tập đoàn năng lượng quốc gia Saudi Aramco cho biết hôm thứ Năm rằng lưu lượng dầu vận chuyển qua đường ống Đông-Tây (tuyến đường tránh eo biển Hormuz) đã tăng hơn gấp ba lần, từ 2 triệu lên 7 triệu thùng mỗi ngày, trong bối cảnh hoạt động xuất khẩu tại khu vực Trung Đông vẫn đang đối mặt với nhiều bất ổn.
Tổng thống Iran sẽ gặp ông Putin tại Moscow vào tuần tới
Theo thông tin từ Reuters, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian sẽ tới Moscow vào tuần tới để hội đàm với Tổng thống Nga Vladimir Putin.
Dù ông Pezeshkian mới gặp trực tiếp ông Putin cách đây không lâu, nhưng đây sẽ là cuộc gặp đầu tiên giữa hai nhà lãnh đạo tại Nga kể từ khi cuộc chiến nổ ra.
Trước đó, hai nhà lãnh đạo đã gặp nhau bên lề Hội nghị Thượng đỉnh Môi trường Caspian tại Turkmenistan vào ngày 8 tháng 10, cũng như tại một hội nghị thượng đỉnh ở Kyrgyzstan vào tháng 9.
Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov đã đến thăm Tehran đầu tuần này trong bối cảnh hai bên tiếp tục củng cố quan hệ. Ông Araghchi khẳng định Nga và Iran đang gắn kết hơn bao giờ hết, bất chấp việc Tổng thống Trump trước đó một ngày cho rằng Nga hầu như không hỗ trợ gì cho Iran.
LHQ cảnh báo dân sắp chết đói vì thành phố Taiz đang bị bao vây tại Yemen
Liên Hợp Quốc hôm thứ Sáu 23/10 cho biết thời gian đang cạn dần để đưa hàng cứu trợ vào Taiz – thành phố lớn thứ ba của Yemen – nơi đang bị các tay súng Houthi thân Iran bao vây, ngăn chặn mọi nguồn cung thiết yếu tiếp cận người dân.
Các tay súng Houthi đã bao vây Taiz từ đầu tháng 10, chặn đứng tuyến đường kết nối thành phố này với Aden, thủ đô lâm thời của chính phủ được quốc tế công nhận và nhận sự hậu thuẫn từ Ả Rập Xê Út.
Cơ quan điều phối các vấn đề nhân đạo của Liên Hợp Quốc (OCHA) nhấn mạnh: “Cần khẩn cấp thiết lập một hành lang nhân đạo an toàn, bền vững và không bị cản trở để các nguồn cung thiết yếu cùng sự hỗ trợ cứu mạng có thể đến được với những người đang cần giúp đỡ”.
Ông Jens Laerke, người phát ngôn của OCHA, cho biết: “Đã 20 ngày trôi qua kể từ khi Taiz bị cô lập hoàn toàn”.
Phát biểu tại một cuộc họp báo ở Geneva, ông Laerke chia sẻ: “Giao tranh ngày càng ác liệt khiến chúng tôi không thể tiến vào, đồng thời người dân cũng không thể rời khỏi thành phố”.
Ông Laerke cho biết thêm, tình trạng thiếu hụt nước sạch đang trở thành mối lo ngại lớn, bởi phần lớn cư dân tại đây phụ thuộc vào nguồn nước được vận chuyển bằng xe tải.
“Khi các con đường bị chặn và nhiên liệu diesel để vận hành xe tải trở nên vô cùng khan hiếm, lượng nước cung cấp cho thành phố đã sụt giảm khoảng một nửa”, ông nói.
Mỹ để ngỏ khả năng tấn công Iran vào cuối tuần này
Một quan chức Mỹ đã để ngỏ khả năng xảy ra một cuộc tấn công vào Iran ngay trong cuối tuần này, mặc dù trước đó Tổng thống Trump từng khẳng định sẽ không có hành động quân sự nào diễn ra trước cuộc bầu cử giữa kỳ – sự kiện chỉ còn cách thời điểm hiện tại chưa đầy hai tuần.
