CaliToday News – Iran và Mỹ đã kết thúc vòng đàm phán gián tiếp vào hôm thứ Tư mà không có dấu hiệu cho thấy đạt được tiến triển hướng tới một nền hòa bình lâu dài. Thay vào đó, hai bên tập trung vào các vấn đề vốn được cho là đã giải quyết xong khi thỏa thuận tạm thời được công bố hai tuần trước.
Các nguồn tin thân cận với cuộc thảo luận cho biết, các nhà đàm phán của hai nước đã dành hai ngày tại Doha để thảo luận về hoạt động giao thông hàng hải qua eo biển Hormuz và việc giải phóng các khoản tiền bị đóng băng của Iran — hai vấn đề cốt lõi trong thỏa thuận ban đầu.
Bộ Ngoại giao Qatar cho biết cuộc họp tiếp theo sẽ diễn ra sau lễ tang của Lãnh đạo Tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei, người dự kiến sẽ được an táng vào ngày 9 tháng 7.
Người phát ngôn của Bộ Ngoại giao Qatar chia sẻ trên mạng xã hội X rằng các cuộc thảo luận tại Doha đã đạt được “tiến triển tích cực” đối với các vấn đề liên quan đến bản ghi nhớ nhằm chấm dứt chiến tranh hồi tháng 6, đồng thời “phát huy các kết quả đạt được” từ hội nghị thượng đỉnh tại Thụy Sĩ.
Tại Washington, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết hai bên đang đạt được tiến triển về khả năng giới hạn chương trình hạt nhân của Iran — lý do chính khiến ông cùng với Israel phát động cuộc chiến vào tháng 2. “Việc phi hạt nhân hóa Iran đang tiến triển tốt,” ông nói với các phóng viên. “Họ đã có những cuộc họp rất tốt và chúng ta hãy cùng chờ xem.”
Tuy nhiên, các nguồn tin cho biết chương trình hạt nhân hoàn toàn không được đề cập trong các cuộc hội đàm mang tính chất kỹ thuật này.
Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cho biết vấn đề đó sẽ được giải quyết sau. “Rõ ràng chúng tôi lo ngại về vấn đề hạt nhân, và chúng tôi sẽ bắt đầu thảo luận về chủ đề đó,” ông phát biểu trước báo giới.
Bộ Ngoại giao Qatar thông báo các nhà đàm phán Mỹ và Iran đã tiến hành các cuộc họp riêng biệt với các nhà trung gian hòa giải đến từ Qatar và Pakistan.
Theo một nguồn tin giấu tên, con rể của ông Trump là Jared Kushner và đặc phái viên hàng đầu của Mỹ Steve Witkoff — những người được Nhà Trắng cử đến khu vực cho những gì được quảng bá là cuộc đàm phán “cấp cao” — đã không tham dự các phiên họp này.
Trưởng phái đoàn Iran, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Kazem Gharibabadi, xác nhận các cuộc đàm phán đã kết thúc. Cả hai bên đều không cho biết liệu họ đã thu hẹp được bất kỳ bất đồng nào hay chưa.
Ai kiểm soát eo biển Hormuz?
Thỏa thuận ban đầu yêu cầu Iran và Mỹ cho phép các tàu vận tải nối lại hoạt động qua eo biển Hormuz, tuyến đường biển từng gánh vác 1/5 lượng giao dịch dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu trước khi chiến tranh nổ ra. Mặc dù lưu thông đã được khôi phục một phần, vị thế của eo biển chiến lược này vẫn chưa rõ ràng khi hai nước vừa có các cuộc không kích đáp trả lẫn nhau vào cuối tuần qua, sau vụ Iran tấn công một tàu chở hàng.
Hai nguồn tin cấp cao của Iran cho biết, Tehran quyết tâm giành được sự công nhận của quốc tế về quyền kiểm soát eo biển này, ngay cả khi phải sử dụng đến vũ lực. Iran cũng nhiều lần tuyên bố sẽ bắt đầu thu phí vận chuyển từ giữa tháng 8, sau khi thời hạn miễn phí quy định trong thỏa thuận ban đầu hết hiệu lực.
Những phát biểu của ông Trump vào thứ Tư đã làm giảm bớt lo ngại về nguy cơ quay trở lại một cuộc chiến tranh toàn diện với Iran. “Tôi nghĩ họ đã tiến được một bước dài,” ông nhận định.
Giá dầu đã giảm xuống mức thấp nhất trong vòng 4 tháng sau những bình luận của ông Trump, và các nhà phân tích lần đầu tiên cắt giảm dự báo giá dầu kể từ khi chiến tranh bắt đầu.
Truyền thông nhà nước Iran hôm thứ Tư đưa tin một tàu container nước ngoài đã bị mắc cạn tại vùng nước nông, nằm ngoài tuyến đường hàng hải do chính quyền Iran quy định.
“Eo biển Hormuz đang tiếp tục mở cửa trở lại nhưng quá trình này diễn ra rời rạc, khó đoán và không hoàn toàn minh bạch,” bà Vandana Hari, nhà sáng lập tổ chức phân tích thị trường dầu mỏ Vanda Insights, nhận xét.
Một số quốc gia châu Âu đã đề xuất hỗ trợ rà phá thủy lôi tại eo biển này. Tuy nhiên, Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius cho biết ông không kỳ vọng quốc gia của mình sẽ tham gia, viện dẫn lý do Iran không sẵn sàng hợp tác với các nước khác.
Nguồn Tổng hợp
