Calitoday News – California vừa tiến thêm một bước trong việc công nhận lịch sử và những đóng góp của cộng đồng người Mỹ bản địa khi Thống đốc Gavin Newsom ký AB 1841, đưa California Native American Day – Ngày Người Mỹ Bản địa California trở thành ngày nghỉ được trả lương cho nhân viên tiểu bang, với điều kiện cơ quan lập pháp bố trí đủ ngân sách.
Ngày lễ này rơi vào khi nào?
Native American Day được tổ chức vào thứ Sáu thứ tư của tháng 9 hằng năm. Năm 2026, ngày này rơi vào 25/9. Thực ra California đã công nhận Native American Day từ nhiều năm trước; điểm mới của AB 1841 là nâng ngày này thành paid state holiday cho nhân viên tiểu bang.
Dự luật do Dân biểu tiểu bang James C. Ramos, đại diện khu vực San Bernardino và là thành viên bộ tộc Serrano/Cahuilla, đề xuất. Ramos đã vận động cho việc công nhận ngày lễ này từ năm 1998, trước khi ông được bầu vào Cơ quan Lập pháp California.
Không có nghĩa tất cả người lao động California đều được nghỉ có lương
Đây là điểm quan trọng: AB 1841 không tạo ra một ngày nghỉ bắt buộc có lương cho tất cả nhân viên của các công ty tư nhân tại California.
Luật chủ yếu áp dụng đối với nhân viên chính quyền tiểu bang California. Việc triển khai ngày nghỉ có lương còn phụ thuộc vào khoản ngân sách được Cơ quan Lập pháp cấp; đối với các bargaining unit của nhân viên tiểu bang, vấn đề này cũng có thể được đưa vào thương lượng trong hợp đồng lao động.
Vì vậy, một người làm việc cho nhà hàng, cửa hàng, công ty công nghệ, cơ sở truyền thông hay một doanh nghiệp tư nhân không tự động được nghỉ và hưởng lương vào Native American Day chỉ vì luật mới được ký.
Tòa án California đã đi trước
Đối với hệ thống tư pháp California, Native American Day đã được công nhận là paid judicial holiday từ một đạo luật do Ramos thúc đẩy năm 2021. Trong năm 2026, các tòa án California đã đóng cửa vào thứ Sáu, ngày 25/9, để kỷ niệm Native American Day.
AB 1841 về cơ bản mở rộng sự công nhận này sang lực lượng nhân viên tiểu bang nói chung.
California đồng thời đưa ra lời xin lỗi chính thức
AB 1841 chỉ là một phần trong một loạt dự luật liên quan đến cộng đồng bản địa được Newsom ký ngày 25/9.
Đáng chú ý là AB 2115 – Rowena Mae Ramos Act, theo đó Cơ quan Lập pháp và hệ thống tòa án California chính thức xin lỗi người Mỹ bản địa California về những tổn hại và hành động tàn bạo trong lịch sử do các quan chức và chính sách của tiểu bang gây ra hoặc tạo điều kiện thực hiện.
Động thái này tiếp nối lời xin lỗi chính thức mà Newsom đưa ra năm 2019, khi California thừa nhận vai trò của chính quyền tiểu bang trong những hành động bạo lực và bất công lịch sử đối với các bộ tộc bản địa.
Newsom nói gói luật mới vừa thể hiện sự hối tiếc về quá khứ bạo lực của California, vừa thể hiện cam kết xây dựng mối quan hệ tốt hơn với các bộ tộc và ghi nhận những đóng góp của cộng đồng người Mỹ bản địa đối với tiểu bang.
Văn phòng Tribal Affairs cũng được duy trì lâu dài
Một luật khác, AB 2507, biến Governor’s Office of Tribal Affairs thành một cơ quan thường trực, đồng thời thiết lập Tribal Advisory Committee và đặt ra những tiêu chuẩn rõ ràng hơn để các cơ quan tiểu bang tham vấn với chính quyền bộ tộc.
Theo văn phòng Thống đốc, trong những năm gần đây California cũng đã hỗ trợ trao trả hơn 100.000 mẫu đất cho các bộ tộc bản địa California, mở rộng việc sử dụng phương pháp chữa bệnh truyền thống và đưa kiến thức, lịch sử Native American vào chương trình giáo dục.
Điểm cần nhớ
Native American Day không phải là một ngày lễ hoàn toàn mới ở California. Ngày này đã được công nhận từ trước. Điều mới trong năm 2026 là AB 1841 đặt nền tảng để biến thứ Sáu thứ tư của tháng 9 thành ngày nghỉ có lương cho toàn bộ nhân viên tiểu bang, tùy thuộc vào việc cấp ngân sách.
Và người làm việc trong khu vực tư nhân không mặc nhiên được nghỉ có lương vào ngày này. Đây là điểm dễ gây hiểu lầm nhất từ tiêu đề “California có một ngày lễ được trả lương mới.”
Calitoday tổng hợp