Khi được hỏi về khả năng này, Tom Barrack – đại sứ Mỹ tại Thổ Nhĩ Kỳ, người phụ trách các vấn đề liên quan đến Syria (dù không trực tiếp tham gia hoạch định chính sách đối với Iran) – đã trả lời trên đài phát thanh quân đội Israel rằng: “Liệu có thể xảy ra một cuộc tấn công vào cuối tuần này không? Hoàn toàn có thể.”
Ông Barrack cho biết: “(Tổng thống Trump) đã thể hiện quan điểm rất rõ ràng. Ông ấy luôn cởi mở, sẵn sàng và tạo điều kiện cho một thỏa thuận; chúng ta đã ngồi vào bàn đàm phán suốt nhiều tháng qua.”
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, người sắp đối mặt với cuộc bầu cử vào thứ Ba 27/10 tới, trong những ngày gần đây đã liên tục tuyên bố sẽ lật đổ chính quyền giáo sĩ tại Iran, tiếp nối hai chiến dịch ném bom quy mô lớn nhắm vào quốc gia này kể từ năm ngoái.
Tổng thống Trump cũng phát tín hiệu sẵn sàng nối lại các cuộc tấn công vào Iran sau một thời gian dài bế tắc trong ngoại giao, dù trước đó ông từng khẳng định điều này sẽ không xảy ra trước cuộc bầu cử giữa kỳ vào ngày 3 tháng 11.
Trước đó vào thứ Sáu hôm nay, ông Trump nhắc lại quan điểm quen thuộc rằng Mỹ có thể chọn cách chấm dứt cuộc xung đột bất cứ lúc nào thông qua một chiến dịch quân sự mới, hoặc cũng có thể để quốc gia này “tự suy yếu” dưới sức ép từ các lệnh trừng phạt.
Các Ngoại trưởng châu Âu và Trung Đông họp về Hòa bình Iran ở Istanbul
Các bộ trưởng ngoại giao từ 8 quốc gia châu Âu và Trung Đông đã gặp nhau tại Istanbul vào thứ Sáu 23/10 trong một khuôn khổ chưa từng có tiền lệ. Tại đây, họ kêu gọi ưu tiên các giải pháp ngoại giao và hòa bình trên khắp khu vực Trung Đông, đồng thời thúc đẩy việc mở lại eo biển Hormuz. Các bộ trưởng từ Anh, Pháp, Đức và Ý đã gặp gỡ những người đồng cấp đến từ Thổ Nhĩ Kỳ, Ả Rập Xê Út, Pakistan và Ai Cập để thảo luận về eo biển Hormuz — một tuyến đường thương mại trọng yếu đang bị phong tỏa trong bối cảnh xung đột liên quan đến Iran — cũng như vấn đề Yemen và các phương thức chấm dứt cuộc xung đột Nga – Ukraine.
Trọng tâm của các cuộc thảo luận là tình hình tại eo biển Hormuz và eo biển Bab el-Mandeb — nơi đang làm tê liệt thương mại toàn cầu và đẩy giá năng lượng tăng cao — cùng với các vụ tấn công vào Ả Rập Xê Út do lực lượng Houthi từ Yemen (đồng minh của Tehran) thực hiện.
Bộ trưởng Ngoại giao Pháp Jean-Noel Barrot cho biết, một đợt leo thang căng thẳng mới giữa Iran và Hoa Kỳ “sẽ chỉ dẫn đến kết cục không có bên nào thắng cuộc, đồng thời chắc chắn sẽ gây ra những hậu quả vô cùng nghiêm trọng đối với giá các sản phẩm hydrocarbon.”
