CaliToday News – Khi cuộc bầu cử giữa kỳ ngày 3 tháng 11 đến gần, các nhóm bảo vệ quyền bầu cử trên toàn nước Mỹ đang tăng cường hoạt động để hỗ trợ người dân vượt qua hàng loạt trở ngại, từ việc ghi danh, đi lại đến các điểm bỏ phiếu xa xôi, cho tới việc tuân thủ quy định bầu qua thư và xin cấp giấy tờ tùy thân do chính phủ cấp.
Dù tỷ lệ cử tri đi bầu trên toàn quốc năm 2024 đạt 64% – mức cao thứ hai kể từ năm 1908 sau năm 2020 – việc duy trì kết quả này năm nay gặp nhiều thách thức. Nguyên nhân đến từ Đạo luật Quyền Bầu cử bị suy yếu, các quy định khắt khe về căn cước và ghi danh, số lượng thùng phiếu hạn chế, cùng việc điểm bỏ phiếu nằm quá xa những người thiếu phương tiện di chuyển hoặc sống ở vùng hẻo lánh.
Những rào cản này tác động mạnh mẽ đến cử tri thiểu số và người nhập cư – những người vừa bị chia cắt bởi bản đồ phân chia khu vực bầu cử mới, vừa đối mặt với việc mở rộng thu thập dữ liệu liên bang cùng tin đồn về sự xuất hiện của nhân viên Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) tại phòng phiếu.
Trước những lo ngại đó, Asian Americans Advancing Justice (AAJC) duy trì đường dây nóng hỗ trợ 888-API-VOTE bằng tiếng Anh và 9 ngôn ngữ châu Á. Ông John C. Yang, Chủ tịch kiêm Giám đốc Điều hành AAJC, khẳng định quyền tiếp cận ngôn ngữ được bảo đảm theo Đạo luật Quyền Bầu cử liên bang: người dân có quyền mang theo thông dịch viên vào phòng phiếu, miễn là người đó không phải chủ lao động hoặc đại diện công đoàn. Đối với tin đồn về ICE, ông Yang khuyến nghị nếu bị cơ quan công lực chặn lại, cử tri có quyền hỏi rõ liệu họ có đang bị giam giữ hay không và có được phép rời đi hay không.
Về phương thức bỏ phiếu qua thư, Tối cao Pháp viện vào ngày 14 tháng 9 đã từ chối dỡ bỏ lệnh cấm của thẩm phán liên bang đối với quy định mới của Bưu điện Hoa Kỳ (USPS), giữ nguyên lệnh chặn quy định này trong kỳ bầu cử giữa kỳ. Quy định của USPS ban hành vào tháng 8 nhằm thực thi sắc lệnh ngày 31 tháng 3 của Tổng thống Trump về “tính liêm chính trong bầu cử”, vốn yêu cầu sử dụng phong bì được USPS phê duyệt và đối soát dữ liệu nghiêm ngặt. Tuy nhiên, đến ngày 25 tháng 9, Tối cao Pháp viện đã cho phép chính quyền Tổng thống Trump tiếp tục sử dụng hệ thống dữ liệu SAVE mở rộng thuộc Bộ An ninh Nội địa để đối chiếu danh sách cử tri với hồ sơ di trú, dù quy định liên bang cấm việc hủy ghi danh cử tri có hệ thống trong vòng 90 ngày trước bầu cử.
Vấn đề thẻ căn cước (ID) cũng tạo nên gánh nặng lớn khi 38 tiểu bang yêu cầu trình ID tại phòng phiếu. Theo bà Monica Spencer, Giám đốc VoteRiders tại Georgia, hơn 21 triệu người Mỹ thiếu giấy tờ chứng minh quốc tịch sẵn có và khoảng 21 triệu công dân trong độ tuổi bầu cử không có bằng lái xe còn hạn. Riêng tại Georgia, khoảng 76.000 công dân trưởng thành thiếu giấy tờ hợp lệ để bỏ phiếu. VoteRiders đang hỗ trợ người dân chi trả phí làm ID, tài liệu liên quan và cung cấp phương tiện đi lại.
Tại Texas – nơi không có hệ thống ghi danh cử tri trực tuyến – tổ chức Mi Familia Vota tiếp cận trực tiếp từng cử tri để giải thích thủ tục. Tại Quận Tarrant, các ủy viên quận đã bỏ phiếu ngày 2 tháng 9 để cắt giảm gần 100 điểm bỏ phiếu, khiến việc hỗ trợ đi lại càng thêm cấp thiết. Trong khi đó, cử tri người Mỹ bản địa cũng gặp nhiều khó khăn nghiêm trọng. Bà Jacqueline De León từ Native American Rights Fund (NARF) cho biết trên nhiều khu bảo tồn, người dân phải lái xe hơn 100 dặm khứ hồi để làm ID, ghi danh hoặc bỏ phiếu, đồng thời chịu nhiều bất lợi vì thiếu địa chỉ nhà thông thường. NARF dự kiến triển khai khoảng 300 giám sát viên phòng phiếu và thúc đẩy Đạo luật Quyền Bầu cử của Người Mỹ Bản địa lưỡng đảng trong kỳ họp Quốc hội tới.
Ban tập viên CaliToday
