CaliToday News – Vào ngày 9 tháng 7, Phó Tổng thống Hoa Kỳ JD Vance đã có buổi trò chuyện với Mike Rowe — người ủng hộ nổi tiếng cho các ngành nghề lao động kỹ năng của Mỹ qua chương trình “Dirty Jobs”. Xuất hiện trên podcast “The Way I Heard It” để quảng bá cuốn hồi ký sắp ra mắt mang tên “Communion: Finding My Way Back to Faith”, ông Vance đã cùng người dẫn chương trình thảo luận về định nghĩa công việc tử tế, tình hình việc làm tại Mỹ và vai trò của giáo dục đại học.
Công việc cổ cồn trắng và công việc cổ cồn xanh
Nhìn lại sự nghiệp của mình, ông Vance chỉ ra quan niệm sai lầm tồn tại từ các thế hệ trước: làm công việc cổ cồn trắng đồng nghĩa với thành công, còn lao động chân tay ít được ngưỡng mộ hơn và đứng sau các nghề yêu cầu bằng cấp.
Ông nhận định: “Nếu bạn thuộc tầng lớp lao động cổ cồn xanh, bằng cách nào đó vị thế lại không tốt hay danh giá bằng những người học đại học. Nhưng tôi nghĩ xã hội của chúng ta đã rút ra được nhiều bài học kể từ đó.”
Một trong những bài học chính, theo ông, là nhiều công việc văn phòng mang tính “nhảm nhí” và “giả tạo”. Ông Vance chia sẻ: “Rất nhiều người đi học và lấy bằng 4 năm không phải là kỹ sư hay bác sĩ; họ đang làm những công việc thực sự giả tạo.” Ông dẫn chứng thời kỳ COVID-19 đã làm rõ những vai trò mà ở đó “người ta chỉ ngồi bên máy tính xách tay và thực sự không làm gì nhiều”.
Tái định nghĩa công việc tử tế
Cả hai thống nhất rằng một công việc tử tế là việc mang lại lợi ích cho người khác hoặc tạo ra giá trị cho xã hội, bất kể tính chất công việc hàng ngày ra sao. Ông Vance phát biểu: “Dù trong điều kiện nào, nếu bạn làm công việc mà bạn biết là có giá trị, bạn sẽ rất khó chán nản. Ngược lại, nếu làm một việc không có giá trị, thì bạn được trả bao nhiêu tiền cũng rất khó để tìm thấy ý nghĩa từ nó.”
Ông Vance liệt kê các ví dụ về công việc tử tế ở cả hai lĩnh vực: xây nhà, sửa ống nước hoặc giải quyết tranh chấp pháp lý với tư cách luật sư (vốn đòi hỏi bằng đại học). Ông nhấn mạnh sự phục vụ trong quân đội đứng đầu danh sách các công việc ý nghĩa nhất, đồng thời lưu ý việc phân định rạch ròi giữa cổ cồn trắng và cổ cồn xanh là sai lầm.
“Sự chuyển dịch văn hóa cần diễn ra là thuyết phục mọi người rằng đất nước này vẫn cần các ngành nghề kỹ năng. Bạn không thể cứ nói với tất cả mọi người rằng họ phải học đại học 4 năm,” ông khẳng định.
Dấu hỏi về giá trị bằng đại học
Xu hướng đặt dấu hỏi về giáo dục đại học đang gia tăng. Các giám đốc điều hành tuyển dụng quốc tế cho rằng thời kỳ học đại học rồi làm việc văn phòng đã qua, trong khi các CEO công nghệ gọi đây là kỷ nguyên của thợ kỹ thuật và thợ xây dựng. Ngoài ra, sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) và nguồn tự học khiến một số chương trình đào tạo trở nên lỗi thời, đồng thời làm tăng giá trị, mức độ bền vững và mức thu nhập của lao động chân tay so với một số việc văn phòng.
Rowe cho biết trong đợt học bổng nghề gần nhất, ông nhận được số lượng đơn đăng ký gấp 10 lần năm trước dù không thay đổi cách làm. Tuy nhiên, ông ước tính cứ 5 thợ lành nghề nghỉ hưu thì hiện chỉ có 2 người thay thế.
Mặt khác, số liệu thực tế vẫn chỉ ra lợi ích tài chính của đại học. Báo cáo từ The College Board cho thấy người tốt nghiệp đại học 4 năm có thu nhập cao hơn khoảng 60% so với người chỉ có bằng trung học và có tỷ lệ thất nghiệp thấp hơn. Cả Rowe và Vance đều là những người sở hữu bằng đại học: Rowe có bằng truyền thông từ Towson, còn Vance có bằng cử nhân tại Đại học Bang Ohio và bằng luật tại Yale.
Ban tập viên CaliToday
