Ukraine tiếp tục mở rộng các cuộc tập kích bằng máy bay không người lái vào sâu trong lãnh thổ Nga, trong khi Ba Lan và khối NATO đồng loạt phát đi những cảnh báo an ninh mới, làm dấy lên mối lo ngại rằng cuộc chiến có thể lan rộng vượt khỏi phạm vi Ukraine và ảnh hưởng đến toàn bộ Âu Châu…
Trong hai ngày 4 và 5 tháng 7 năm 2026, chiến sự giữa Nga và Ukraine tiếp tục leo thang khi nhiều cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (drone) được ghi nhận nhắm vào các mục tiêu chiến lược nằm sâu trong lãnh thổ Nga. Cùng lúc đó, nhiều cảnh báo an ninh mới cũng được đưa ra tại Âu Châu, đặc biệt là ở Ba Lan và khu vực Baltic, làm gia tăng quan ngại về khả năng xung đột có thể mở rộng vượt khỏi biên giới Ukraine.
Theo bản tin của BBC công bố ngày 4 tháng 7 năm 2026, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết một kho chứa dầu quy mô lớn tại thành phố St. Petersburg, thành phố lớn thứ hai của Nga, đã bị tấn công vào rạng sáng cùng ngày theo giờ địa phương. Ông Zelensky mô tả đây là “một cơ sở hạ tầng quan trọng tạo nguồn thu phục vụ cuộc chiến của Nga”, hàm ý rằng các cuộc tập kích này nhằm trực tiếp làm suy giảm khả năng tài chánh phục vụ chiến tranh của Moscow. Cùng thời điểm đó, phía Ukraine cũng tuyên bố một căn cứ hải quân lớn của Nga trong khu vực đã trở thành mục tiêu tấn công, dù chưa công bố mức độ thiệt hại cụ thể.
Thống đốc St. Petersburg, ông Aleksandr Beglov, xác nhận thành phố đã trở thành mục tiêu của một cuộc tập kích bằng drone với quy mô lớn. Ông cho biết kho chứa dầu đã bị đánh trúng nhưng chưa ghi nhận thiệt hại về nhân mạng. Tuy nhiên, nhiều hình ảnh cùng các bản báo cáo ban đầu cho thấy nhiều khu vực trong cơ sở năng lượng này đã bốc cháy dữ dội, buộc lực lượng cứu hỏa phải làm việc trong điều kiện an ninh nghiêm ngặt.
Đây không phải là lần đầu tiên Ukraine tiến hành các cuộc tập kích sâu vào lãnh thổ Nga. Tuy nhiên, việc St. Petersburg, một trung tâm kinh tế, kỹ nghệ và năng lượng quan trọng của Nga, trở thành mục tiêu được xem là dấu hiệu cho thấy phạm vi tác chiến đang tiếp tục được mở rộng. Trong nhiều tháng gần đây, Ukraine đã gia tăng việc sử dụng drone tầm xa để tấn công các nhà máy lọc dầu, kho nhiên liệu và hệ thống tiếp vận của Nga. Kyiv cho biết khoảng 43 phần trăm công suất lọc dầu của Nga đã bị vô hiệu hóa bởi các cuộc tập kích liên tiếp, gây thiếu hụt nhiên liệu tại một số khu vực.
Song song với các diễn biến quân sự, tình hình an ninh tại Âu Châu cũng trở nên căng thẳng hơn khi Ba Lan đưa ra cảnh báo về nhiều kịch bản có thể xảy ra trong những tháng tới liên quan đến nguy cơ từ Nga. Ngày 3 tháng 7 năm 2026, Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phát biểu trước báo giới rằng tình hình hiện nay đang bước vào một giai đoạn có thể mang tính quyết định, đồng thời nhấn mạnh chính phủ Ba Lan đang chuẩn bị đối phó với mọi tình huống an ninh có thể xảy ra.
