Nước Pháp trải qua một trong những ngày bất ổn nghiêm trọng nhất trong nhiều năm qua, khi những cuộc biểu tình phản đối vật giá leo thang, tình trạng học đường xuống cấp và phẩm chất các dịch vụ công cộng suy giảm đã biến thành những vụ đụng độ, cướp phá và đốt phá tại nhiều thành phố. Theo những con số sơ khởi, khoảng 550.000 người tham gia biểu tình trên toàn quốc…
Theo hãng thông tấn Reuters ngày 17 tháng 10 năm 2026, các cuộc tuần hành diễn ra tại nhiều thành phố của Pháp, từ Paris đến Marseille, Lyon, Bordeaux và Limoges. Phần đông người xuống đường nhằm bày tỏ sự bất mãn trước tình trạng đời sống ngày càng đắt đỏ, những khó khăn trong ngành giáo dục và sự sa sút của các dịch vụ công cộng. Tuy nhiên, khi một số nhóm quá khích trà trộn vào đám đông, tình hình nhanh chóng vượt khỏi tầm kiểm soát tại nhiều nơi. Cửa tiệm bị đập phá, hàng hóa bị cướp lấy, xe cộ cùng các công trình công cộng bị tấn công, buộc cảnh sát chống bạo động phải tìm cách giải tán đám đông bằng hơi cay và những biện pháp giữ gìn an ninh khác.
Tại thủ đô Paris, những vụ đụng độ kéo dài đến tối. Một số người biểu tình ném vật cứng về phía cảnh sát, trong khi lực lượng an ninh dựng hàng rào nhằm ngăn các nhóm quá khích tiến sâu vào khu vực trung tâm. Nhiều cửa kính tiệm buôn bị đập vỡ, xe đạp và những vật dụng ngoài đường bị đốt cháy, tường nhà bị vẽ bậy và các khu thương mại bị phá hoại.
Bạo động cũng lan đến nhiều thành phố khác. Tại Limoges, tòa thị sảnh bị phóng hỏa, gây thiệt hại nghiêm trọng cho một công trình lịch sử của địa phương. Thị trưởng Guillaume Guérin cho biết vụ hỏa hoạn khiến những người bên trong tòa nhà lo sợ cho tính mạng. Ông đồng thời chỉ trích việc bố trí lực lượng an ninh và cảnh báo thành phố cần được cấp đủ ngân khoản để khắc phục hậu quả. Hình ảnh tòa thị sảnh chìm trong biển lửa đã trở thành một trong những cảnh tượng đáng lo ngại nhất của làn sóng bạo động lần này.
Tại Marseille, những người mặc quần áo sẫm màu xông vào tòa thị sảnh giữa lúc các vụ đụng độ đang diễn ra. Ở Lyon, văn phòng du lịch thành phố bị phóng hỏa. Tại Bordeaux, những nhóm đeo mặt nạ tấn công các cơ sở thương mại và xâm nhập khu vực dinh thự của viên chức hành chánh địa phương. Thị trưởng Bordeaux, Thomas Cazenave, cho biết có thể lên đến 100 cửa tiệm trong thành phố đã bị cướp phá. Trong khi đó, Thị trưởng Marseille Benoît Payan loan báo khoản trợ giúp tài chánh khẩn cấp dành cho những cơ sở thương mại bị thiệt hại.
Về số người bị bắt, những con số được công bố thay đổi khi nhà chức trách tiếp tục tổng hợp dữ kiện. Trong ngày 17 tháng 10, các báo cáo sơ khởi cho biết ít nhất 1.200 người bị bắt. Tuy nhiên, những bản tin cập nhật của Reuters và Associated Press ngày 18 tháng 10 cho hay con số này đã tăng lên khoảng 2.400 người trên toàn nước Pháp. Reuters cũng dẫn tin từ giới chức cho biết số nhân viên cảnh sát bị thương tăng mạnh trong các vụ bạo động; một bản tin cập nhật nêu con số gần 1.000 cảnh sát bị thương. Một người biểu tình tại Paris được cho là đã thiệt mạng sau khi bị ngừng tim trong ngày diễn ra biểu tình. Những con số trên cho thấy mức độ nghiêm trọng của tình hình, dù số liệu cụ thể còn tùy thuộc thời điểm và nguồn tường thuật.
