CaliToday News – Khủng hoảng tài chính cận kề của chương trình An sinh Xã hội (Social Security) đang khiến một số nghị sĩ Đảng Cộng hòa phá vỡ cam kết lâu năm của đảng là không bao giờ tăng thuế.
Mùa hè năm nay, Thượng nghị sĩ Bernie Moreno (Cộng hòa, bang Ohio) đã cùng Thượng nghị sĩ Elizabeth Warren (Dân chủ, bang Massachusetts) đề xuất xóa bỏ mức trần thuế bảng lương để nhóm người có thu nhập cao phải đóng góp nhiều hơn. Đề xuất này đang nhận được sự ủng hộ từ các nhà lập pháp Cộng hòa khác, bao gồm Dân biểu Tom Cole (bang Oklahoma) — Chủ tịch Ủy ban Phân bổ Ngân sách Hạ viện. Ông Cole cho biết sẵn sàng xem xét lại thuế suất và tăng nguồn thu từ thuế.
Sự nhượng bộ hiếm hoi này xuất hiện khi mức độ thâm hụt của quỹ An sinh Xã hội đang ở mức báo động:
- Quy mô và nguồn quỹ: An sinh Xã hội hiện chi trả hàng tháng cho hơn 70 triệu người Mỹ với tổng chi 1,7 nghìn tỷ USD trong năm nay (chiếm phần lớn nhất trong ngân sách liên bang 7,4 nghìn tỷ USD). Quỹ được duy trì bằng thuế bảng lương 6,2% đánh trên thu nhập lên tới mức trần 184.500 USD/năm do cả người lao động và chủ sử dụng lao động chi trả.
- Nguy cơ cạn kiệt năm 2032: Do làn sóng người thế hệ baby boomer nghỉ hưu, số tiền chi trả đã vượt xa nguồn thu. Quỹ dự kiến cạn kiệt vào năm 2032. Khi đó, các khoản chi hàng tháng sẽ giảm trung bình 440 USD (tương đương mức cắt giảm 22% sau 6 năm nữa) nếu Quốc hội không can thiệp.
- Mức thâm hụt tài chính: Theo Trung tâm Chính sách Lưỡng đảng (BPC), riêng năm 2033 sẽ cần tới 459 tỷ USD (hoặc gần 500 tỷ USD bơm khẩn cấp) từ nguồn cắt giảm hoặc tăng thu mới để bù đắp thâm hụt.
Trước tình thế cấp bách, Charles Blahous — cựu ủy viên quản trị Đảng Cộng hòa của chương trình — nhận định quy mô khủng hoảng buộc các nhà lập pháp phải cân nhắc mọi giải pháp thay vì chỉ cắt giảm quyền lợi như trước. Ngược lại, Grover Norquist, người sáng lập tổ chức Americans for Tax Reform, phản đối kịch liệt việc tăng thuế và cảnh báo rủi ro cử tri trừng phạt trong kỳ bầu cử. Đáp lại, ông Cole cho rằng hậu quả chính trị từ việc cắt giảm trợ cấp hoặc để quỹ vỡ nợ còn tồi tệ hơn nhiều.
Để giải quyết vấn đề, các đề xuất chính đang được thảo luận gồm:
- Bỏ mức trần thuế bảng lương: Đề xuất của Moreno và Warren giúp đóng góp hơn một nửa mức thiếu hụt của chương trình, theo Ủy ban vì một Ngân sách Liên bang Có trách nhiệm. Dân biểu Lloyd K. Smucker (Cộng hòa, bang Pennsylvania) cũng ủng hộ tác động vào nửa đóng góp từ thuế bảng lương và đề xuất đánh giá mức thu nhập (means testing) để giảm trợ cấp của người giàu, bảo vệ người hưu trí thu nhập thấp.
- Đánh thuế thu nhập đầu tư: Thượng nghị sĩ Sheldon Whitehouse (Dân chủ, bang Rhode Island) đề xuất thêm việc đánh thuế vào thu nhập đầu tư của các hộ gia đình giàu có và bịt lỗ hổng thuế của chủ doanh nghiệp, giải pháp được ước tính giúp tài trợ đầy đủ cho quỹ trong ít nhất 75 năm.
- Lập ủy ban lưỡng đảng: Nhiều nghị sĩ, bao gồm ông Cole, kêu gọi thành lập một ủy ban tư vấn lưỡng đảng để đàm phán toàn diện giữa việc tăng thuế và điều chỉnh chi tiêu (như nâng tuổi nghỉ hưu).
Về phía Tòa Bạch Ốc, dù ông Tom Cole thúc giục Tổng thống Donald Trump xem việc cứu trợ An sinh Xã hội là một “thành tựu đỉnh cao”, ông Trump vẫn cảnh báo không được cắt “dù chỉ một xu từ Medicare hay Social Security” nhưng chưa công bố kế hoạch huy động nguồn tiền. Người phát ngôn Tòa Bạch Ốc Liz Huston khẳng định qua email rằng “sẽ không có bất kỳ sự cắt giảm nào đối với các khoản thanh toán An sinh Xã hội” dưới sự lãnh đạo của ông Trump.
Ban tập viên CaliToday