Ông chia sẻ với các phóng viên: “Việc đầu tiên mà nhóm tám quốc gia này… sẽ thực hiện là kêu gọi cả hai bên kiềm chế tối đa, bởi chúng ta không thể để xảy ra thêm bất kỳ sự leo thang căng thẳng nào trong khu vực.”
Trong khi đó, ông Antonio Tajani, đại diện từ phía Ý, khẳng định rằng vấn đề khu vực này không thể được giải quyết “nếu chỉ nhìn nhận từ góc độ thuần túy quân sự.”
Chứng khoán Phố Wall sụt giảm do áp lực từ giá dầu tăng cao
Thị trường chứng khoán Phố Wall trượt dốc vào thứ Sáu 23/10 trước áp lực ngày càng tăng từ giá dầu leo thang.
Chỉ số S&P 500 giảm 0,2%, nối tiếp đà sụt giảm từ phiên trước đó. Chỉ số này đang trên đà ghi nhận tuần giảm điểm thứ hai liên tiếp. Chỉ số công nghiệp Dow Jones giảm 550 điểm, tương đương hơn 1%, tính đến 11:50 sáng theo giờ miền Đông (Eastern time).
Trong khi đó, chỉ số Nasdaq tăng 0,2%, nhờ đà tăng của một số cổ phiếu công nghệ lớn – yếu tố giúp giảm bớt mức sụt giảm ở các nhóm cổ phiếu khác.
Giá dầu tăng cao đã gây áp lực nặng nề lên thị trường chung, với ba trong số bốn cổ phiếu thuộc chỉ số S&P 500 đều giảm giá. Giá dầu thô Brent tăng 3,5%, vượt mốc 117 USD/thùng. Mức giá này đã tăng mạnh từ dưới 97 USD/thùng hồi đầu tháng 10 và hiện đang ở mức cao nhất kể từ tháng 3.
Trump tuyên bố Mỹ có thể chiếm toàn bộ dầu mỏ của Iran
“Chúng ta có thể chiếm cả đất nước đó”, Trump tuyên bố. Khi rời Tòa Bạch Ốc để thực hiện chuyến đi vận động cử tri tại Florida, Tổng thống Trump đã đưa ra thông điệp quen thuộc về Iran, đồng thời khẳng định rằng Mỹ hoàn toàn có thể chiếm lấy toàn bộ dầu mỏ của quốc gia này nếu muốn.
“Hiện tại, Iran không thể làm được gì nhiều. Và nếu muốn, chúng ta có thể lấy toàn bộ dầu mỏ của họ,” ông Trump nói. “Chúng ta thậm chí có thể chiếm cả đất nước đó.”
Tổng thống nói thêm: “Như các bạn đã biết, eo biển Hormuz là của chúng ta, và chúng ta sẽ tiếp tục duy trì điều đó.” Ông Trump cũng được hỏi về nhận định của Đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc Mike Waltz rằng cuộc chiến với Iran có thể kéo dài thêm một năm nữa, trong khi bản thân ông Trump suốt nhiều tháng qua vẫn khẳng định cuộc chiến sẽ kết thúc “rất sớm”.
“Chúng ta có thể chấm dứt nó rất nhanh chóng,” ông Trump nói. “Nhưng Iran là một quốc gia đang suy tàn. Chúng ta đang lấy đi toàn bộ lượng dầu mà chúng ta muốn.”
“Vấn đề đặt ra là: ‘Chúng ta muốn kết thúc dứt điểm hay chỉ muốn để nó tự lụi tàn?’ Bởi vì chúng ta đang đạt được mọi thứ mình muốn,” ông nói.
Đã xác định được tàu làm tràn dầu tại UAE
Theo các nhà phân tích chia sẻ với hãng tin Reuters, con tàu liên quan đến vụ tràn dầu ngoài khơi Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) đã được xác định danh tính.
