WASHINGTON (Calitoday News)— Chính quyền Tổng thống Donald Trump đang yêu cầu Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ can thiệp vào cuộc tranh chấp về các quy định mới đối với bỏ phiếu qua thư, chỉ vài tuần trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11.
Ngày 3/9, Bộ Tư pháp Mỹ đã đệ đơn khẩn cấp lên Tối cao Pháp viện, yêu cầu các thẩm phán cho phép Bưu điện Hoa Kỳ (USPS) thực thi các quy định mới liên quan đến việc tiếp nhận và chuyển giao phiếu bầu qua thư.
Động thái này diễn ra sau khi Thẩm phán liên bang Indira Talwani tạm thời ngăn USPS thực hiện các quy định nói trên. Bộ Tư pháp đã kháng cáo, nhưng trong lúc tòa phúc thẩm chưa đưa ra quyết định, chính quyền Trump đã trực tiếp yêu cầu Tối cao Pháp viện xem xét.
Quy định mới bắt nguồn từ sắc lệnh của ông Trump
Tranh chấp bắt nguồn từ một sắc lệnh hành pháp của Tổng thống Trump nhằm thay đổi cách thức quản lý bỏ phiếu qua thư trong các cuộc bầu cử liên bang.
Theo kế hoạch của chính quyền, USPS sẽ áp dụng các yêu cầu thống nhất hơn đối với phiếu bầu qua thư. Trong đó có việc các tiểu bang phải cung cấp thông tin cử tri cho USPS và sử dụng phong bì phiếu bầu theo mẫu tiêu chuẩn, có mã vạch riêng.
Chính quyền Trump lập luận rằng những thay đổi này nhằm tăng cường tính an toàn, bảo mật và khả năng kiểm tra của hệ thống bỏ phiếu qua thư.
Tuy nhiên, các nhóm bảo vệ quyền bầu cử và nhiều quan chức Dân chủ cho rằng chính quyền liên bang đang can thiệp vào lĩnh vực mà Hiến pháp trao phần lớn quyền quản lý cho các tiểu bang.
Tòa án liên bang tạm thời chặn quy định
Thẩm phán Indira Talwani tại Massachusetts đã ban hành lệnh tạm thời ngăn USPS bắt buộc các tiểu bang phải tuân thủ một số quy định mới.
Bà bày tỏ lo ngại rằng việc triển khai hệ thống mới quá sát ngày bầu cử có thể gây nhầm lẫn, chậm trễ hoặc khiến một số cử tri gặp khó khăn trong việc bỏ phiếu.
Thẩm phán cũng đặt câu hỏi về khả năng hệ thống mới có thể được triển khai chính xác trong thời gian rất ngắn trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.
Theo AP, một hệ thống trực tuyến mới của USPS được xây dựng để hỗ trợ việc thực thi quy định đã gây lo ngại vì được phát triển trong thời gian tương đối ngắn so với các hệ thống tương tự.
Chính quyền Trump yêu cầu Tối cao Pháp viện can thiệp
Tổng luật sư Hoa Kỳ D. John Sauer đại diện Bộ Tư pháp đã yêu cầu Tối cao Pháp viện đình chỉ lệnh của thẩm phán Talwani.
Chính quyền lập luận rằng tòa cấp dưới không nên ngăn USPS thực hiện các quy định mới trong khi cuộc bầu cử đang đến gần.
Theo chính quyền, những thay đổi này là các biện pháp hành chính tương đối hạn chế và nằm trong phạm vi quyền hạn của chính phủ liên bang.
Bộ Tư pháp cho rằng việc duy trì lệnh ngăn chặn trong thời gian dài có thể khiến USPS không kịp triển khai các quy trình cần thiết trước mùa bầu cử.
Dân chủ và các nhóm bảo vệ quyền bầu cử phản đối
Những người phản đối cho rằng vấn đề không chỉ nằm ở thủ tục bưu điện mà có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quyền bỏ phiếu của người dân.
Họ lo ngại rằng những yêu cầu quá nghiêm ngặt về thông tin cử tri, phong bì hoặc mã vạch có thể khiến một số phiếu bị chậm hoặc không được xử lý đúng cách.
Đặc biệt, khi hệ thống mới được đưa vào sử dụng sát ngày bầu cử, cử tri và nhân viên bầu cử có ít thời gian để khắc phục sai sót.
Một số nhà lập pháp Dân chủ cũng cảnh báo rằng bất kỳ sai sót kỹ thuật nào trong hệ thống mới đều có thể gây ảnh hưởng đến số lượng lớn phiếu bầu.
USPS phải đối mặt với vấn đề kỹ thuật
Một người tố giác nội bộ USPS đã đưa ra cảnh báo về hệ thống máy tính mới được xây dựng để thực hiện sắc lệnh của Tổng thống Trump.
Theo người tố giác, hệ thống được phát triển trong khoảng ba tháng, trong khi những hệ thống tương tự thường cần thời gian lâu hơn đáng kể để thử nghiệm.
Một trong những lo ngại là hệ thống có thể rất nhạy cảm với lỗi mã vạch hoặc thông tin không khớp.
Nếu các quy trình kiểm tra không hoạt động chính xác, các lô phiếu có thể bị ảnh hưởng.
