CaliToday News – Canada đã chính thức công bố các biện pháp thuế quan trả đũa nhằm vào Mỹ trong bối cảnh quan hệ song phương rạn nứt nghiêm trọng. Động thái này diễn ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố xem xét đổi tên hồ Ontario thành “Hồ Mỹ” (Lake America), đồng thời công kích Thủ tướng Canada Mark Carney bằng cách gọi ông là “Thống đốc Carney”.
Quyết định áp thuế của Canada nhắm vào khoảng 20 tỷ USD hàng hóa Mỹ nhằm đáp trả việc chính quyền Trump cuối tuần qua áp mức thuế 50% lên 20 tỷ USD hàng nhập khẩu từ Canada sau khi các cuộc đàm phán thương mại sụp đổ.
Chi tiết gói thuế trả đũa của Canada
Theo thông báo từ Bộ trưởng Tài chính François-Philippe Champagne cùng các quan chức Canada, các mức thuế trả đũa sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 8 tháng 9:
- Quy mô và danh mục: Nhắm vào hơn 700 mặt hàng sản xuất tại Mỹ. Danh sách trải rộng từ hàng công nghiệp đến tiêu dùng thường nhật như thủy hải sản, phô mai, quần áo, mỹ phẩm và giấy vệ sinh.
- Mức thuế suất: Áp dụng các mức 15%, 25% và 50%, tương ứng chính xác với mức thuế mà Mỹ đã áp lên từng mặt hàng (“từng đồng đổi từng đồng, mức thuế tương đương mức thuế”).
- Mức 50%: Một số sản phẩm nhôm, đồ nội thất, quần áo và hàng may mặc.
- Mức 25%: Thiết bị gia dụng, các sản phẩm từ sữa bao gồm phô mai, cá và thủy hải sản, cùng một số sản phẩm phái sinh từ thép và nhôm.
- Hàng hóa khác: Thép, thiết bị nông nghiệp, bột giấy và giấy, đồ điện tử chịu các mức thuế 15%, 25% hoặc 50%.
- Ô tô: Các biện pháp áp thuế trả đũa hiện có của Canada đối với ô tô Mỹ tiếp tục được duy trì.
Bộ trưởng Champagne nhấn mạnh đây là “thời điểm đoàn kết của toàn Canada” (Team Canada moment), khẳng định chủ quyền kinh tế của Canada là điều “không thể thương lượng”. Bộ trưởng Công nghiệp Mélanie Joly kêu gọi người dân ưu tiên mua hàng nội địa để khởi động làn sóng phản kháng.
Để giảm bớt tác động kinh tế, Ottawa công bố gói hỗ trợ 7,5 tỷ đô la Canada (tương đương 5,4 tỷ USD) cho người lao động và doanh nghiệp bị ảnh hưởng. Tính từ đầu năm 2025, chính phủ Canada đã chi hơn 30 tỷ đô la Canada (21,7 tỷ USD) để hỗ trợ liên quan đến thuế quan. Bộ trưởng Việc làm Patty Hajdu cảnh báo “cuộc chiến kinh tế” và “thuế quan phi lý” đang gây ra tâm lý lo ngại, khiến người dân và doanh nghiệp do dự trong các quyết định đầu tư, mua sắm và mở rộng sản xuất.
Hàng hóa tiêu dùng Mỹ chịu mức thuế 50% từ chính quyền Trump
Trước đó, Nhà Trắng đã quy định mức thuế nhập khẩu 50% áp lên hơn 550 sản phẩm từ Canada, khiến các hộ gia đình Mỹ đứng trước nguy cơ chịu giá bán tăng cao. Một số mặt hàng tiêu biểu gồm:
- Mật ong tự nhiên
- Củ giống hoa (uất kim hương/tulip, hoa loa kèn) và hoa cắt cành tươi
- Hạt giống củ dền, hành tây và các loại rau khác
- Lông đuôi ngựa, mai rùa, gạc hươu và nhiều sản phẩm động vật khác
- Rượu bia, rượu vermouth và rượu táo (cider)
- Tay nắm đồ nội thất, giấy dán tường và thiết bị chiếu sáng
- Đĩa, cốc, bát và dụng cụ bàn ăn/nhà bếp
- Sơn, véc-ni, gạch lát sàn vinyl và các loại ván ép
- Giày trượt băng, dụng cụ chơi golf, cần câu cá và phụ kiện thể thao
- Nước hoa, đồ trang điểm và dụng cụ làm móng
- Vali, túi xách, găng tay và áo khoác
- Đồ chơi và một số vật phẩm lễ hội Giáng sinh
- Máy ảnh kỹ thuật số và thiết bị ghi hình
- Điện thoại thông minh (smartphone) và máy chơi game console
- Phong bì, giấy cuốn thuốc lá, giấy vệ sinh và khăn giấy ăn
Tranh cãi ngoại giao và bất đồng văn hóa
Căng thẳng giữa hai nhà lãnh đạo tiếp tục gia tăng qua các phát ngôn công khai:
- Ngành công nghiệp ô tô & tài nguyên: Thủ tướng Mark Carney cảnh báo các yêu cầu của Washington sẽ từng bước làm suy yếu chuỗi cung ứng sản xuất của Canada, đồng thời đặt câu hỏi về tác động tiêu cực đối với công nhân Mỹ tại các bang Ohio, Kentucky và Alabama do Canada là khách hàng mua ô tô lớn nhất của Mỹ. Thủ hiến bang Ontario Doug Ford từng tuyên bố sẵn sàng cắt nguồn điện và khoáng sản quan trọng sang Mỹ nếu căng thẳng xấu đi, dù sau đó ông kêu gọi hai bên hạ nhiệt và quay lại bàn đàm phán.