Dù chính quyền UAE chưa công bố tên con tàu, nhưng Martin Kelly, Giám đốc điều hành của Orbital Risk Intelligence, cho biết với Reuters rằng vệt dầu loang xuất phát từ một con tàu có tên là Gem No. 2.
Một nhà phân tích khác cũng chia sẻ với hãng tin này rằng hình ảnh vệ tinh cho thấy một vệt dầu loang lớn bắt nguồn từ con tàu nói trên.
Leon Moreland, một nhà nghiên cứu tại Tổ chức Quan sát Xung đột và Môi trường (Conflict and Environment Observatory), cho biết: “Vệt dầu loang này khá lớn, bao phủ khoảng 160 km vuông (60 dặm vuông) và dường như xuất phát từ chính con tàu đó”.
Ông nói thêm: “Hơn nữa, việc vệt dầu loang xuất hiện gần bờ biển làm tăng nguy cơ ảnh hưởng đến các bãi biển lân cận cũng như những môi trường sống nhạy cảm về mặt sinh thái”.
Theo các nguồn tin trong ngành vận tải biển chia sẻ với Reuters, tàu Gem No. 2 đã bị một vật thể lạ tấn công vào ngày 9 tháng 10, tại vị trí cách Al Jazeera (UAE) 13 hải lý về phía tây.
Vào thời điểm đó, không có nhóm nào đứng ra nhận trách nhiệm về vụ việc, nhưng các nguồn tin an ninh hàng hải cho biết sự cố xảy ra bên ngoài khu vực eo biển Hormuz.
Người dân ở phía bắc Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) cho biết họ ngửi thấy mùi khí đốt sau một vụ tràn dầu ngoài khơi bờ biển nước này.
Trong những ngày gần đây, nhiều người dân UAE đã chia sẻ trên mạng xã hội về việc xuất hiện mùi hóa chất, bao gồm cả cư dân tại các quận phía bắc Dubai – thành phố lớn nhất của UAE.
Một cư dân ở Sharjah chia sẻ với hãng tin AFP (yêu cầu giấu tên): “Hai ngày qua, không khí nồng nặc mùi như thể có 10 trạm xăng cùng lúc làm đổ hết nhiên liệu ra ngoài vậy”.
“Tôi đang đứng ngoài ban công thì hoảng hốt, tưởng rằng khí đốt đang rò rỉ trong nhà và cả tòa nhà sắp nổ tung đến nơi.”
Bộ Biến đổi Khí hậu và Môi trường UAE cho biết trong một tuyên bố hôm thứ Sáu rằng chính quyền đã “phát hiện một vụ tràn dầu từ tàu chở dầu, ảnh hưởng đến các bãi biển tại Umm Al Quwain” – một tiểu vương quốc nằm ở phía bắc Dubai.
Thông tin về vụ tràn dầu xuất hiện chỉ một ngày sau khi Iran tuyên bố đã tấn công bốn tàu thương mại ở vùng Vịnh Ba Tư, đồng thời cho biết ba tàu khác đã va phải thủy lôi trong khu vực. Tuy nhiên, Tổng thống Trump cáo buộc Tehran đã dàn dựng các sự kiện này nhằm đẩy giá dầu lên cao.
Iran tuyên bố đã chấm dứt hoạt động các tàu thuyền “không tuân thủ” tại eo biển Hormuz
Hôm thứ Sáu 23/10, truyền hình nhà nước Iran dẫn lời một nguồn tin giấu tên thân cận với lực lượng hải quân thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết, mọi hoạt động di chuyển của các tàu thuyền “không tuân thủ” qua eo biển Hormuz đã hoàn toàn dừng lại, sau một loạt các cuộc tấn công của Iran nhắm vào các tàu và hệ thống hỗ trợ hàng hải.
Theo nguồn tin này, nếu các hoạt động hộ tống của quân đội Mỹ và việc chuyển tải hàng hóa giữa các tàu với nhau – những hành động mà chính quyền Iran gọi là “buôn lậu dầu” – tái diễn, thì các biện pháp đáp trả nhắm vào những tàu thuyền và hệ thống kỹ thuật hỗ trợ chúng sẽ “quyết liệt hơn nhiều”.
