Calitoday News – Thượng nghị sĩ Cộng hòa Thom Tillis của North Carolina vừa giải thích lại quyết định không bỏ phiếu kết tội Donald Trump trong phiên luận tội thứ hai, liên quan đến vụ tấn công Điện Capitol ngày 6/1/2021. Tillis cho rằng luận tội một tổng thống là vấn đề “hệ trọng”, nhưng cách Thượng viện tiến hành phiên xử khi đó quá nhanh, khiến ông xem nó gần giống một “cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm” hơn là một phiên xét xử luận tội đầy đủ.
Trong cuộc phỏng vấn với Ari Melber trên chương trình “The Beat” của MS NOW hôm 5/10, Tillis được hỏi về trách nhiệm của Trump đối với vụ 6/1, đặc biệt trong bối cảnh Tổng thống sau khi trở lại Tòa Bạch Ốc đã ân xá hoặc giảm án cho những người bị truy tố liên quan đến vụ tấn công Điện Capitol.
Tillis đặt câu hỏi về chính quá trình xét xử: “Phiên tòa nào?” Ông lập luận rằng không có nhân chứng và quy trình không dành đủ thời gian cho một vấn đề nghiêm trọng như việc luận tội tổng thống. Theo Tillis, nếu Thượng viện tiến hành một quá trình đầy đủ và kéo dài hơn, những người muốn kết tội Trump “có lẽ đã có thể thuyết phục” ông.
Điểm đáng chú ý là Tillis không bênh vực những gì xảy ra ngày 6/1. Trong một cuộc phỏng vấn riêng với CBS “60 Minutes”, ông gọi vụ tấn công Điện Capitol và mối đe dọa đối với quá trình chuyển giao quyền lực hòa bình là “đáng khinh”. Tuy nhiên, ông vẫn bảo vệ quyết định bỏ phiếu trắng án cho Trump vì cho rằng quá trình luận tội đã bị thúc đẩy quá nhanh và mang tính chính trị.
Vì sao Tillis không kết tội Trump?
Sau vụ bạo loạn ngày 6/1/2021, Hạ viện luận tội Trump với cáo buộc “kích động nổi loạn”. Phiên xét xử tại Thượng viện diễn ra vào tháng 2/2021, sau khi Trump đã rời nhiệm sở.
Kết quả là 57 thượng nghị sĩ bỏ phiếu kết tội và 43 người bỏ phiếu trắng án. Có bảy thượng nghị sĩ Cộng hòa đứng cùng toàn bộ 50 thượng nghị sĩ Dân chủ để kết tội Trump, nhưng vẫn thiếu ngưỡng hai phần ba — 67 phiếu — cần thiết để kết tội. Tillis nằm trong số những nghị sĩ Cộng hòa bỏ phiếu trắng án.
Trong các cuộc phỏng vấn mới, Tillis lập luận rằng một quyết định nghiêm trọng như luận tội tổng thống cần một quy trình có đầy đủ bằng chứng, nhân chứng và tranh luận. Ông nói rằng nếu quá trình đó được thực hiện kỹ lưỡng hơn, ông có thể đã được thuyết phục bỏ phiếu theo hướng khác.
Tillis cũng nói với “60 Minutes” rằng ông không đồng tình với việc sử dụng luận tội như một phương tiện nhằm ngăn một người ra tranh cử trong tương lai. Theo ông, điều đó có nguy cơ làm giảm ý nghĩa của một công cụ hiến pháp vốn chỉ nên được sử dụng trong những trường hợp đặc biệt nghiêm trọng.
Phát biểu xuất hiện khi Tillis ngày càng công khai chỉ trích chính quyền Trump
Những bình luận về ngày 6/1 xuất hiện đúng thời điểm Tillis chuẩn bị phát hành cuốn hồi ký “How to Lose Friends and Antagonize Presidents.” Trong sách, vị thượng nghị sĩ Cộng hòa sắp rời Quốc hội đưa ra nhiều đánh giá gay gắt về chính quyền Trump và cả những quyết định trước đây của chính mình.
Đáng chú ý, Tillis gọi lá phiếu quyết định giúp Pete Hegseth trở thành Bộ trưởng Quốc phòng vào năm 2025 là “sự hối tiếc lớn nhất trong sự nghiệp của tôi.” Ông cũng viết rằng đáng lẽ mình nên ngăn việc Robert F. Kennedy Jr. trở thành Bộ trưởng Y tế và Dịch vụ Nhân sinh.
Tillis còn cho rằng nhiều thượng nghị sĩ Cộng hòa từng chấp nhận làm theo những yêu cầu ban đầu của chính quyền Trump vì lo rằng chống lại Tổng thống có thể khiến sự nghiệp chính trị của họ gặp nguy hiểm. Theo Tillis, một số người hiện cảm thấy tình hình đã đi quá xa.
Dù vậy, lập trường của Tillis đối với Trump vẫn có nhiều sắc thái. Ông nói mình tôn trọng Tổng thống và muốn chính quyền thành công, nhưng đồng thời cho rằng Quốc hội phải thực hiện vai trò kiểm soát quyền lực của nhánh hành pháp. Trong cuộc phỏng vấn mới đây với CBS, Tillis cảnh báo rằng nếu không có những cơ chế kiểm soát quyền lực thích hợp, nước Mỹ có nguy cơ tiến gần tới tình trạng mà ông mô tả là một “dictator king” — “nhà độc tài kiểu vua.”
Điểm đáng chú ý nhất: Tillis hiện không nói rằng quyết định trắng án cho Trump năm 2021 là sai. Điều ông nói là phiên xử đã không tương xứng với mức độ nghiêm trọng của việc luận tội một tổng thống; nếu có một quá trình xét xử đầy đủ hơn, với nhiều thời gian và bằng chứng hơn, ông nói mình có thể đã được thuyết phục để bỏ phiếu kết tội Trump.
Calitoday tổng hợp
