CaliToday News – Thống đốc Gavin Newsom hiếm khi né tránh các cuộc đụng độ với ông Donald Trump, đặc biệt là trong vấn đề di trú. Năm ngoái, ông không ngần ngại ký ban hành luật cấm các đặc vụ di trú liên bang đeo mặt nạ tại tiểu bang. Năm nay, khi ký thông qua gói lập pháp nhằm siết chặt hơn nữa các biện pháp thực thi di trú, ông tuyên bố hành động để “đẩy lùi các thủ đoạn di dân kiểu Orwellian của Trump.”
Tuy nhiên, trước dự luật yêu cầu các trường đại học công lập và cao đẳng cộng đồng tại California cho phép sinh viên nhập cư không có giấy tờ hợp lệ được làm việc trong khuôn viên trường, ông Newsom đã chùn bước và phủ quyết.
Trong thông điệp giải thích quyết định phủ quyết vào tháng trước, ông Newsom viết rằng các giới chức dưới quyền ông Trump “nhanh chóng gieo rắc sự tàn phá để tạo màn kịch chính trị”, và nguy cơ họ trả đũa các trường học là quá lớn. Thống đốc cũng bày tỏ lo ngại yêu cầu tuyển dụng này khó đứng vững trước sự xem xét kỹ lưỡng của pháp lý, do luật liên bang nghiêm cấm giới chủ mướn lao động không có giấy tờ.
Quyết định né tránh đối đầu này kéo dài nỗ lực nhiều năm của các phong trào sinh viên nhằm thuyết phục giới chức đại học thông qua chính sách tiên phong trên toàn quốc, vốn sẽ mang lại lợi ích cho khoảng 60.000 sinh viên không giấy tờ tại ba hệ thống trường học của bang. Đồng thời, động thái này khiến các nhà hoạt động vì quyền của người nhập cư thất vọng trước thềm khả năng ông Newsom tranh cử tổng thống.
Bà Maria Blanco, cựu giám đốc điều hành Trung tâm Dịch vụ Pháp lý Di dân UC, nhận định: “Có sự thất vọng rằng trong vấn đề này, thống đốc đã không sẵn sàng chấp nhận rủi ro cho một bộ phận cư dân rất quan trọng tại California. Ngay cả ở một bang cấp tiến như California, di trú đôi khi vẫn là vấn đề nhạy cảm cấm kỵ, đặc biệt là nếu bạn đang tranh cử tổng thống.”
Những người ủng hộ dựa trên một lý thuyết pháp lý năm 2022 của các giáo sư luật UCLA cho rằng lệnh cấm của liên bang không áp dụng cho các cơ quan cấp tiểu bang. Hội đồng Quản trị Đại học California (UC Board of Regents) từng thảo luận chính sách này nhưng đã hoãn lại vào năm 2024. Cựu Chủ tịch hội đồng Rich Leib cho biết sự ủng hộ suy giảm khi ba công ty luật uy tín từ chối bào chữa cho trường nếu bị kiện. Trước nguy cơ nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump, đa số thành viên lo ngại việc lưu hồ sơ lương có thể khiến cơ quan di trú tiếp cận dữ liệu cá nhân của sinh viên. Cựu thành viên hội đồng Joel Raznick cũng chia sẻ khả năng ông Trump trở lại Tòa Bạch Ốc là mối bận tâm lớn, đặc biệt là nguy cơ chính quyền Trump cắt ngân sách liên bang của trường và khiến sinh viên bị trục xuất.
Bên cạnh hệ thống UC, dự luật bị phủ quyết cũng áp dụng cho hệ thống Đại học Tiểu bang California (CSU) và hệ thống các trường cao đẳng cộng đồng; người phát ngôn của các trường cho biết họ giữ lập trường trung lập và tuân thủ luật pháp. Dù một tòa phúc thẩm cấp tiểu bang năm ngoái phán quyết việc UC tuân thủ luật liên bang cấm tuyển dụng là mang tính phân biệt đối xử và yêu cầu trường xem xét lại chính sách, phán quyết không ấn định thời hạn bắt buộc phải tuân theo, khiến các trường tiếp tục chọn giải pháp né tránh rủi ro.
Ban tập viên CaliToday
