Calitoday (20/10/2026): Hôm nay Pháp đang thống kê những thiệt hại sau đợt bất ổn tồi tệ nhất trong nhiều năm qua, vốn bùng phát vào cuối tuần hôm 17/10 vì vấn đề chi phí sinh hoạt và tình trạng thiếu kinh phí cho các dịch vụ công. Dưới đây là những thông tin mới nhất:
Chính phủ Pháp sẽ ngăn chặng bạo lực và hỗ trợ các nạn nhân như thế nào?
Các nhà chức trách cho biết 2.500 người đang bị tạm giữ để thẩm vấn, trong khi 149 người khác đã bị bắt giữ và chờ xét xử.
Lệnh giới nghiêm một phần đã được áp dụng tại một số khu vực ở Paris, Bordeaux, Lille, Lyon, Nice và Marseille nhằm duy trì trật tự tại những nơi chịu ảnh hưởng nặng nề nhất bởi bạo loạn.
Chính phủ Pháp đã huy động 60.000 sĩ quan vào cuối tuần qua – dự kiến sẽ tăng cường thêm lực lượng cảnh sát tại hiện trường.
Đối với các doanh nghiệp và nạn nhân của bạo lực, chính phủ đang triển khai các biện pháp hỗ trợ lương cho nhân viên (furlough) bằng ngân sách nhà nước để tránh tình trạng sa thải, đồng thời cung cấp kinh phí giúp các công ty giải quyết nhu cầu về dòng tiền. Các công ty bảo hiểm cũng cam kết đẩy nhanh tiến độ chi trả bồi thường cho những thiệt hại xảy ra tại hơn 3.000 cửa hàng.
Tình trạng tài chính công vô cùng căng thẳng khiến chính phủ Pháp gần như không còn dư địa để thực hiện các biện pháp sâu rộng hơn nhằm xoa dịu sự phẫn nộ của người biểu tình trước chi phí sinh hoạt ngày càng tăng.
Trước đó trong năm nay, chính phủ đã tăng chi tiêu khẩn cấp để hỗ trợ một số lĩnh vực như nông nghiệp, đánh bắt thủy hải sản và vận tải, giúp họ đối phó với giá nhiên liệu tăng cao do ảnh hưởng từ cuộc chiến tại Iran.
Các cuộc biểu tình bắt đầu từ tháng trước tại các trường trung học ở vùng ngoại ô phía bắc Paris – nơi tập trung tầng lớp lao động. Tại đây, sự bất bình trước tình trạng thiếu giáo viên và cơ sở vật chất xuống cấp đã dần phát triển thành một phong trào rộng lớn hơn.
Cho đến nay, chính phủ Pháp vẫn chưa cam kết bổ sung nguồn kinh phí đáng kể cho các trường học, nhưng đã hứa sẽ điều động khoảng 3.000 giáo viên – những người đã có đủ bằng cấp chuyên môn nhưng chưa có việc làm – để lấp đầy các vị trí còn thiếu.
Đầu tuần này, tình hình tại các thành phố đã trở nên yên tĩnh hơn. Tuy nhiên, một số người biểu tình đang kêu gọi tổ chức thêm các cuộc tuần hành mới vào thứ Bảy. Các công đoàn cũng đã kêu gọi đình công vào ngày 5 tháng 11 nhằm phản đối việc cắt giảm ngân sách và ủng hộ yêu cầu tăng lương.
Các trường học hiện đang trong kỳ nghỉ kéo dài hai tuần, nhưng một số tổ chức học sinh, sinh viên vẫn đang kêu gọi tiếp tục biểu tình.
Một sĩ quan cảnh sát Pháp đang dập tắt những chiếc xe đạp đang bốc cháy trong một cuộc biểu tình tại Paris. Sự kiện này nằm trong chuỗi biểu tình trên toàn quốc do phong trào “Áo vàng” (Yellow Vests) khởi xướng, với sự tham gia của học sinh, sinh viên, giáo viên, phụ huynh (yêu cầu cải thiện điều kiện trường học và đòi hỏi chính phủ phải hành động), cùng các công đoàn, người lao động, nông dân và người về hưu.
Tình trạng bất ổn này giáng một đòn mạnh vào niềm tin của giới doanh nghiệp – vốn đã rất mong manh do khủng hoảng tài khóa và giá năng lượng tăng cao.
Chính phủ thiểu số hiện đang gặp khó khăn trong việc thông qua các khoản cắt giảm chi tiêu tại một quốc hội đầy chia rẽ, trong khuôn khổ ngân sách năm 2027. Chính phủ này đang đối mặt với nguy cơ bị các đảng đối lập lật đổ nếu không thể đạt được thỏa hiệp với ít nhất một vài đảng trong số đó.
