Sau 6 ngày nghị án và một ngày tạm ngưng phiên tòa để các bị cáo tiếp tục khắc phục hậu quả, Hội đồng xét xử phúc thẩm đã quyết định giảm một nửa mức án cho cựu Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến trong vụ án liên quan đến những sai phạm tại dự án cơ sở 2 Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Việt Đức. Quyết định này lập tức thu hút sự chú ý, nhất là trong bối cảnh một số bị cáo khác vẫn phải nhận những mức án rất nặng…
Tại phiên tòa phúc thẩm vào ngày 7 tháng 10 năm 2026, diễn ra ở Hà Nội, Hội đồng xét xử chấp nhận đơn kháng cáo của bà Nguyễn Thị Kim Tiến, giảm hình phạt từ 6 năm tù xuống còn 3 năm tù về tội “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí”. Theo Hội đồng xét xử, một trong những căn cứ quan trọng để xét giảm án là bà Tiến đã hoàn trả toàn bộ số tiền 108 tỷ đồng được xác định là hậu quả liên quan tới hành vi phạm tội, đồng thời tự nguyện nộp thêm 1,1 tỷ đồng để góp phần khắc phục hậu quả cho những bị cáo khác.
Bà Nguyễn Thị Kim Tiến từng giữ chức Bộ trưởng Bộ Y tế từ năm 2011 tới năm 2019. Trong thời gian đứng đầu ngành y tế, bà có trách nhiệm liên quan tới việc quản lý và thực hiện các dự án xây dựng cơ sở 2 của Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Việt Đức. Vụ án xoay quanh những sai phạm trong quá trình thực hiện hai dự án bệnh viện này, trong đó cơ quan tố tụng xác định đã có những vi phạm trong việc quản lý, sử dụng nguồn vốn và tài sản Nhà nước, gây thiệt hại lớn.
Theo cáo buộc, các dự án cơ sở 2 của Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Việt Đức được thực hiện với mục đích giảm tình trạng quá tải cho hai bệnh viện lớn tại Hà Nội. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện đã phát sinh nhiều sai phạm liên quan tới việc quản lý dự án, đấu thầu, nghiệm thu, thanh toán và sử dụng tài sản Nhà nước. Những sai phạm này khiến các công trình chậm được đưa vào sử dụng, trong khi ngân sách Nhà nước phải gánh chịu những khoản thiệt hại lớn.
Trong vụ án, ông Nguyễn Chiến Thắng, cựu Giám đốc Ban quản lý dự án Y tế trọng điểm thuộc Bộ Y tế, cũng kháng cáo. Hội đồng xét xử phúc thẩm giảm mức án của ông từ 30 năm tù xuống còn 29 năm tù. Ông Nguyễn Hữu Tuấn, cựu Giám đốc Ban quản lý dự án chuyên ngành xây dựng công trình y tế, đồng thời phụ trách quản lý và điều hành Ban quản lý dự án Y tế trọng điểm thuộc Bộ Y tế, được giảm từ 25 năm xuống còn 22 năm tù. Hai trường hợp này cho thấy mức xử lý đối với những người bị xác định trực tiếp tham gia hoặc có trách nhiệm trong những sai phạm vẫn hết sức nghiêm khắc.
Ngoài ba trường hợp nói trên, một số bị cáo khác cũng được Hội đồng xét xử cứu xét giảm án, trong đó có 4 người được hưởng án treo. Những căn cứ được xem xét chủ yếu liên quan tới việc các bị cáo thành khẩn khai báo, tỏ ra ăn năn hối cải, có những tình tiết giảm nhẹ và đặc biệt là cố gắng khắc phục hậu quả sau bản án sơ thẩm.
Tuy nhiên, việc cựu Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến được giảm từ 6 năm xuống còn 3 năm tù đang gây ra nhiều tranh luận trong dư luận. Một bộ phận ý kiến cho rằng việc một cựu quan chức cấp cao được giảm tới một nửa thời gian thụ hình, trong khi một số cán bộ cấp dưới phải chịu mức án lên tới hàng chục năm, rất dễ tạo cảm tưởng có sự khác biệt trong cách xử lý tùy theo chức vụ của từng người.
Trên các mạng xã hội, có người đặt câu hỏi liệu việc hoàn trả 108 tỷ đồng có nên được xem là một yếu tố đủ mạnh để giảm một nửa mức án hay không, nhất là khi hậu quả của những sai phạm liên quan tới các dự án bệnh viện không chỉ có thể tính bằng tiền, mà còn liên quan tới tiến độ công trình và nhu cầu khám chữa bệnh của người dân. Một số ý kiến gay gắt hơn dùng những chữ như “ưu ái”, “bao che”, hoặc cho rằng những cán bộ giữ chức vụ cao được đối xử nhẹ tay hơn.
Điều đáng chú ý hơn trong vụ án là sự cách biệt rất lớn giữa những mức hình phạt. Một bên là cựu Bộ trưởng được giảm xuống còn 3 năm tù sau khi khắc phục hậu quả, trong khi những người từng trực tiếp điều hành dự án vẫn phải chịu từ 22 tới 29 năm tù. Chính sự cách biệt này khiến câu chuyện không chỉ dừng lại ở một bản án riêng lẻ, mà còn tiếp tục đặt ra vấn đề về trách nhiệm của người đứng đầu, mức độ tương xứng giữa trách nhiệm quản lý và hậu quả xảy ra, cũng như cách pháp luật xử lý những người giữ những chức vụ khác nhau.
Đối với người dân, vụ án còn gợi lại một câu hỏi rất thực tế: những dự án bệnh viện được xây dựng bằng tiền ngân sách, nhằm phục vụ bệnh nhân, nhưng nếu xảy ra sai phạm khiến công trình chậm trễ hoặc phát sinh thất thoát, rốt cuộc ai là người chịu thiệt? Tiền có thể được thu hồi hoặc bồi thường, nhưng thời gian, cơ hội chữa trị và niềm tin của người dân đối với việc quản lý tài sản công là những thứ rất khó có thể tính bằng tiền.
Bản án phúc thẩm vì vậy vừa khép lại một giai đoạn tố tụng, vừa mở ra một cuộc tranh luận rộng hơn về trách nhiệm của những người làm công tác quản lý, nguyên tắc mọi người phải được đối xử bình đẳng trước pháp luật và câu hỏi liệu hình phạt dành cho từng bị cáo đã thực sự tương xứng với vai trò, trách nhiệm cũng như hậu quả do vụ án gây ra hay chưa.
NGƯỜI QUAN SÁT
