Sunday, May 3, 2026

IRAN ĐƯA 14 ĐIỂM ĐỀ XUẤT CHẤM DỨT CHIẾN TRANH VỚI MỸ-ISRAEL

CALITODAY (02/5/2026): Iran cho vẽ hình lớn trên một bảng quảng cáo bên đường có nhiều xe cộ đi ngang qua có hình minh họa Eo biển Hormuz và hình ảnh miệng bị khâu của Tổng thống Mỹ Donald Trump tại một quảng trường ở trung tâm Tehran, Iran, thứ Bảy, ngày 2 tháng 5 năm 2026.

Trong khi đó cùng ngày hôm nay Thứ Bảy 02/5, Iran đã gửi một phản hồi gồm 14 điểm đối với đề xuất của Mỹ nhằm chấm dứt cuộc xung đột bắt đầu từ các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran vào ngày 28 tháng 2, theo hãng tin bán chính thức Tasnim và cơ quan truyền thông nhà nước Press TV.

Một số nội dung chính của kế hoạch bao gồm yêu cầu giải quyết tất cả các vấn đề và chấm dứt chiến tranh trong vòng 30 ngày, thay vì tuân theo lệnh ngừng bắn hai tháng như phía Mỹ đề xuất.

Các yêu cầu khác được truyền thông Iran nêu ra gồm:

Bảo đảm không có hành động quân sự trong tương lai nhằm vào Iran

Rút lực lượng Mỹ khỏi khu vực lân cận Iran

Chấm dứt phong tỏa hải quân

Giải phóng các tài sản Iran bị phong tỏa

Bồi thường thiệt hại

Dỡ bỏ các lệnh trừng phạt

Chấm dứt giao tranh ở Lebanon

Thiết lập cơ chế mới quản lý Eo biển Hormuz

NPR chưa thể xác minh độc lập nội dung của đề xuất này. Một quan chức Iran cho biết hôm thứ Sáu 01/5 rằng tài liệu đã được chuyển cho Pakistan, nhưng không tiết lộ chi tiết nội dung. Tổng thống Trump hôm thứ Bảy nói rằng ông đang xem xét đề xuất mới, theo hãng tin Associated Press.

Trước đó, Mỹ đã đưa ra một khuôn khổ 15 điểm yêu cầu, trong đó có việc mở hoàn toàn Eo biển Hormuz và chấm dứt chương trình hạt nhân của Iran.

Ông Trump nói với báo chí hôm thứ Sáu rằng ông không hài lòng với đề xuất của Iran:

“Họ muốn đạt thỏa thuận, tôi không hài lòng với nó, vì vậy chúng ta sẽ xem điều gì xảy ra,” ông nói.

Trump nói Iran đang gửi ‘văn bản chính xác’ của thỏa thuận mới tiềm năng

Tổng thống Donald Trump nói với các phóng viên vào thứ Bảy rằng ông đã thảo luận về một thỏa thuận tiềm năng với Iran và sẽ xem xét “văn bản chính xác” khi ở trên chuyên cơ Air Force One trên đường đến Sân bay quốc tế Miami.

“Họ đã nói với tôi về khái niệm của thỏa thuận. Bây giờ họ sẽ gửi cho tôi văn bản chính xác,” Trump nói. “… Chúng tôi đang làm rất tốt liên quan đến Iran. Một lần nữa, họ muốn đạt thỏa thuận. Họ đã bị tàn phá.”

“… Nếu chúng tôi rời đi ngay bây giờ, họ sẽ cần 20 năm để xây dựng lại,” ông nói thêm. “Nhưng chúng tôi sẽ không rời đi ngay bây giờ. Chúng tôi sẽ làm điều đó để không ai phải quay lại sau hai năm hoặc năm năm nữa.”

Trump nói thêm rằng chế độ Iran đang “gặp khó khăn trong việc xác định ai là lãnh đạo của họ,” và nói rằng có khả năng Mỹ có thể nối lại các cuộc không kích vào mục tiêu.

Sau đó ông đăng trên Truth Social, lưu ý rằng ông “khó có thể tưởng tượng thỏa thuận đó sẽ được chấp nhận vì họ chưa trả cái giá đủ lớn cho những gì họ đã làm với nhân loại và thế giới trong 47 năm qua.”

Comer ca ngợi ‘sự can đảm’ của tổng thống về Iran, chỉ trích sự mâu thuẫn của phe Dân chủ về tài trợ chiến tranh

Chủ tịch Ủy ban Giám sát Hạ viện, Dân biểu James Comer (Cộng hòa-Kentucky), đang khen ngợi cách Tổng thống Donald Trump xử lý cuộc chiến đang diễn ra với Iran, ca ngợi “sự dũng cảm” của ông Trump đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết cấp bách để phe Dân chủ ủng hộ ngân sách quân sự khi xung đột kéo dài.