Chính phủ đặt mục tiêu giảm thâm hụt ngân sách xuống còn 5,0% GDP vào năm tới, từ mức 5,4% của năm nay – một trong những tỷ lệ thâm hụt cao nhất trong khu vực đồng euro.
Lợi suất trái phiếu Pháp tiếp tục tăng vào thứ Ba, sau khi ghi nhận mức tăng theo ngày lớn nhất trong gần một tháng vào phiên trước đó, trong bối cảnh các nhà đầu tư vẫn giữ thái độ thận trọng. Tại một thời điểm trong ngày thứ Ba, lợi suất trái phiếu chuẩn kỳ hạn 10 năm của Pháp đã chạm mốc 4,96%.
Nếu Pháp không thể kiểm soát được tình trạng bất ổn, có nguy cơ làn sóng này sẽ lan ra ngoài biên giới, trong bối cảnh sự phẫn nộ của công chúng đang dâng cao trên khắp châu Âu liên quan đến vấn đề chi phí sinh hoạt. Tại quốc gia láng giềng Ý, các cuộc đụng độ giữa cảnh sát và người biểu tình đã nổ ra vào Chủ nhật 18/10.
Albania cũng chứng kiến hàng loạt cuộc biểu tình của sinh viên trong những ngày gần đây, xuất phát từ các vấn đề tham nhũng, thiếu hụt việc làm và chất lượng giáo dục kém; trong khi đó, Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha cũng đối mặt với các cuộc biểu tình liên quan đến vấn đề nhà ở.
Trong cuộc bầu cử vào năm tới 2027, Tổng thống Emmanuel Macron sẽ rời ghế sau một thập kỷ nắm quyền. Tình trạng bất ổn hiện nay có khả năng tạo đà cho ứng cử viên tổng thống thuộc phe cực hữu, bà Marine Le Pen – người vốn đang dẫn đầu trong các cuộc thăm dò dư luận và từ lâu đã giữ quan điểm cứng rắn về vấn đề luật pháp và trật tự.
Ông Jean-Baptiste Moreau, một cựu nghị sĩ thuộc phe của ông Macron, chia sẻ với hãng tin Reuters: “Bà Le Pen chẳng cần tốn thêm xu nào cho chiến dịch tranh cử nữa. Con đường phía trước không chỉ rộng mở, mà nó giống như một đường cao tốc sáu làn xe vậy”.
Ứng cử viên thuộc phe cực tả, ông Jean-Luc Melenchon, hiện đang phải đối mặt với áp lực vì nhiều lý do.
Pháp ủng hộ sáng kiến của UNESCO nhằm tăng cường sự tham gia của giới trẻ vào các quyết định chính trị
Những người biểu tình giương cao biểu ngữ với dòng chữ “Chúng tôi còn trẻ và chúng tôi sẽ không im lặng” trong cuộc tuần hành của học sinh trung học và sinh viên đại học tại Paris. Đây là một phần của phong trào biểu tình trên toàn quốc do học sinh, sinh viên khởi xướng, với sự ủng hộ từ giáo viên, phụ huynh và các công đoàn, nhằm yêu cầu cải thiện điều kiện học tập và đưa ra các biện pháp cụ thể…
Theo Reuters ngày 20/10, một sáng kiến của UNESCO nhằm đưa thêm người trẻ vào các cơ quan ra quyết định – bao gồm cả những cơ quan hoạch định chiến lược ngăn ngừa chiến tranh – đã nhận được sự ủng hộ từ Bộ trưởng Ngoại giao Pháp vào thứ Ba 20/10. Động thái này diễn ra trong bối cảnh nước Pháp đang đối mặt với làn sóng biểu tình của học sinh, sinh viên, trong đó nhiều cuộc biểu tình đã trở nên bạo lực.
Lời kêu gọi này – được cơ quan văn hóa và giáo dục của Liên Hợp Quốc chính thức thông qua sau khi soạn thảo bởi 145 đại diện trẻ đến từ 135 quốc gia – yêu cầu đảm bảo sự hiện diện của giới trẻ trong các cơ quan ra quyết định, cũng như trong các cơ chế ngăn ngừa và hòa giải xung đột.
Sáng kiến này xuất hiện vào thời điểm các cuộc biểu tình do học sinh, sinh viên dẫn đầu trong những tuần gần đây đã làm nổi bật sự thất vọng của một bộ phận giới trẻ khi họ cảm thấy mình thiếu ảnh hưởng đối với các quyết định chính trị.
