OAKLAND, CALIFORNIA (Caltioday News) – Một thẩm phán liên bang tại California đã ra lệnh cho chính quyền Tổng thống Donald Trump tạm ngừng chiến dịch điều tra những người bị nghi ngờ không có quốc tịch Mỹ nhưng vẫn đăng ký bỏ phiếu tại 9 tiểu bang, sau khi xác định rằng chiến dịch này sử dụng dữ liệu thiếu chính xác và có nguy cơ đe dọa, gây áp lực đối với cử tri hợp pháp trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11/2026.
Theo hãng tin Associated Press (AP), Thẩm phán Araceli Martínez-Olguín thuộc Tòa án Liên bang Khu vực Bắc California, có trụ sở tại Oakland, đã ban hành lệnh ngăn chặn sơ bộ hôm thứ Tư, ngày 21/10.
Phán quyết yêu cầu Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) ngừng các hoạt động điều tra thực địa liên quan đến chương trình xác minh tư cách cử tri tại 9 tiểu bang cho đến khi các phòng phiếu đóng cửa vào ngày 3/11.
Tuy nhiên, thẩm phán tạm hoãn hiệu lực thi hành lệnh đến thứ Sáu, ngày 23/10, để chính quyền Trump có thời gian kháng cáo.
9 tiểu bang bị ảnh hưởng bởi phán quyết
Lệnh của tòa án áp dụng đối với California, Connecticut, Georgia, Missouri, Nevada, New York, Pennsylvania, Washington và Wisconsin.
Đây là những địa phương nằm trong phạm vi chiến dịch điều tra của chính quyền liên bang nhằm xác định liệu những người không có quốc tịch Mỹ có đăng ký hoặc tham gia bỏ phiếu bất hợp pháp hay không.
Theo luật liên bang, người không phải công dân Mỹ không được bỏ phiếu trong các cuộc bầu cử liên bang. Tuy nhiên, việc xác minh tư cách cử tri phải dựa trên dữ liệu đáng tin cậy và tuân thủ những quy định bảo vệ quyền bầu cử của công dân hợp pháp.
Thẩm phán Martínez-Olguín cho rằng cách thức thực hiện chiến dịch hiện nay có nguy cơ khiến công dân Mỹ bị điều tra nhầm, đặc biệt là những người nhập tịch.
Chính quyền Trump sử dụng dữ liệu bị đánh giá có nhiều sai sót
Một trong những lý do quan trọng khiến thẩm phán ra lệnh đình chỉ điều tra là tính chính xác của các danh sách cử tri được chính quyền liên bang sử dụng.
Theo hồ sơ tòa án, các điều tra viên của Bộ An ninh Nội địa đã thu thập thông tin từ nhiều nguồn, bao gồm hồ sơ của chính quyền tiểu bang, địa phương, dữ liệu công khai và những cơ sở dữ liệu thương mại.
Các danh sách này được sử dụng để xác định những người có thể đã đăng ký bỏ phiếu khi chưa trở thành công dân Mỹ.
Tuy nhiên, thẩm phán nhận định dữ liệu được thu thập có khối lượng lớn nhưng thiếu độ tin cậy, khiến nguy cơ xác định nhầm người rất cao.
Bà giải thích rằng Mỹ hiện không có một cơ sở dữ liệu liên bang duy nhất ghi nhận đầy đủ và chính xác tình trạng quốc tịch của tất cả cư dân. Vì vậy, việc đối chiếu thông tin từ nhiều nguồn khác nhau có thể tạo ra những sai sót nghiêm trọng.
Đặc biệt, những công dân nhập tịch có thể bị đánh dấu nhầm là người không có quốc tịch nếu dữ liệu của họ chưa được cập nhật sau khi hoàn tất thủ tục nhập tịch.
Nhân viên điều tra chỉ được dành tối đa 12 phút để kiểm tra một người
Hồ sơ tòa án tiết lộ một chi tiết đáng chú ý về cách thức tiến hành chiến dịch điều tra.
Bắt đầu từ cuối tháng 8/2026, chính quyền liên bang triển khai giai đoạn tăng cường điều tra, yêu cầu các nhân viên nhanh chóng kiểm tra những người bị đánh dấu trong danh sách nghi vấn.
Theo chỉ thị, mỗi nhân viên chỉ được dành tối đa 12 phút để xem xét hồ sơ của một người nhằm xác định liệu người đó có đủ điều kiện bỏ phiếu hay không.
