CaliToday News – Cổ phiếu trí tuệ nhân tạo (AI) vừa trải qua những ngày giao dịch ảm đạm khi lạm phát gia tăng làm đội chi phí tài chính, đe dọa các khoản đầu tư bằng nợ vào các trung tâm dữ liệu. Diễn biến này cho thấy giới đầu tư đã bắt đầu nhận thức được rủi ro lớn: kỳ vọng về hàng nghìn tỷ dollar chi tiêu vốn (capex) có thể bị chệch hướng. Tuy nhiên, một mối nguy thậm chí còn lớn hơn là việc xây dựng ồ ạt vẫn tiếp diễn hết tốc lực.
Lợi nhuận khổng lồ từ các doanh nghiệp phần cứng và cung ứng đang tạo ảo giác an tâm cho người mua cổ phiếu. Nhưng lợi nhuận này chỉ có ý nghĩa nếu giới đầu tư tin vào bốn từ nguy hiểm nhất mà nhà tài chính huyền thoại John Templeton từng cảnh báo: “Lần này sẽ khác”. Trên thực tế, làn sóng đầu tư vào AI hiện nay vẫn chưa chứng minh được khả năng tránh khỏi các vết xe đổ từ những đại dự án hạ tầng trong quá khứ như đường sắt hay internet.
Cơn sốt xây dựng trung tâm dữ liệu đang mang lại doanh thu khổng lồ cho các nhà sản xuất chip, thiết bị làm mát, dây cáp, máy phát điện dự phòng và tuabin. Dù vậy, nguồn lợi này chỉ mang tính tạm thời. Khi giai đoạn xây dựng hạ tầng cơ bản hoàn tất trong vài năm tới, chi tiêu vốn sẽ sụt giảm mạnh, bởi chi phí bảo trì và nâng cấp luôn thấp hơn nhiều so với việc xây mới toàn bộ.
Nhận thức rõ điều này, các nhà đầu tư không còn sẵn sàng trả giá cao cho mỗi dollar lợi nhuận tương lai. Hệ quả là trong khi giá cổ phiếu tăng, định giá theo tỷ số giá trên lợi nhuận dự phóng (P/E) lại sụt giảm. Điển hình, định giá của Nvidia – công ty giá trị nhất Hoa Kỳ – đã giảm từ 23 lần lợi nhuận dự phóng xuống còn 15 lần, ngay cả khi giá cổ phiếu tăng 15%. Cổ phiếu hãng chip nhớ Micron hiện giao dịch ở mức P/E dự phóng dưới 5 lần dù giá cổ phiếu đã tăng gấp ba.
Ông Rob Almeida, chiến lược gia đầu tư toàn cầu tại MFS Investment Management, nhận định: “Đối với tôi, thị trường không gặp vấn đề về P (giá), mà gặp vấn đề về E (lợi nhuận).” Trong khi đó, chuyên gia Gerard Minack từ Minack Advisors chỉ ra rằng dự báo lợi nhuận của 8 cổ phiếu AI hàng đầu (Amazon, Alphabet, Broadcom, Meta, Microsoft, Nvidia, Oracle, Palantir) cùng 11 công ty tiềm năng kế tiếp đã tăng thêm 700 tỷ USD trong năm nay, vượt xa mức tăng dưới 500 tỷ USD của toàn bộ phần còn lại trong chỉ số S&P 500.
Tuần qua, mối đe dọa từ chi phí tài chính đã bộc lộ rõ khi cổ phiếu nhà vận hành trung tâm dữ liệu độc lập CoreWeave lao dốc 24% (xóa sạch đà tăng của cả năm), Micron giảm 11%, còn Samsung Electronics và SK Hynix sụt giảm gấp đôi. Ngược lại, nếu đợt sụt giảm này chỉ là khoảng nghỉ tạm thời và làn sóng xây dựng đạt mốc 9 nghìn tỷ USD vào năm 2032 như ước tính của Giáo sư Stijn Van Nieuwerburgh (Đại học Columbia), rủi ro lãng phí nguồn vốn khổng lồ sẽ vô cùng lớn nếu công nghệ này không tạo ra đủ năng suất bền vững để khách hàng chấp nhận chi trả chi phí thực tế.
Ban tập viên CaliToday