- Bảo vệ tiếng Pháp và văn hóa: Thủ tướng Carney khẳng định việc yêu cầu thuật toán nền tảng phát trực tuyến (như Netflix) hiển thị nội dung tiếng Pháp/Quebec và quy định nhãn mác tiếng Pháp không phải là “rào cản thương mại gây khó chịu” như phía Mỹ nhìn nhận, mà là quyền lợi cơ bản theo luật định của Canada. Đáp lại, Tổng thống Trump bác bỏ cáo buộc can thiệp vào quyền nói tiếng Pháp của người Canada, gọi tuyên bố của ông Carney là sai sự thật và chỉ trích Thủ tướng Canada là “yếu kém”.
Tác động chính trị và kinh tế tại Mỹ
- Áp lực lên bầu cử giữa nhiệm kỳ: Cuộc chiến thương mại đang đe dọa cơ hội kiểm soát Thượng viện của Đảng Cộng hòa tại các bang giáp biên giới như Michigan, Ohio, Alaska và bang Iowa – nơi có Canada là đối tác thương mại số một. Thượng nghị sĩ Cộng hòa Susan Collins (bang Maine) nhận định việc áp thuế mới lên Canada là một “sai lầm”.
- Phản ứng từ ngành nông nghiệp: Bộ trưởng Nông nghiệp Mỹ Brooke Rollins thừa nhận những lo ngại từ nông dân và chủ trang trại Mỹ, song bày tỏ tin tưởng Mỹ sẽ hưởng lợi lớn sau các vòng đàm phán tiếp theo.
- Niềm tin người tiêu dùng Mỹ chạm đáy 7 tháng: Chỉ số niềm tin người tiêu dùng của The Conference Board trong tháng 8 giảm xuống mức 89,4 (so với 90,2 của tháng 7) do giá xăng dầu duy trì trên 4 USD/gallon vì ảnh hưởng từ cuộc xung đột ở Iran.
- Chính trường Mỹ: Lãnh đạo phe Dân chủ tại Hạ viện Hakeem Jeffries xác nhận đã gặp Jared Kushner (con rể và cố vấn của ông Trump) để bàn về cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt, đồng thời khẳng định sẽ đẩy mạnh giám sát toàn diện đối với chính quyền nếu đảng Dân chủ giành đa số tại Hạ viện.
Một số diễn biến nổi bật khác tại Mỹ
- Số vụ bắt giữ của ICE tăng vọt: Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) đã bắt giữ 49.571 người trong tháng 7 — mức kỷ lục theo tháng trong nhiệm kỳ hai của ông Trump, tăng 15% so với tháng 6 (43.021 vụ) và tăng 70% so với tháng 2 (29.241 vụ).
- Tòa án Tối cao ra phán quyết về bỏ phiếu qua thư: Tòa án Tối cao đã dọn đường cho Tổng thống Trump xúc tiến sắc lệnh hành pháp nhằm siết chặt việc bỏ phiếu qua thư trước kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ.
- Lệnh trừng phạt Iran: Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent công bố vòng trừng phạt mới nhằm cô lập tài chính đối với Iran, hiện thực hóa cam kết “D-Day kinh tế” của ông Trump.
- Tưởng niệm ca sĩ Dolly Parton: Tổng thống Trump gửi lời chia buồn và ra lệnh treo cờ rủ trên toàn quốc trong vòng một tuần bắt đầu từ tối thứ Ba để tưởng nhớ biểu tượng âm nhạc Dolly Parton sau khi bà qua đời.
Ban tập viên CaliToday