Thẩm phán Martínez-Olguín cho rằng giới hạn thời gian quá ngắn, kết hợp với dữ liệu thiếu chính xác, làm gia tăng đáng kể nguy cơ kết luận sai về tình trạng quốc tịch.
Theo bà, ngay cả trong điều kiện tốt nhất, việc xác minh tư cách công dân cũng có thể gặp nhiều sai sót. Áp lực phải hoàn tất việc kiểm tra trong thời gian ngắn càng khiến những sai sót này dễ xảy ra.
Phán quyết cho rằng cách thức điều tra như vậy không bảo đảm đủ độ tin cậy để làm cơ sở cho những hoạt động thực thi pháp luật có thể ảnh hưởng đến quyền bầu cử của công dân.
Nhân viên liên bang đến tận nhà thẩm vấn người bị nghi ngờ
Chiến dịch điều tra, được gọi là Unlawful Voter Initiative, đã gây tranh cãi khi các nhân viên liên bang trực tiếp đến nhà những người bị nghi ngờ để đặt câu hỏi về tình trạng nhập cư và lịch sử tham gia bầu cử.
Theo hồ sơ được trình lên tòa, các điều tra viên được hướng dẫn tập trung vào những công dân nhập tịch nhằm xác định liệu họ có từng bỏ phiếu trước khi chính thức trở thành công dân Mỹ hay không.
Một số người cho biết họ bị điều tra dù thực tế là công dân Mỹ hợp pháp.
Các tổ chức bảo vệ quyền bầu cử cáo buộc những cuộc thẩm vấn này khiến nhiều người lo sợ bị bắt giữ hoặc gặp rắc rối pháp lý nếu tham gia các hoạt động chính trị.
Thẩm phán nhận định nỗi lo sợ của những người bị điều tra có cơ sở để được xem xét là một hình thức đe dọa, bởi nó đã khiến một số người không còn muốn tham gia các sự kiện vận động tranh cử hoặc làm công việc giám sát tại phòng phiếu.
Đây là một trong những yếu tố quan trọng khiến tòa án quyết định cần can thiệp trước ngày bầu cử.
San Francisco và Quận Santa Clara tham gia kiện chính quyền liên bang
Vụ kiện dẫn đến phán quyết này được khởi xướng bởi nhiều tổ chức và chính quyền địa phương, bao gồm Hiệp hội Y tá California, nghiệp đoàn National Nurses United, Quỹ Voto Latino Foundation, chính quyền thành phố San Francisco và Quận Santa Clara.
Các nguyên đơn cho rằng chiến dịch điều tra của Bộ An ninh Nội địa đã vượt quá giới hạn hợp pháp, đồng thời gây ảnh hưởng đến quyền tham gia bầu cử và những hoạt động hỗ trợ cử tri.
Luật sư Beau Tremitiere, đại diện cho các nghiệp đoàn và tổ chức bảo vệ quyền bầu cử, hoan nghênh quyết định của tòa án.
Ông cho rằng chính quyền liên bang đã sử dụng dữ liệu không đáng tin cậy, không đánh giá đầy đủ mức độ sai sót và cử nhân viên đến nhà người dân chỉ vài tuần trước cuộc bầu cử.
Các nguyên đơn lập luận rằng những hành động này có thể khiến người dân e ngại tham gia bầu cử, đặc biệt trong các cộng đồng nhập cư đã nhập quốc tịch Mỹ.
Bộ Tư pháp đã kiện 30 tiểu bang để yêu cầu cung cấp danh sách cử tri
Phán quyết mới nhất cũng làm sáng tỏ cuộc tranh chấp rộng lớn hơn giữa chính quyền Trump và các tiểu bang về quyền tiếp cận thông tin cử tri.
Theo AP, Bộ Tư pháp Mỹ đã yêu cầu nhiều tiểu bang cung cấp dữ liệu danh sách cử tri đầy đủ, không bị che giấu thông tin, nhằm phục vụ chiến dịch xác minh tình trạng quốc tịch.
Đến thời điểm phán quyết được công bố, Bộ Tư pháp đã khởi kiện 30 tiểu bang từ chối cung cấp dữ liệu theo yêu cầu và chưa thắng vụ kiện nào trong số đó.
Thẩm phán Martínez-Olguín lưu ý rằng khi không nhận được hồ sơ chính thức từ các tiểu bang, chính quyền liên bang đã tìm cách sử dụng những phiên bản danh sách cử tri do các công ty thương mại cung cấp.
