MADISON, Wisconsin – Tỷ phú Elon Musk sẽ không phải đối mặt với cáo buộc hình sự liên quan đến lời hứa trao những tấm ngân phiếu trị giá 1 triệu USD trong cuộc bầu cử Tòa án Tối cao Wisconsin năm 2025, sau khi một công tố viên đặc biệt kết luận rằng rất khó thuyết phục bồi thẩm đoàn rằng hành động của Musk cấu thành tội hối lộ bầu cử.
Công tố viên quận La Crosse Tim Gruenke, người được chỉ định làm công tố viên đặc biệt trong vụ việc, thông báo quyết định hôm thứ Ba, ngày 25 tháng 8.
Quyết định này được đưa ra sau khi Ủy ban Bầu cử Wisconsin (Wisconsin Elections Commission) trước đó bỏ phiếu với tỷ lệ 5-1, xác định có “probable cause” – căn cứ hợp lý – để cho rằng Musk có thể đã vi phạm luật Wisconsin về hối lộ bầu cử.
Bài đăng của Musk gây tranh cãi
Vụ việc bắt nguồn từ một bài đăng của Musk trên mạng xã hội X vào ngày 27 tháng 3 năm 2025, chỉ vài ngày trước cuộc bầu cử Tòa án Tối cao Wisconsin.
Trong bài đăng ban đầu, Musk cho biết ông sẽ tổ chức một sự kiện tại Wisconsin và chỉ những người đã bỏ phiếu trong cuộc bầu cử Tòa án Tối cao mới được tham dự.
Musk đồng thời tuyên bố sẽ trực tiếp trao hai tấm ngân phiếu, mỗi tấm trị giá 1 triệu USD, như một sự ghi nhận đối với những người đã dành thời gian đi bỏ phiếu.
Tuyên bố lập tức gây tranh cãi vì luật Wisconsin nghiêm cấm việc cung cấp hoặc hứa cung cấp tiền bạc hay bất cứ thứ gì có giá trị nhằm khuyến khích một cử tri đi bỏ phiếu hoặc không bỏ phiếu.
Tuy nhiên, khoảng 12 giờ sau, bài đăng ban đầu được gỡ xuống và Musk đưa ra lời giải thích khác.
Theo nội dung mới, việc tham dự sự kiện được giới hạn cho những người đã ký một bản kiến nghị phản đối cái mà Musk gọi là các “activist judges” – thẩm phán hoạt động chính trị, và khoản tiền 1 triệu USD sẽ được trao cho những người đóng vai trò phát ngôn, vận động cho bản kiến nghị này.
Hai tấm ngân phiếu 1 triệu USD được trao tại Green Bay
Ngày 30 tháng 3 năm 2025, Musk xuất hiện tại một sự kiện ở Green Bay, Wisconsin, trong giai đoạn nước rút của cuộc bầu cử.
Tại đây, ông đã trao hai tấm ngân phiếu khổ lớn trị giá 1 triệu USD mỗi tấm cho hai người tham dự.
Hoạt động này diễn ra trong bối cảnh Musk và các tổ chức chính trị được ông hậu thuẫn chi ít nhất 20 triệu USD nhằm hỗ trợ ứng viên bảo thủ Brad Schimel trong cuộc đua giành ghế Tòa án Tối cao Wisconsin.
Tuy nhiên, Schimel cuối cùng thất bại trước ứng viên được phe Dân chủ hậu thuẫn Susan Crawford với khoảng cách khoảng 10 điểm phần trăm.
Chi tiêu cho cuộc bầu cử này vượt 100 triệu USD, biến nó thành cuộc đua tư pháp đắt đỏ nhất trong lịch sử Hoa Kỳ.
Ủy ban Bầu cử cho rằng có căn cứ để điều tra
Tranh cãi không chấm dứt sau cuộc bầu cử.
Hai khiếu nại liên quan đến Musk được gửi tới Wisconsin Elections Commission.
Đến tháng 7/2026, ủy ban gồm ba thành viên Cộng hòa và ba thành viên Dân chủ đã bỏ phiếu 5-1 để chuyển vụ việc cho Văn phòng Công tố Brown County xem xét khả năng truy tố hình sự.
Ủy ban cho rằng có căn cứ hợp lý để tin rằng bài đăng ban đầu của Musk có thể vi phạm luật chống hối lộ bầu cử của Wisconsin, bởi nó dường như gắn cơ hội nhận khoản tiền rất lớn với hành động đi bỏ phiếu.
