CaliToday News – Tỷ phú Mark Cuban vừa đưa ra lời cảnh báo thẳng thắn dành cho những người ủng hộ đề xuất đánh thuế giới siêu giàu chưa từng có tại California.
Dư luận bang đang chia rẽ sâu sắc trước thềm cuộc bỏ phiếu ngày 3/11 tới. Trong số 14 biện pháp được đưa ra trưng cầu ý dân, tâm điểm gây tranh cãi lớn nhất là Dự luật 40 (Proposition 40) — đề xuất đánh thuế 5% trên tổng tài sản của những cư dân giàu nhất bang nhằm bổ sung ngân sách cho y tế, giáo dục và các chương trình hỗ trợ lương thực.
Nghị sĩ Đảng Dân chủ Ro Khanna gọi đây là bước đi nhằm “bảo vệ tầng lớp lao động trước giới tỷ phú” giữa cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt. Ngược lại, Mark Cuban cùng nhiều chuyên gia kinh tế cảnh báo dự luật này sẽ gây ra những lỗ hổng tai hại đối với hệ sinh thái kinh doanh.
Nghịch lý đánh thuế giới công nghệ: “Giàu cổ phiếu nhưng rỗng túi tiền mặt”
Trong bài đăng dài trên mạng xã hội X, ngôi sao chương trình Shark Tank đã phản biện trực tiếp lập luận của ông Ro Khanna bằng một “bài học kinh doanh” thực tế:
“Đặc thù của các startup định giá 10 tỷ USD là dù có gọi vốn thành công 1 tỷ USD, hầu như không có đồng nào chảy vào túi các nhà sáng lập — những người vừa trở thành tỷ phú trên giấy tờ chỉ sau một đêm. Họ là định nghĩa hoàn hảo của việc ‘thiếu tiền mặt nhưng thừa cổ phiếu’ (cash poor, stock rich).
Bạn định đánh thuế họ kiểu gì? Bắt họ thế chấp cổ phần đi vay ngân hàng nếu có thể ư? Họ vừa mới gọi vốn để phát triển công ty, liệu có ngân hàng nào chịu nhảy vào cho một công ty mới hoạt động chưa đầy một năm vay tiền để đóng thuế không? Thật nực cười.”
Dù nhấn mạnh bản thân vẫn giữ mối quan hệ tốt với ông Khanna, Mark Cuban thẳng thắn cho rằng “chỉ những nhà sáng lập startup ngốc nghếch mới chịu ở lại California” nếu đạo luật được thông qua. Là một nhà đầu tư mạo hiểm kỳ cựu, ông khẳng định: “Nếu tôi rót vốn vào một startup trị giá hàng tỷ USD, chắc chắn điều đầu tiên tôi yêu cầu họ làm là rời khỏi California.”
Đáp lại, ông Khanna gợi ý các phương án như dùng cổ phiếu làm tài sản thế chấp cho các khoản vay không truy đòi (non-recourse loan). Tuy nhiên, giới tài chính nhận định giải pháp này gần như bất khả thi và đi ngược lại chính sách rủi ro của hầu hết mọi tổ chức tín dụng tại Mỹ.
Làn sóng tháo chạy của giới tinh hoa kinh doanh
Ngay cả Thống đốc California Gavin Newsom — người ủng hộ ý tưởng đánh thuế tài sản ở cấp liên bang — cũng thừa nhận Dự luật 40 sẽ đẩy dòng vốn và cơ hội việc làm tháo chạy khỏi bang. Hàng loạt doanh nhân và nhà đầu tư có tên tuổi đã tuyên bố sẽ chuyển trụ sở sang các bang khác nếu luật được phê duyệt.
Nhiều biện pháp ngăn chặn sáng kiến bỏ phiếu này đã được kích hoạt, dẫn đầu bởi những nhân vật tầm cỡ như các nhà đồng sáng lập Google. Nếu nhóm người siêu giàu này rời đi, bang California có nguy cơ mất đứt khoảng 38% nguồn thu tiềm năng mà đề xuất thuế này nhắm tới.
Đề xuất thuế tài sản tại California phản ánh xu hướng chống lại sự tập trung tài sản của giới tỷ phú đang lan rộng khắp nước Mỹ, nhận được sự đồng thuận lớn từ các cử tri trẻ cấp tiến. Dù vậy, ranh giới giữa việc tìm kiếm công bằng xã hội và nguy cơ làm tê liệt cái nôi khởi nghiệp Thung lũng Silicon đang trở thành bài toán hóc búa cho cử tri California trong kỳ bỏ phiếu sắp tới.
Ban tập viên CaliToday
