Trong lúc Việt Nam và Mỹ đang ráo riết tiến hành những vòng thương thảo mới về thương mại, một bài bình luận từ truyền thông Trung Quốc bất ngờ lên tiếng kêu gọi Hà Nội “không nên chọn phe” trong cuộc cạnh tranh giữa hai cường quốc. Lời nhắn gửi này phản ảnh rõ hơn sức ép địa chính trị và kinh tế mà Việt Nam đang phải đối diện giữa lúc quan hệ Mỹ – Trung ngày càng căng thẳng…
Ngày 19 tháng 7 năm 2026, tờ Hoàn Cầu Thời Báo (Global Times), một cơ quan truyền thông thuộc Nhân Dân Nhật Báo của Trung Quốc, đăng tải bài bình luận liên quan đến tiến trình đàm phán thương mại giữa Việt Nam và Mỹ. Bài viết cho rằng Việt Nam không nên tự đặt mình vào tình thế phải lựa chọn giữa Washington và Bắc Kinh, đồng thời nhấn mạnh mối quan hệ kinh tế lâu đời giữa Việt Nam và Trung Quốc với sự liên kết chặt chẽ trong chuỗi cung ứng khu vực.
Theo lập luận của tờ báo này, hai nền kinh tế Việt Nam và Trung Quốc có sự bổ trợ lẫn nhau trong nhiều lãnh vực sản xuất. Trung Quốc hiện giữ vai trò quan trọng trong việc cung cấp nguyên vật liệu, linh kiện, máy móc và các nguồn đầu vào với giá thành cạnh tranh cho nhiều ngành công nghiệp tại Việt Nam. Vì vậy, bất kỳ sự thay đổi lớn nào trong chính sách thương mại của Việt Nam cũng có thể tạo ra ảnh hưởng đối với lợi ích kinh tế của Bắc Kinh.
Bài bình luận của Hoàn Cầu Thời Báo cũng đưa ra cảnh báo rằng nếu các cuộc thương lượng thương mại giữa Việt Nam và Mỹ dẫn đến những biện pháp gây tổn hại cho quyền lợi của Trung Quốc, Bắc Kinh sẽ có những phản ứng cần thiết để bảo vệ lợi ích của mình. Dù không nói rõ những biện pháp cụ thể, nhưng giới quan sát cho rằng đây là một thông điệp mang tính nhắc nhở về mặt ngoại giao và kinh tế trong bối cảnh cuộc cạnh tranh giữa hai nền kinh tế hàng đầu thế giới ngày càng gay gắt.
Thông điệp này xuất hiện đúng vào thời điểm Hà Nội và Washington đang đẩy nhanh tiến trình thương thảo nhằm giải quyết những vấn đề liên quan đến thuế quan, nguồn gốc xuất xứ hàng hóa và hoạt động trung chuyển thương mại. Chính quyền Mỹ từ lâu đã bày tỏ sự quan tâm đối với khả năng một số doanh nghiệp nước ngoài sử dụng Việt Nam như một điểm trung gian để tránh các biện pháp hạn chế thương mại áp dụng đối với hàng hóa Trung Quốc.
Phía Mỹ mong muốn Việt Nam tăng cường kiểm soát xuất xứ sản phẩm, bảo đảm tính minh bạch trong chuỗi cung ứng và ngăn chặn những hành vi gian lận thương mại. Đây là vấn đề đặc biệt quan trọng trong bối cảnh Việt Nam ngày càng trở thành một trung tâm sản xuất lớn tại khu vực châu Á và thu hút nhiều dòng vốn đầu tư quốc tế.
Tuy nhiên, đối với Việt Nam, đây là một bài toán ngoại giao và kinh tế không hề đơn giản. Trung Quốc hiện vẫn là một trong những đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam, đồng thời là nguồn cung cấp quan trọng về nguyên liệu và linh kiện cho nhiều ngành sản xuất như điện tử, dệt may, da giày và cơ khí.
Trong khi đó, Mỹ lại là một trong những thị trường xuất khẩu quan trọng nhất của Việt Nam, đóng góp lớn vào kim ngạch thương mại, tạo công ăn việc làm và thu hút nguồn vốn đầu tư nước ngoài. Chính sự đan xen lợi ích này khiến mọi điều chỉnh trong quan hệ thương mại với một bên đều có khả năng tạo ảnh hưởng đến quan hệ kinh tế với bên còn lại.
Về mặt chính sách đối ngoại, Việt Nam lâu nay theo đuổi chủ trương đa phương hóa và đa dạng hóa quan hệ quốc tế, duy trì quan hệ với nhiều quốc gia và tránh bị cuốn vào sự đối đầu giữa các nước lớn. Vì vậy, lời kêu gọi “không nên chọn phe” từ truyền thông Trung Quốc không phải là điều hoàn toàn mới, nhưng thời điểm đưa ra thông điệp lại cho thấy Bắc Kinh đang đặc biệt quan tâm đến hướng đi thương mại của Hà Nội trong quan hệ với Washington.
Nhìn từ góc độ rộng hơn, việc một cơ quan truyền thông có ảnh hưởng tại Trung Quốc đưa ra lời nhắn gửi ngay giữa lúc Việt Nam đang đàm phán với Mỹ cho thấy cuộc cạnh tranh ảnh hưởng tại khu vực Đông Nam Á đang bước sang một giai đoạn mới. Đây không chỉ còn là câu chuyện về thuế quan, xuất nhập cảng hay chuỗi cung ứng, mà còn là cuộc giằng co về vị thế chiến lược giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.
Đối với Việt Nam, thử thách lớn nhất không nằm ở chuyện phải đứng về phía bên nào, mà là làm sao giữ được thế cân bằng, bảo vệ quyền lợi quốc gia và duy trì quyền tự chủ trong việc hoạch định chính sách. Một nền kinh tế có độ mở cao như Việt Nam luôn chịu ảnh hưởng trực tiếp từ những biến động bên ngoài, vì vậy mọi quyết định về thương mại và đối ngoại đều cần được tính toán kỹ lưỡng trên căn bản lợi ích lâu dài.
Trong cuộc cạnh tranh Mỹ – Trung đang ngày càng sâu rộng, Việt Nam đang đứng trước một giai đoạn đòi hỏi sự khéo léo trong ngoại giao, sự tỉnh táo trong kinh tế và khả năng giữ vững vị trí của mình trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Bởi trong một thế giới mà các cường quốc ngày càng gia tăng sức ép, giữ được sự độc lập trong quyết định chính sách có lẽ chính là thử thách lớn nhất đối với những quốc gia nằm giữa vòng xoáy cạnh tranh quyền lực.
NGƯỜI QUAN SÁT