Do công tố viên Brown County có xung đột lợi ích, Tim Gruenke, công tố viên quận La Crosse và là một thành viên Đảng Dân chủ, sau đó được chỉ định làm công tố viên đặc biệt để đánh giá vụ việc.
Công tố viên: Khó có thể thuyết phục bồi thẩm đoàn kết tội
Sau khi xem xét hồ sơ, Gruenke quyết định không truy tố Musk.
Ông thừa nhận bài đăng đầu tiên của Musk có thể được hiểu là một lời đề nghị trao cơ hội nhận tiền cho những người đã đi bỏ phiếu.
Tuy nhiên, theo Gruenke, điều quan trọng là Musk đã nhanh chóng thay đổi nội dung bài đăng và làm rõ rằng khoản tiền liên quan đến việc ký và vận động cho bản kiến nghị chứ không phải phần thưởng trực tiếp cho việc bỏ phiếu.
Gruenke nhấn mạnh rằng cuối cùng không có ai được trả tiền để đổi lấy việc bỏ phiếu hoặc cam kết sẽ bỏ phiếu.
Theo công tố viên, ngay cả trong trường hợp ông có thể thuyết phục bồi thẩm đoàn rằng bài đăng ban đầu có dấu hiệu của một lời hối lộ, ông vẫn không tin rằng bồi thẩm đoàn sẽ kết tội Musk sau khi xem xét toàn bộ hoàn cảnh, bao gồm ý định của Musk, bài đăng sửa đổi và thực tế rằng không có khoản tiền nào được trao để đổi lấy một lá phiếu.
Gruenke cho rằng nếu bỏ qua tên tuổi nổi tiếng của Musk và số tiền khổng lồ liên quan, vụ việc về cơ bản có thể được xem là một tuyên bố được diễn đạt không chính xác, sau đó được sửa lại để phù hợp với luật pháp.
Trước đó Wisconsin từng tìm cách ngăn Musk trao tiền
Ngay trước sự kiện Green Bay năm 2025, Tổng chưởng lý Wisconsin Josh Kaul, thuộc Đảng Dân chủ, từng khởi kiện nhằm ngăn Musk trao các tấm ngân phiếu.
Kaul cho rằng việc đưa tiền cho cử tri có thể vi phạm luật Wisconsin cấm trao thứ có giá trị để khuyến khích người dân bỏ phiếu.
Tuy nhiên, nỗ lực yêu cầu tòa án ngăn chặn việc trao tiền đã không thành công.
Phía Musk khi đó lập luận rằng các khoản tiền không phải là tiền mua phiếu mà liên quan đến hoạt động vận động cho bản kiến nghị, đồng thời cho rằng những nỗ lực ngăn chặn chương trình có thể xâm phạm quyền tự do ngôn luận được bảo vệ bởi Hiến pháp Hoa Kỳ và Wisconsin.
Musk thoát truy tố nhưng tranh cãi pháp lý chưa hẳn kết thúc
Quyết định của công tố viên đặc biệt có nghĩa Musk không phải đối mặt với cáo buộc hình sự trong vụ việc được Wisconsin Elections Commission chuyển sang cơ quan công tố.
Tuy nhiên, tranh cãi pháp lý rộng hơn về các chương trình phát tiền liên quan đến hoạt động chính trị của Musk vẫn chưa hoàn toàn chấm dứt.
Một vụ kiện riêng do tổ chức giám sát bầu cử Wisconsin Democracy Campaign cùng các nguyên đơn khác khởi kiện trước đó cáo buộc Musk và các tổ chức liên quan vi phạm luật chống hối lộ cử tri và quy định về xổ số trái phép. Vụ kiện này nhằm ngăn Musk thực hiện những chương trình tương tự trong các cuộc bầu cử Wisconsin trong tương lai.
Vụ việc cũng làm nổi bật một câu hỏi pháp lý ngày càng lớn tại Mỹ: ranh giới nằm ở đâu giữa việc sử dụng tiền để thúc đẩy hoạt động chính trị hợp pháp và việc dùng lợi ích tài chính để tác động đến hành vi bỏ phiếu của cử tri?
Trong trường hợp của Musk, Ủy ban Bầu cử Wisconsin cho rằng có đủ căn cứ để chuyển vụ việc cho công tố viên, nhưng công tố viên đặc biệt cuối cùng kết luận rằng bằng chứng và hoàn cảnh của vụ việc không đủ mạnh để có khả năng đạt được một bản án hình sự.
Calitoday tổng hợp