USPS cho biết cơ quan này sẽ hợp tác với tòa án và Quốc hội trong quá trình triển khai, đồng thời cho rằng các tiểu bang vẫn có những lựa chọn nhất định về việc sử dụng hệ thống.
Tối cao Pháp viện từng cho phép chính quyền tiến hành
Đây không phải lần đầu tranh chấp về sắc lệnh bỏ phiếu qua thư của ông Trump đến Tối cao Pháp viện.
Ngày 24/8, Tối cao Pháp viện đã bỏ phiếu 6–3 cho phép chính quyền Trump triển khai một số phần quan trọng của sắc lệnh, trong một vụ kiện liên quan đến 23 tiểu bang do Dân chủ lãnh đạo.
Tuy nhiên, quyết định khi đó không phải là phán quyết cuối cùng về tính hợp hiến hay hợp pháp của toàn bộ chính sách.
Sau quyết định của Tối cao Pháp viện, vụ kiện tiếp tục diễn ra tại các tòa án cấp dưới.
Vì sao cuộc tranh chấp đặc biệt quan trọng?
Cuộc chiến pháp lý diễn ra trong thời điểm rất nhạy cảm.
Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11 đang đến gần và nhiều tiểu bang đã bắt đầu chuẩn bị cho việc gửi phiếu bầu qua thư.
Nếu quy định mới được áp dụng, các tiểu bang có thể phải thay đổi một số quy trình ngay trước ngày bầu cử.
Ngược lại, nếu tòa án tiếp tục ngăn chặn chính sách, USPS sẽ phải duy trì các quy trình hiện hành trong khi tranh chấp pháp lý tiếp tục.
Điều này khiến thời gian trở thành yếu tố quan trọng đối với cả hai bên.
Tranh luận về quyền của liên bang và tiểu bang
Một vấn đề pháp lý lớn trong vụ án là ai có quyền quyết định cách thức quản lý bầu cử liên bang.
Chính quyền Trump cho rằng Tổng thống và các cơ quan liên bang có thẩm quyền quản lý hoạt động của USPS, từ đó có thể đặt ra các quy định liên quan đến việc chuyển phát phiếu bầu.
Các bang và những người phản đối lại cho rằng Hiến pháp trao cho các tiểu bang vai trò quan trọng trong việc tổ chức và điều hành bầu cử.
Do đó, vụ kiện có thể trở thành một cuộc tranh luận rộng hơn về giới hạn quyền lực của tổng thống đối với hệ thống bầu cử.
Hai bên đều viện dẫn vấn đề an toàn bầu cử
Chính quyền Trump cho rằng quy định mới nhằm tăng cường an ninh và tính toàn vẹn của bầu cử.
Theo lập luận của chính quyền, việc chuẩn hóa phong bì, mã vạch và thông tin cử tri có thể giúp USPS xác minh và xử lý phiếu bầu một cách nhất quán hơn.
Ngược lại, phe phản đối cho rằng các yêu cầu mới có thể tạo thêm những rào cản không cần thiết.
Họ đặc biệt lo ngại rằng những sai sót nhỏ về kỹ thuật có thể dẫn tới hậu quả lớn đối với cử tri.
Vì vậy, cả hai phía đều nói rằng họ đang bảo vệ tính toàn vẹn của cuộc bầu cử, nhưng bất đồng về cách đạt được mục tiêu đó.
Tối cao Pháp viện đứng trước quyết định quan trọng
Với yêu cầu khẩn cấp mới của Bộ Tư pháp, Tối cao Pháp viện sẽ phải cân nhắc liệu có nên tạm thời cho phép USPS thực thi quy định trong lúc vụ kiện tiếp tục hay không.
Nếu các thẩm phán đứng về phía chính quyền Trump, USPS có thể tiến hành các bước triển khai trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.
Nếu tòa giữ nguyên lệnh ngăn chặn, quy định mới có thể tiếp tục bị đình chỉ trong thời gian tranh tụng.
Đây là một cuộc chiến pháp lý có ý nghĩa lớn bởi nó liên quan đồng thời đến quyền bỏ phiếu, quyền của các tiểu bang, quyền hành pháp và hoạt động của cơ quan bưu chính liên bang.
Cuộc chiến pháp lý chưa kết thúc
Tại thời điểm hiện nay, chưa có phán quyết cuối cùng xác định toàn bộ các quy định mới của USPS là hợp hiến hay vi hiến.
Tối cao Pháp viện trước đó đã cho phép chính quyền Trump triển khai một số phần của sắc lệnh, nhưng các vụ kiện mới liên quan đến quy định cuối cùng của USPS vẫn đang tiếp diễn.
Với cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ chỉ còn vài tuần, quyết định sắp tới của Tối cao Pháp viện có thể ảnh hưởng trực tiếp đến cách hàng triệu phiếu bầu qua thư được xử lý trong cuộc bầu cử năm 2026.
Cuộc tranh chấp vì thế không chỉ là cuộc chiến giữa chính quyền Trump và các nhóm phản đối, mà còn là một cuộc tranh luận lớn về câu hỏi: chính phủ liên bang có thể thay đổi cách thức bỏ phiếu qua thư đến mức nào mà không vượt quá quyền hạn của mình?
Calitoday tổng hợp
