CaliToday News – Bất kể thỏa thuận dầu mỏ giữa Tổng thống Trump và Tổng thống Putin có thể mang lại tác động nhỏ và ngắn hạn nào đối với giá mỗi gallon nhiên liệu diesel, kết quả đó sẽ hoàn toàn bị lu mờ trước đợt leo thang giao tranh mới nhất tại Trung Đông.
Vụ tấn công do phiến quân Houthi ở Yemen nhắm vào phi trường Riyadh có nguy cơ mở rộng hàng loạt cuộc xung đột chằng chéo khắp khu vực. Hệ quả kinh tế sẽ vô cùng sâu rộng, bên cạnh thảm kịch nhân đạo vốn đã gây ra quá nhiều đau khổ, đặc biệt là đối với người dân Palestine. Nguy cơ bùng nổ chiến sự trên diện rộng đe dọa cuốn theo các bên từ Thổ Nhĩ Kỳ đến các nhóm vũ trang tại Somalia, cũng như từ Israel đến khu vực biên giới giữa Iran và Pakistan. Các liên minh mới được trang bị hỏa tiễn, máy bay không người lái và vũ khí hạt nhân – dù đã có sẵn hay đang được phát triển nhanh chóng – có thể đẩy giá dầu thô lên cao, châm ngòi cho lạm phát vì năng lượng, đẩy lãi suất tăng, gây khủng hoảng nợ công (bao gồm cả Mỹ) và dẫn đến suy thoái kinh tế toàn cầu.
Cuộc đối đầu ủy nhiệm kéo dài nhiều thập niên giữa Iran và Saudi Arabia trên lãnh thổ Yemen từng là vấn đề nội bộ ít được quốc tế chú ý. Trong khi Riyadh cùng các quốc gia Vùng Vịnh ủng hộ chính phủ Yemen, Tehran lại hậu thuẫn và cung cấp vũ khí cho phiến quân Houthi (còn gọi là Ansarullah) nhằm tranh giành quyền kiểm soát lối vào Biển Đỏ và Kênh đào Suez.
Tòa Bạch Ốc luôn tìm cách chối bỏ, nhưng cuộc khủng hoảng năng lượng và tình trạng khan hiếm dầu diesel trầm trọng hiện nay bắt nguồn chủ yếu từ cuộc chiến Iran – nơi ông Trump quyết định tham gia cùng Israel hồi tháng 2. Quyết định thiếu cân nhắc này đã kéo các đồng minh khu vực như Saudi Arabia vào cuộc đối đầu giữa Israel với Iran cùng các lực lượng thuộc “trục kháng cự” gồm Hamas, Hezbollah và Houthi. Dù là siêu cường sở hữu kho vũ khí tối tân, Mỹ đã cho thấy sự bất lực trong việc răn đe lực lượng Houthi sử dụng phi cơ không người lái giá rẻ và xe bán tải Toyota, đồng thời không đủ khả năng bảo vệ các đối tác hay thậm chí là căn cứ quân sự của chính mình tại Saudi Arabia, Qatar, UAE và Kuwait.
Trước thực tế không thể trông cậy vào Mỹ, Saudi Arabia đã thành lập hiệp ước quân sự ba bên với Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan. Sự hiện diện tiềm tàng của Ankara và Islamabad tại khu vực sẽ gia tăng căng thẳng và thách thức Tehran, trong khi phiến quân Houthi cũng đang thắt chặt quan hệ với nhóm chiến binh Hồi giáo al-Shabaab ở Somalia.
Tình thế sa lầy hiện tại đi ngược lại cam kết của ông Trump rằng các vũng lầy quân sự sẽ không tái diễn dưới thời ông. Khi được hỏi liệu Mỹ có tham gia không kích trả đũa cùng Saudi Arabia sau vụ tập kích phi trường Riyadh hay không, ông Trump tuyên bố: “Chúng tôi có thể. Chúng tôi sẽ xem xét. Chúng tôi vừa mới biết về vụ tấn công gần đây. Vì vậy, chúng tôi sẽ đưa ra quyết định. Chúng tôi hành động rất nhanh.”
Tuy nhiên, việc mở thêm một mặt trận mới tại Yemen, Biển Đỏ và Somalia khó có thể đem lại hòa bình, bởi phiến quân Houthi nhận thấy cuộc chiến của ông Trump không nhận được sự ủng hộ trong nước Mỹ và các lực lượng Mỹ đang bị dàn trải quá mức. Thế giới nhiều khả năng sẽ bước vào năm 2027 với tình trạng thiếu hụt năng lượng trầm trọng và một cuộc chiến lan rộng mà ngay cả sự thay đổi quyền kiểm soát tại Quốc hội Hoa Kỳ vào ngày 3 tháng 11 tới cũng không thể ngăn chặn.
Ban tập viên CaliToday
