CaliToday News – Tiểu bang California đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng y tế tiềm tàng bắt nguồn từ đạo luật thuế và chi tiêu quy mô lớn của Đảng Cộng hòa mang tên “One Big Beautiful Bill”, hay còn gọi là HR1. Đảng Dân chủ trên toàn quốc đã liên tục vận động phản đối đạo luật này, đặc biệt là các điều khoản cắt giảm y tế. Theo ước tính từ Văn phòng Ngân sách Quốc hội, ít nhất 7,5 triệu người sẽ mất bảo hiểm y tế do ảnh hưởng của đạo luật.
Tuy nhiên, ngoài số người mất bảo hiểm theo dự báo, luật mới còn gây ra thêm một rắc rối lớn tại California. Quy định liên bang mới cùng phản ứng từ giới lập pháp tiểu bang có nguy cơ gây thâm hụt ngân sách hoặc làm tăng phí bảo hiểm của cư dân, trong khi một số nhóm y tế cảnh báo thời gian để ngăn chặn khủng hoảng đang dần cạn kiệt. Vào hôm thứ Sáu, các hiệp hội đại diện cho giới bác sĩ và các chương trình bảo hiểm y tế tại California đã đệ đơn kiện tiểu bang lên Tối cao Pháp viện California nhằm tìm giải pháp kịp thời.
Mấu chốt của vấn đề nằm ở quy định cấm các tiểu bang đánh thuế các chương trình y tế công cao hơn các chương trình y tế tư nhân trong đạo luật One Big Beautiful Bill. Nhiều năm qua, California áp mức thuế cao hơn đối với các chương trình cung cấp bảo hiểm qua Medi-Cal – hệ thống phục vụ người có thu nhập thấp. Các chương trình này vốn ủng hộ việc đóng khoản thuế có tên MCO tax (thuế Tổ chức Chăm sóc Y tế Được quản lý) vì nó giúp họ tận dụng nguồn quỹ đối ứng từ liên bang để có thêm ngân sách. Năm 2024, các nhóm chăm sóc sức khỏe, bao gồm Hiệp hội Y khoa California (CMA), đã vận động và được cử tri thông qua để đưa cơ cấu thuế hiện tại vào luật tiểu bang.
Các quy định mới từ liên bang đã buộc Thống đốc Gavin Newsom và các nhà lập pháp phải điều chỉnh lại sắc thuế. Họ rơi vào tình thế tiến thoái lưỡng nan: nếu xóa bỏ hoặc giảm thuế MCO, các cơ sở y tế công sẽ bị cắt giảm kinh phí nặng nề; còn nếu tăng thuế đối với các chương trình y tế tư nhân cho bằng với y tế công, chi phí bảo hiểm tư nhân sẽ bị đẩy lên cao.
Trước tình hình đó, Thống đốc Newsom và các nhà lập pháp đã thông qua phiên bản ngân sách tiểu bang tuân thủ luật liên bang bằng cách tăng thuế đối với các hãng bảo hiểm tư nhân. Động thái này gây ra sự phản đối dữ dội từ các công ty bảo hiểm tư, khi họ cho biết sẽ phải tăng phí bảo hiểm hằng năm thêm khoảng 100 Mỹ kim mỗi người.
Chính quyền California kỳ vọng phiên bản tuân thủ luật liên bang sẽ được phê chuẩn, đồng thời dự định nộp thêm một phiên bản thứ hai giữ nguyên hiện trạng – vốn vi phạm luật liên bang nhưng tuân thủ luật do cử tri tiểu bang thông qua. Dù vậy, giới chức tiểu bang dự đoán chính quyền của ông Trump sẽ không chấp thuận phương án giữ nguyên hiện trạng. Nếu chính quyền liên bang từ chối yêu cầu miễn trừ, California sẽ phải đối mặt với một lỗ hổng ngân sách lên tới hàng tỷ Mỹ kim.
Các nhà lập pháp Đảng Cộng hòa tại California đã lên tiếng chỉ trích gay gắt chính sách thuế MCO của Đảng Dân chủ và thúc giục chính quyền Trump bác bỏ. Người phát ngôn tòa bạch ốc, Kush Desai, cũng lên tiếng chỉ trích vào tháng 6: “Chính quyền không thể đưa ra phán quyết trước khi đơn đăng ký được xem xét kỹ lưỡng, nhưng việc Gavin Newsom tự hào thúc đẩy một kế hoạch có thể làm tăng vọt phí bảo hiểm là điều không bất ngờ đối với các thành viên Dân chủ tại California”.
Trong đơn kiện hôm thứ Sáu, Hiệp hội Y khoa California và Hiệp hội Các chương trình Y tế California lập luận rằng việc tăng thuế lên các hãng bảo hiểm tư nhân đã vi phạm Dự luật 35 – đạo luật được cử tri thông qua năm 2024 nhằm ràng buộc cách sử dụng nguồn tiền từ thuế MCO. Ông Dustin Corcoran, Giám đốc điều hành CMA, nhấn mạnh tiểu bang hoàn toàn có cách tuân thủ cả luật liên bang lẫn tiểu bang thay vì chọn phương án tăng thuế gây đắt đỏ cho người dân. Phía Thống đốc Newsom đã bác bỏ các cáo buộc này và tin rằng tòa án sẽ đứng về phía tiểu bang để bảo vệ hệ thống y tế cho người dân.
Ban tập viên CaliToday
