CaliToday News – Thụy Điển từng được dự đoán sẽ trở thành quốc gia hoàn toàn không dùng tiền mặt vào năm 2030 khi phát triển hệ thống thanh toán di động riêng mang tên Swish, các ngân hàng dần ngừng giao dịch tiền mặt và máy tính tiền biến mất khỏi các cửa hàng. Với tỷ lệ lưu thông tiền mặt trên GDP thấp nhất thế giới, Thụy Điển từng được ca ngợi là hình mẫu tiến bộ vượt xa phần còn lại của châu Âu.
Tuy nhiên, mọi thứ đã thay đổi khi Nga phát động cuộc tấn công vào Ukraine. Nhận thấy sự phụ thuộc hoàn toàn vào hệ thống thanh toán điện tử khiến đất nước dễ bị tê liệt trước nguy cơ mất điện hoặc các hành vi phá hoại, Ngân hàng Trung ương Thụy Điển (Riksbank) đã hối thúc mỗi người trưởng thành nên dự trữ 1.000 kronor Thụy Điển (80 bảng Anh) tiền mặt tại nhà. Chính phủ cũng phát hành cuốn cẩm nang “Nếu Khủng Hoảng hoặc Chiến Tranh Xảy Ra” đến từng hộ gia đình, khuyên người dân sử dụng tiền mặt thường xuyên để tăng cường năng lực ứng phó.
Thống đốc Riksbank Erik Thedeen cho biết Thụy Điển đặc biệt coi trọng mối đe dọa từ các cuộc tấn công hỗn hợp từ phía Nga và nhấn mạnh: “Chúng ta nên làm bất cứ điều gì cần thiết để bảo vệ Thụy Điển ở nhiều khía cạnh, cả quân sự lẫn dân sự.” Vào tháng 7, Riksbank thông báo các cửa hàng thiết yếu có nhân viên thu ngân, chẳng hạn như tiệm tạp hóa và nhà thuốc, bắt buộc phải chấp nhận thanh toán bằng tiền mặt vật lý.
Dữ liệu của Riksbank cho thấy chỉ 5% người mua sắm trả bằng tiền mặt trong lần mua hàng gần nhất tại cửa hàng vào năm 2025, giảm từ 10% năm 2023 và 40% cách đây 15 năm. Tỷ lệ này tương đồng với mô hình Bắc Âu khi chỉ 2% người Na Uy và 8% người Đan Mạch dùng tiền mặt gần đây, trái ngược với khu vực đồng euro nơi tiền mặt vẫn phổ biến nhất.
Quy định mới vấp phải những phản ứng trái chiều. Ông Stefan Blomvurst, 44 tuổi, nhân viên một cửa hàng đặc sản Tây Ban Nha, cho rằng việc ép buộc cửa hàng chuyên doanh nhận tiền mặt là phiền toái, lỗi thời và kém an toàn khi đa số khách hàng trả bằng thẻ hoặc ứng dụng. Ngược lại, Thống đốc Thedeen vừa có trải nghiệm thực tế tại một siêu thị khi hệ thống thẻ bị sập và ông là người duy nhất thanh toán được nhờ có tiền mặt sẵn trong người.
Bên cạnh yếu tố an ninh, mối lo ngại về việc người cao tuổi bị gạt ra ngoài lề xã hội số cũng được đưa vào tranh luận trong cuộc tổng tuyển cử vào tháng trước. Đảng Dân chủ Thụy Điển theo đường lối cánh hữu cứng rắn đã kêu gọi các doanh nghiệp chấp nhận tiền mặt và tuyên bố phản đối xã hội phi tiền mặt. Khảo sát vào tháng 9 năm 2025 của Riksbank cho thấy gần một nửa số người được hỏi nhìn nhận sự suy giảm của tiền mặt là bước phát triển tiêu cực, tỷ lệ này cao hơn đáng kể so với mức 36% của năm 2022, phản ánh nhận thức về khủng hoảng ngày càng tăng của người dân.
Ban tập viên CaliToday