Khi phát biểu trên Fox News, Comer cho rằng dù các nhà lãnh đạo của cả hai đảng trong 20 năm qua đều nhận ra mối đe dọa từ Tehran, Trump là “tổng thống đầu tiên có đủ can đảm để làm điều đó.”

Comer nói mục tiêu cuối cùng là ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân, đồng thời thừa nhận tình hình khó khăn vì “Iran có lịch sử không giữ lời hứa.”

Khi kho vũ khí quân sự cần được bổ sung, Comer nói Tòa Bạch Ốc cần sự ủng hộ lưỡng đảng.

“Thật khó tin rằng phe Dân chủ lại rất ủng hộ Ukraine nhưng lại phản đối việc ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân,” ông nói.

Ông kêu gọi chính quyền làm việc với “những Dân biểu Dân chủ có lý trí” để đạt được thỏa thuận ngân sách.

Khi được hỏi về việc liệu Mỹ có nên áp đặt một “phong tỏa thù địch” để cắt nguồn dầu Iran hay không, Comer cảnh báo không nên leo thang theo cách có thể dẫn đến việc đưa quân Mỹ vào chiến đấu.

“Đưa quân trên bộ là nguy hiểm và tốn kém,” Comer nói.

Ông nói thêm rằng điều đó sẽ khiến sự ủng hộ trong Quốc hội trở nên “khá mong manh.”

Thủ tướng Anh cân nhắc cấm các cuộc biểu tình ủng hộ Palestine giữa làn sóng khủng bố bài Do Thái

Bộ trưởng Nội vụ Shabana Mahmood, Thủ tướng Sir Keir Starmer (ở giữa) và Ủy viên Cảnh sát Đô thị Sir Mark Rowley (bên phải) nói chuyện với các thành viên cộng đồng Do Thái trong chuyến thăm Golders Green vào ngày 30/4/2026 tại Golders Green, Anh.

Thủ tướng Anh Keir Starmer đang cân nhắc cấm một số cuộc biểu tình sau hàng loạt vụ tấn công bài Do Thái bạo lực, bao gồm một vụ đâm dao liên quan đến khủng bố gần đây khiến hai người đàn ông Do Thái bị thương ở Bắc London.

Anh đã nâng mức cảnh báo khủng bố quốc gia lên “nghiêm trọng” vào thứ Năm 30/4 sau khi một nghi phạm 45 tuổi, công dân Anh gốc Somalia, bị cáo buộc đâm hai người đàn ông vào thứ Tư 29/4, cảnh báo rằng một vụ tấn công khủng bố khác được coi là “rất có khả năng” xảy ra trong sáu tháng tới.

Người rà soát độc lập luật chống khủng bố của chính phủ, Jonathan Hall, và Giáo trưởng Do Thái trưởng Sir Ephraim Mirvis đều yêu cầu tạm dừng các cuộc tuần hành ủng hộ Palestine, cho rằng các cuộc biểu tình góp phần tạo ra “bầu không khí thù ghét người Do Thái.”

Starmer nói với BBC Radio 4 rằng ông đang xem xét tác động tiêu cực “tích lũy” mà các cuộc tuần hành này gây ra cho cộng đồng Do Thái, đồng thời nhấn mạnh có những trường hợp cần phải dừng biểu tình.

Ông lên án khẩu hiệu biểu tình “globalize the intifada”, gọi đó là “rất nguy hiểm” đối với cộng đồng Do Thái và cho rằng người sử dụng khẩu hiệu này có thể bị truy tố.

Kể từ cuộc tấn công khủng bố ngày 7/10/2023 của Hamas ở miền nam Israel, cụm từ “globalize the intifada” bị coi là lời kêu gọi bạo lực chống Do Thái.

Đề xuất siết chặt này đã gây tranh luận chính trị tại Anh, với phe Bảo thủ và Reform UK yêu cầu phản ứng mạnh hơn, trong khi Đảng Xanh và nhóm của Jeremy Corbyn cảnh báo về nguy cơ xâm phạm quyền tự do dân sự.

Không kích của Israel khiến 7 người thiệt mạng ở miền nam Lebanon, một tu viện Công giáo bị san phẳng

Theo tin của AP từ BEIRUT cho hay, — các cuộc không kích của Israel tại miền nam Lebanon đã khiến ít nhất 7 người thiệt mạng và nhiều người khác bị thương vào thứ Bảy, trong khi quân đội Israel cũng phá hủy một phần của một tu viện Công giáo tại một ngôi làng biên giới, theo các quan chức cho biết.

Quân đội Israel ngày thứ Bảy 02/5 đã đưa ra cảnh báo mới yêu cầu cư dân tại 9 ngôi làng ở miền nam phải sơ tán. Israel và nhóm vũ trang Hezbollah của Lebanon vẫn tiếp tục các cuộc tấn công dù đã có lệnh ngừng bắn từ ngày 17 tháng 4.