“Tiếng nói của người trẻ rất quan trọng,” ông Jean-Noel Barrot chia sẻ trên nền tảng X sau khi UNESCO ủng hộ lời kêu gọi này.
Đề xuất của UNESCO cũng thúc giục các chính phủ thiết lập một khuôn khổ quốc tế để quản lý trí tuệ nhân tạo – vốn được các bên ký kết mô tả là một mối đe dọa mới đối với hòa bình – đồng thời xây dựng các cơ chế công khai nhằm giám sát việc thực hiện các khuyến nghị đã đề ra. Vào thứ Bảy tới, các học sinh trung học dự kiến sẽ tham gia một đợt biểu tình quy mô toàn quốc mới, với quyết tâm buộc chính phủ phải chịu trách nhiệm về cái mà các em gọi là một hệ thống hoạt động kém hiệu quả — tình trạng vốn đã trở nên tồi tệ hơn do các biện pháp cắt giảm chi tiêu bắt nguồn từ cuộc khủng hoảng ngân sách tại Pháp. Các tổ chức học sinh hiện đang yêu cầu tiếng nói của mình phải được lắng nghe.
Ông Trump chỉ trích Iran vì cái chết của người Mỹ và việc hành quyết người biểu tình
Ông Trump chỉ trích Iran vì cái chết của người Mỹ và việc hành quyết người biểu tình: ‘Họ treo cổ họ bằng cần cẩu’
Hôm thứ Hai 19/10, Tổng thống Donald Trump đã chỉ trích gay gắt Iran, cáo buộc chính quyền nước này sát hại người Mỹ bằng bom ven đường và treo cổ những người biểu tình bằng cần cẩu.
“Họ muốn tôi đảm bảo rằng chúng ta sẽ không tiêu diệt họ giống như cách chúng ta đã tiêu diệt những kẻ khác”, ông Trump nói về chính quyền Iran.
“Và bạn có biết tại sao không? Bởi vì trong suốt những năm qua, họ đã sát hại rất nhiều người Mỹ bằng bom ven đường”, ông Trump phát biểu tại Kansas.
“Soleimani đã bị tiêu diệt. Bạn biết đấy, Soleimani đã bị tôi ra lệnh tiêu diệt trong nhiệm kỳ đầu tiên”, ông Trump nhắc đến tướng Iran Qassem Soleimani, người đã thiệt mạng trong một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Mỹ vào năm 2020.
“Họ đã gây ra rất nhiều cái chết. Họ đã giết rất nhiều người. Nhân tiện, trong tám tháng qua, họ đã sát hại ít nhất 75.000 người biểu tình”, ông Trump nói.
“Có người tự hỏi tại sao họ không biểu tình. Chà, thật khó để làm điều đó khi ở cuối phố có những khẩu súng máy chĩa vào bạn và nổ súng”, ông tiếp lời.
“Họ treo cổ dân bằng cần cẩu. Họ treo họ lên bằng cần cẩu để mọi người cùng thấy. Một điều vô cùng đau lòng. Một nhóm người tàn bạo”, ông Trump nói thêm.
Israel thiết lập vùng an ninh rộng lớn ở miền nam Lebanon, tuyên bố sẽ ở lại cho đến khi Hezbollah bị giải giáp
Bộ trưởng Quốc phòng Israel là Israel Katz cho biết nước này đã thiết lập một vùng an ninh rộng 700 km vuông ở miền nam Lebanon, như một phần trong chiến lược mới nhằm bảo vệ miền bắc Israel trước các mối đe dọa từ Hezbollah.
Ông Katz cũng cho biết quân đội Israel hiện chưa có kế hoạch rút khỏi miền nam Lebanon trong tương lai gần. “Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) sẽ không rút khỏi vùng an ninh chừng nào Hezbollah chưa bị giải giáp trên toàn lãnh thổ Lebanon — và chừng nào mối đe dọa đối với cư dân miền bắc Israel vẫn chưa được loại bỏ,” ông Katz viết trên nền tảng X.
“Chúng tôi đang thực thi một chính sách kiên quyết: bất kỳ hành động nổ súng hay phóng thiết bị bay không người lái (UAV) nào nhắm vào các thành phố, khu định cư moshav hoặc kibbutz của Israel đều sẽ vấp phải sự đáp trả mạnh mẽ nhắm vào quận Dahiyeh ở Beirut,” ông Katz nói thêm.
“Nếu Hezbollah tham gia vào một cuộc tấn công của Iran nhắm vào Israel, tổ chức này sẽ phải hứng chịu một đòn giáng nặng nề,” ông Katz khẳng định.
HẠNH DƯƠNG
Tổng hợp