Theo tòa án, những nguồn dữ liệu thay thế này có thể thiếu chính xác hoặc không được cập nhật kịp thời, khiến nguy cơ xác định sai tư cách cử tri gia tăng.
Chính quyền Trump khẳng định chỉ nhắm vào người bỏ phiếu bất hợp pháp
Phản hồi về phán quyết, Bộ An ninh Nội địa Mỹ tuyên bố chiến dịch điều tra nhằm phát hiện và xử lý những người không có quốc tịch Mỹ nhưng vẫn tham gia bỏ phiếu, qua đó bảo vệ quyền bầu cử của công dân Mỹ.
Cơ quan này khẳng định không có kế hoạch thẩm vấn hoặc điều tra những người mà chính phủ tin rằng là công dân Mỹ.
Chính quyền Trump từ lâu cho rằng việc người không có quốc tịch tham gia bỏ phiếu là một vấn đề cần được kiểm soát chặt chẽ để bảo đảm tính toàn vẹn của hệ thống bầu cử.
Tuy nhiên, các cuộc điều tra và dữ liệu hiện có cho thấy những trường hợp người không có quốc tịch bỏ phiếu trong bầu cử liên bang tương đối hiếm gặp.
Tranh chấp pháp lý hiện nay không nằm ở việc người không có quốc tịch có được phép bỏ phiếu hay không, bởi luật liên bang đã cấm hành vi này. Vấn đề chính là liệu các phương pháp điều tra của chính quyền có hợp pháp, chính xác và bảo đảm quyền của những công dân đủ điều kiện bỏ phiếu hay không.
Báo cáo của người tố giác từng tiết lộ chiến dịch điều tra
Những chi tiết về chương trình Unlawful Voter Initiative lần đầu được công chúng biết đến rộng rãi vào tháng 9/2026.
Khi đó, lãnh đạo phe thiểu số Thượng viện Chuck Schumer, đại diện tiểu bang New York, cùng Thượng nghị sĩ Dân chủ Alex Padilla của California đã công bố một báo cáo dựa trên thông tin do người tố giác cung cấp.
Báo cáo mô tả cách Bộ An ninh Nội địa triển khai chiến dịch điều tra trên nhiều tiểu bang, trong đó có việc sử dụng danh sách cử tri nghi vấn và điều động nhân viên liên bang đến xác minh trực tiếp.
Những thông tin này sau đó trở thành một phần quan trọng trong các tranh luận pháp lý về tính hợp pháp của chiến dịch.
Phía chính quyền liên bang tiếp tục bảo vệ mục tiêu điều tra gian lận bầu cử, trong khi các tổ chức khởi kiện cho rằng biện pháp thực hiện đã gây ra những tác động không phù hợp đối với công dân hợp pháp.
Phán quyết có thể ảnh hưởng đến hoạt động điều tra trước ngày bầu cử 3/11
Lệnh của Thẩm phán Martínez-Olguín được ban hành chỉ còn chưa đầy hai tuần trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, thời điểm cử tri Mỹ sẽ lựa chọn các đại diện tại Quốc hội cùng nhiều chức vụ cấp tiểu bang và địa phương.
Nếu có hiệu lực theo kế hoạch, lệnh sẽ ngăn những hoạt động điều tra thuộc phạm vi phán quyết tại 9 tiểu bang cho đến khi các phòng phiếu đóng cửa ngày 3/11.
Tuy nhiên, vì thẩm phán đã hoãn thi hành đến ngày 23/10, chính quyền Trump vẫn có cơ hội yêu cầu tòa phúc thẩm can thiệp trước khi lệnh bắt đầu có hiệu lực.
Phán quyết này không có nghĩa tòa án đã cấm vĩnh viễn chính phủ liên bang điều tra các hành vi bỏ phiếu bất hợp pháp. Đây là biện pháp ngăn chặn sơ bộ, được áp dụng trong khi các vấn đề pháp lý tiếp tục được xem xét.
Vụ việc đặt ra câu hỏi quan trọng về sự cân bằng giữa trách nhiệm thực thi luật bầu cử của chính phủ liên bang và việc bảo vệ công dân khỏi những cuộc điều tra dựa trên thông tin thiếu chính xác.
Đặc biệt, với sự tham gia của San Francisco và Quận Santa Clara trong vụ kiện, phán quyết có ý nghĩa trực tiếp đối với khu vực Bắc California, nơi có đông đảo cư dân nhập cư đã trở thành công dân Mỹ.
Calitoday tổng hợp