Thủ tướng Sébastien Lecornu tuyên bố chánh phủ sẽ không để mình bị đe dọa bằng bạo lực. Ông quy trách nhiệm cho những phần tử cực tả quá khích và các nhóm tội phạm mà nhà chức trách cho rằng đã lợi dụng những cuộc tuần hành để gây rối, cướp phá và tấn công lực lượng công lực. Chánh phủ Pháp nhấn mạnh quyền biểu tình ôn hòa phải được tôn trọng, nhưng những hành vi đốt phá, xâm nhập công sở và cướp đoạt tài sản sẽ không được dung thứ.
Tổng thống Emmanuel Macron cũng lên án những hành vi phá hoại. Trong bài phát biểu được Reuters tường thuật ngày 18 tháng 10, ông kêu gọi dân chúng bình tĩnh và phân biệt những người biểu tình ôn hòa với các nhóm cố ý gây hỗn loạn. Macron cho rằng những bất mãn chính đáng của người dân không thể được dùng làm lý do biện minh cho việc phá hủy tài sản công cộng và tư nhân. Ông không ban bố tình trạng khẩn cấp trên toàn quốc, nhưng cho biết nhà chức trách sẽ áp dụng những biện pháp cần thiết, kể cả việc cấm một số cuộc tụ tập nếu nguy cơ đối với công sở và cơ sở thương mại trở nên nghiêm trọng.
Đối với giới kinh doanh, những thiệt hại do bạo động gây ra cũng đang trở thành một vấn đề lớn. Ông Alexandre Bompard, Tổng giám đốc hệ thống bán lẻ Carrefour, nói với đài truyền hình BFMTV rằng khoảng 50 cửa tiệm của công ty bị hư hại, trong đó 20 tiệm bị cướp phá. Tổng số thiệt hại được ước tính lên đến hàng chục triệu euro. Bộ trưởng Kinh tế Roland Lescure cam kết nhà chức trách sẽ cứu xét việc trợ giúp những chủ doanh nghiệp chịu tổn thất, đồng thời nhấn mạnh những người phá hoại phải chịu trách nhiệm và bồi thường theo luật pháp.
Làn sóng biểu tình lần này không đột nhiên xuất hiện. Theo Reuters, phong trào khởi đầu từ những bất mãn liên quan đến điều kiện học tập, tình trạng thiếu giáo sư và những khó khăn tại các trường học ở những khu lao động. Sau đó, những đòi hỏi mở rộng sang vật giá sinh hoạt, bất công xã hội, tiền lương, tiền hưu và phẩm chất các dịch vụ công cộng. Sinh viên, học sinh, nghiệp đoàn lao động cùng những người từng tham gia phong trào Áo Vàng trong hai năm 2018–2019 đều có mặt trong các cuộc tuần hành. Sự kết hợp của nhiều thành phần bất mãn đã khiến quy mô biểu tình vượt xa một cuộc phản đối riêng lẻ của giới học đường.
Vụ việc cũng đặt chánh phủ của Tổng thống Macron trước áp lực chánh trị ngày càng lớn, trong lúc cuộc bầu cử tổng thống Pháp dự trù diễn ra vào năm 2027. Bà Marine Le Pen, lãnh tụ đảng cực hữu Quốc gia Tập hợp, kêu gọi chấm dứt bạo lực và cảnh báo nước Pháp không thể xem cảnh tượng nhiều thành phố bị tàn phá là chuyện bình thường. Trong khi đó, chính trị gia cánh tả Jean-Luc Mélenchon yêu cầu chánh phủ phải lắng nghe những đòi hỏi của học sinh, sinh viên, thay vì chỉ chú trọng đến các biện pháp an ninh.
Sau đêm bạo động, các toán vệ sinh cùng nhân viên thành phố bắt đầu dọn dẹp đường phố, thu gom kính vỡ và kiểm tra những công trình bị hư hại. Tuy nhiên, việc sửa chữa tài sản chỉ giải quyết được phần hậu quả trước mắt. Những câu hỏi lớn hơn vẫn còn nguyên: Vì sao sự bất mãn về trường học và đời sống lại lan rộng đến mức hàng trăm ngàn người phải xuống đường? Và nhà chức trách Pháp sẽ làm gì để ngăn chặn tình trạng bất ổn tái diễn?
NGƯỜI QUAN SÁT/ tổng hợp