Ông Donald Tusk nói: “Tôi không có ý làm ai hoảng sợ, nhưng những tháng tới thực sự có thể rất quan trọng, một phần vì bản chất của cuộc chiến đang thay đổi. Những mối quan ngại này đặc biệt rõ rệt tại các quốc gia vùng Baltic.” Phát biểu này lập tức thu hút sự quan tâm của truyền thông Âu Châu trong lúc xuất hiện nhiều nguồn tin tình báo chưa được kiểm chứng cho rằng Moscow có thể đang cân nhắc những hành động mang tính thử phản ứng đối với NATO.
Theo hãng tin Onet của Ba Lan, một số nguồn tin thân cận với giới lãnh đạo nước này cho biết Hoa Kỳ đã nhiều lần cảnh báo Warsaw về nguy cơ xảy ra một cuộc tấn công hoặc các hành động khiêu khích nhắm vào Ba Lan. Những kịch bản được nhắc đến bao gồm các cuộc tấn công bằng hỏa tiễn hoặc drone vào những cơ sở hạ tầng chiến lược, thậm chí là những hoạt động xâm nhập quân sự giới hạn nhằm thăm dò phản ứng của NATO.
Nhật báo Telegraph của Anh cũng dẫn lời các nguồn tin an ninh ngày 3 tháng 7 năm 2026 cho biết có khả năng tồn tại một kế hoạch nhằm gây áp lực lên các quốc gia phương Tây đang viện trợ cho Ukraine, buộc họ phải xem xét lại hoặc đình chỉ các chương trình hỗ trợ quân sự. Tuy nhiên, Tòa Bạch Ốc và Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đều từ chối bình luận về những thông tin này, khiến bầu không khí càng thêm mơ hồ nhưng cũng đầy lo ngại.
Trong bối cảnh đó, Điều 5 của Hiệp ước NATO về nguyên tắc phòng thủ tập thể một lần nữa được nhắc đến như lằn ranh đỏ của an ninh Âu Châu. Theo quy định này, bất kỳ cuộc tấn công võ trang nào nhằm vào một quốc gia thành viên đều được xem là cuộc tấn công nhằm vào toàn thể liên minh, và các quốc gia thành viên có nghĩa vụ hỗ trợ phòng thủ. Chính vì vậy, bất kỳ diễn biến leo thang nào tại Ba Lan hoặc các quốc gia Baltic đều có thể trở thành điểm nóng chiến lược kéo theo phản ứng của toàn khối NATO.
Ba quốc gia vùng Baltic gồm Lithuania, Latvia và Estonia từ lâu vẫn bày tỏ quan ngại rằng họ có thể trở thành tuyến đầu dễ bị tổn thương nếu chiến tranh lan rộng. Những lo ngại này càng gia tăng khi cuộc chiến tại Ukraine kéo dài và các cuộc tập kích của cả hai bên ngày càng vươn sâu vào lãnh thổ đối phương.
Theo nhận định của nhiều nhà phân tích quân sự quốc tế, chuỗi diễn biến hiện nay phản ánh một thực tế đáng lo ngại là cuộc chiến không còn chỉ giới hạn trong lãnh thổ Ukraine mà đang dần biến thành một cuộc đối đầu mang tính chiến lược giữa Nga và phương Tây, với các điểm nóng trải dài từ Đông Âu đến khu vực Baltic. Việc các cơ sở năng lượng của Nga liên tiếp bị tập kích trong lúc NATO gia tăng cảnh báo an ninh cho thấy nguy cơ xảy ra hiệu ứng lan truyền của cuộc xung đột đang ngày càng rõ rệt.
Trong khi đó, cả Nga lẫn Ukraine đều chưa phát đi tín hiệu cho thấy sẽ giảm mức độ đối đầu. Moscow tiếp tục cáo buộc các quốc gia phương Tây đứng sau việc hỗ trợ Ukraine thực hiện các cuộc tập kích vào hạ tầng năng lượng của Nga, trong khi Kyiv khẳng định đây là những mục tiêu quân sự hợp pháp nhằm làm suy yếu khả năng tiến hành chiến tranh của Moscow. Sự khác biệt quá lớn trong lập trường của hai bên khiến triển vọng đàm phán hòa bình vẫn tiếp tục rơi vào bế tắc.
NGƯỜI QUAN SÁT/ tổng hợp