Iran đã nhiều lần cảnh báo các tàu thương mại không được sử dụng các tuyến đường hàng hải lâu đời qua eo biển này – nơi từng là tuyến đường vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu trước khi xung đột nổ ra. Tehran yêu cầu tất cả các tàu phải xin phép và sử dụng tuyến đường phía bắc, gần bờ biển Iran; đồng thời, trong nhiều tháng qua, nước này đã thực hiện các cuộc tấn công nhắm vào những tàu thuyền từ chối tuân thủ yêu cầu trên.
Trong khi đó, chính quyền Tổng thống Trump lại khuyến khích các đơn vị vận tải sử dụng một tuyến đường thay thế ở phía nam, gần Oman, nhằm tránh các loại phí mà Iran áp đặt.
Hôm thứ Năm 22/10, Iran tuyên bố đã tấn công bốn tàu sử dụng tuyến đường phía nam, đồng thời cho biết ba tàu khác đã va phải thủy lôi trên các tuyến đường hàng hải do Mỹ chỉ định.
Cũng trong ngày thứ Năm, Tổng thống Trump bác bỏ các tuyên bố của Iran về việc tấn công tàu thuyền, cho rằng đó chỉ là những lời dối trá nhằm đẩy giá dầu thế giới lên cao trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ.
Trong suốt thời gian diễn ra xung đột, cả Iran và Mỹ đều từng nhiều lần tuyên bố đã chặn đứng hoàn toàn các hoạt động giao thông vi phạm lệnh phong tỏa eo biển này do mỗi bên thiết lập.
Ngoại trưởng Iran gọi mối quan hệ giữa Israel và Mỹ là “ký sinh”
Ngoại trưởng Iran đã mô tả mối quan hệ giữa Israel và Hoa Kỳ là “ký sinh”, viện dẫn việc Mỹ được cho là đã sử dụng tiền thuế của người dân để tài trợ cho hệ thống phòng thủ tên lửa tại Israel.
“Trong ba năm qua, Mỹ đã chi 11 TỶ USD tiền thuế của người dân cho hệ thống phòng thủ tên lửa của Israel,” ông Abbas Araghchi viết trong một bài đăng trên nền tảng X hôm thứ Sáu. Ông dẫn lại các tính toán từ Stephen Semler, một nhà phân tích chính sách độc lập – người cho biết đã đưa ra con số này dựa trên các tài liệu ngân sách của Ngũ Giác Đài, các bản tin truyền thông và thông tin tình báo từ các nguồn công khai.
CBS News hiện chưa thể xác minh độc lập các số liệu này. Semler là người sáng lập Viện Cải cách Chính sách An ninh (Security Policy Reform Institute). Theo trang web của tổ chức này, họ hoạt động dựa trên “chủ nghĩa thực nghiệm và các giá trị tiến bộ”, nhằm thúc đẩy “cải cách sâu rộng chính sách đối ngoại của Mỹ, phá vỡ vòng lặp chiến tranh không hồi kết, đồng thời giải quyết các nhu cầu cấp thiết nhất về kinh tế, xã hội và chính trị của tầng lớp lao động Mỹ”.
Ông Araghchi cũng cho biết Mỹ đã “phóng số lượng tên lửa đánh chặn để bảo vệ Israel nhiều hơn cả chính Israel”, một nhận định được củng cố bởi một bài báo trên tờ Washington Post hồi tháng 5, trong đó dẫn dữ liệu từ Bộ Quốc phòng Mỹ và các quan chức Mỹ.
“Đó không phải là mối quan hệ cộng sinh,” ông Araghchi nói. “Đó là mối quan hệ ký sinh.”
HẠNH DƯƠNG
Tổng hợp
