CaliToday News – California sắp trở thành bang đầu tiên tại Mỹ cho phép người dân khai báo nguồn gốc Do Thái trên các biểu mẫu của bang. Động thái này đang kích hoạt những tranh luận trong cộng đồng về bản sắc Do Thái và những lợi ích, rủi ro khi được tách riêng thành một nhóm độc lập.
Hiện tại, California công nhận gần 50 danh tính chủng tộc và sắc tộc trong việc thu thập dữ liệu, nhưng chỉ xem Do Thái là một tôn giáo. Thượng viện bang đã thông qua Dự luật 1387 vào ngày 31 tháng 8, yêu cầu các cơ quan nhà nước bổ sung ô chọn sắc tộc Do Thái trên mọi biểu mẫu thu thập dữ liệu nhân khẩu học, từ các chương trình trợ cấp xã hội đến đơn xin nhập học đại học.
Theo tác giả dự luật — Thượng nghị sĩ bang Henry Stern (Đảng Dân chủ, Los Angeles) — mục tiêu của luật là nâng cao độ chính xác của dữ liệu nhà nước nhằm hiểu rõ hơn nhu cầu của cộng đồng người Do Thái. Dự luật đã nhận được sự ủng hộ rộng rãi tại Thượng viện cũng như Hạ viện bang và sẽ được gửi đến Thống đốc Gavin Newsom để ký thành luật hoặc phủ quyết.
California là nơi sinh sống của khoảng 1,2 triệu người Do Thái, đại diện cho dân số Do Thái lớn thứ hai tại Mỹ, sau New York.
Tranh luận về khái niệm Do Thái
Dự luật đã mở ra các cuộc thảo luận về việc liệu danh tính Do Thái mang tính tôn giáo, văn hóa hay là sự kết hợp của nhiều yếu tố. Một nghiên cứu của Pew Research công bố năm 2021 chỉ ra:
- 19% người Do Thái tại Mỹ cho rằng Do Thái là sự kết hợp giữa tôn giáo, tổ tiên và văn hóa.
- 22% coi Do Thái là vấn đề văn hóa.
- 21% coi Do Thái là vấn đề tổ tiên.
- 11% coi Do Thái chủ yếu là vấn đề tôn giáo.
Tổ chức ủng hộ Do Thái Jewish California (đơn vị tài trợ dự luật) nhận định việc thiếu sắc tộc Do Thái trong dữ liệu khiến các bất bình đẳng về chăm sóc sức khỏe, giáo dục và phân biệt đối xử khó được phát hiện hay xử lý. Việc chỉ công nhận Do Thái là một tôn giáo đã củng cố hiểu biết hẹp và không đầy đủ, tạo cơ sở cho sự định kiến.
Những lo ngại và phản đối
Ở chiều ngược lại, những người phản đối lo ngại dự luật sẽ đơn giản hóa bản sắc Do Thái và có thể biến họ thành mục tiêu của chủ nghĩa bài Do Thái. Năm 2025, Tổ chức Chống phỉ báng (ADL) ghi nhận 6.274 vụ việc bài Do Thái tại Mỹ, tuy giảm so với 9.354 vụ của năm trước đó nhưng vẫn cao gấp 5 lần so với một thập kỷ trước.
Nữ rabbi Cat Zavis thuộc Beyt Tikkun phát biểu trước Ủy ban Tư pháp Hạ viện California rằng dự luật xóa bỏ sự đa dạng của người Do Thái đến từ nhiều vùng đất như Trung Đông, Bắc Phi, Nam Á và Châu Âu. Bà nhấn mạnh người Do Thái không phải là một sắc tộc đơn lẻ và việc gộp chung sẽ làm mờ đi lịch sử cùng trải nghiệm riêng biệt của các cộng đồng Do Thái không phải gốc Ashkenazi. Đáp lại, ông Stern giải thích người dân vẫn có thể chọn nhiều ô chủng tộc và sắc tộc khác nhau trên biểu mẫu.
Bên cạnh đó, một số nhóm bày tỏ lo ngại về việc chính phủ lưu giữ hồ sơ về người Do Thái, gợi nhớ lại thảm họa Holocaust khi chính quyền Quốc xã từng sử dụng dữ liệu công khai để truy tìm người Do Thái. Chi nhánh Khu vực Vịnh San Francisco thuộc tổ chức Jewish Voice for Peace cảnh báo việc phân biệt chính thức danh tính Do Thái với các nhóm sắc tộc khác trong lịch sử thường dẫn đến kết quả tồi tệ.
Các bên ủng hộ khẳng định việc khai báo sắc tộc Do Thái theo luật mới là hoàn toàn tự nguyện. Ông Stern hy vọng luật đề xuất sẽ trao cho mọi người cơ hội tự làm chủ bản sắc Do Thái theo cách của riêng mình.
Ban tập viên CaliToday