Tại làng biên giới Yaroun, quân đội Israel đã sử dụng xe ủi để phá hủy một phần tu viện Công giáo vốn đã bị bỏ trống do các cuộc giao tranh gần đây.

“Những gì chúng tôi nghe được là nó đã bị phá hủy bằng xe ủi,” bà Gladys Sabbagh, bề trên tổng quyền của dòng nữ Basilian Salvatorian, cho biết. Bà nói tu viện này có một trường học đã đóng cửa từ sau cuộc chiến Israel–Hezbollah năm 2006, cùng một phòng khám vừa được chuyển sang làng Rmeich gần đó.

Bà mô tả tu viện là một khu nhỏ chỉ có hai nữ tu, những người đã rời đi vì chiến tranh. Hiện không có thêm thông tin chi tiết do cư dân Yaroun đã phải sơ tán.

Giáo hội Công giáo phản bác tuyên bố của Israel
Quân đội Israel nói rằng trong quá trình phá hủy cơ sở hạ tầng của Hezbollah ở Yaroun, một ngôi nhà không có dấu hiệu tôn giáo đã bị hư hại. Khi phát hiện công trình liên quan đến nhà thờ, binh sĩ đã “ngăn chặn mọi thiệt hại tiếp theo”.

Quân đội cũng cho rằng Hezbollah từng sử dụng khu vực này để phóng rocket vào Israel. Họ khẳng định không cố ý tấn công các cơ sở tôn giáo.

Tuy nhiên, Giáo hội Công giáo tại Lebanon bác bỏ cáo buộc rằng khu phức hợp này được sử dụng cho mục đích quân sự.

“Chúng tôi phản đối mọi hành vi nhắm vào nơi thờ tự và nhà thờ. Đây là nơi lan tỏa hòa bình, tình yêu và giáo dục,” cha Abdo Abou Kassm, giám đốc Trung tâm Thông tin Công giáo, nói. “Đây không phải căn cứ quân sự.”

Vụ phá hủy tu viện xảy ra chỉ vài ngày sau khi hình ảnh một binh sĩ Israel dùng rìu chặt tượng Chúa Giêsu trên thập giá tại làng Debel gây phẫn nộ rộng rãi ở Lebanon và quốc tế.

Các cuộc tấn công tiếp tục ở miền nam Lebanon
Ở các khu vực khác của miền nam Lebanon, không kích của Israel và các cuộc tấn công của Hezbollah vẫn tiếp diễn.

Hãng thông tấn quốc gia Lebanon cho biết một cuộc không kích vào xe hơi tại làng Kfar Dajal khiến 2 người thiệt mạng, trong khi một cuộc tấn công khác vào nhà dân ở làng Lwaizeh làm 3 người chết. Hai người khác thiệt mạng trong một vụ tấn công ở làng Shoukin.

Người phát ngôn quân đội Israel bằng tiếng Ả Rập, trung tá Ella Waweya, đăng trên X rằng không quân Israel đã thực hiện khoảng 50 cuộc không kích trong 24 giờ qua nhằm vào cơ sở hạ tầng và lực lượng Hezbollah.

Hezbollah tuyên bố đã sử dụng máy bay không người lái tấn công binh sĩ Israel tập trung trong một ngôi nhà ở làng ven biển Bayed.

Trump chính thức thông báo với Quốc hội rằng lệnh ngừng bắn với Iran được tính vào thời hạn 60 ngày

Tổng thống Trump đã chính thức thông báo với Quốc hội trong một lá thư hôm thứ Sáu 01/5 rằng lệnh ngừng bắn đang diễn ra với Iran đã kéo dài khoảng thời gian giữa lúc bắt đầu chiến tranh và thời hạn 60 ngày theo Đạo luật Quyền lực Chiến tranh.

“Vào ngày 7 tháng 4 năm 2026, tôi đã ra lệnh ngừng bắn trong 2 tuần. Lệnh ngừng bắn sau đó đã được gia hạn. Không có bất kỳ cuộc giao tranh nào giữa lực lượng Hoa Kỳ và Iran kể từ ngày 7 tháng 4 năm 2026. Các hành động thù địch bắt đầu từ ngày 28 tháng 2 năm 2026 đã chấm dứt,” nội dung bức thư cho biết.

“Mặc dù các chiến dịch của Hoa Kỳ chống lại chế độ Iran đã thành công và các nỗ lực nhằm đảm bảo một nền hòa bình lâu dài vẫn đang tiếp diễn, mối đe dọa mà Iran gây ra đối với Hoa Kỳ và lực lượng vũ trang của chúng ta vẫn còn đáng kể,” Trump viết.

“Do đó, Bộ Chiến tranh tiếp tục điều chỉnh bố trí lực lượng trong khu vực trách nhiệm (AoR) tại một số quốc gia được chọn, khi cần thiết và phù hợp, để đối phó với các mối đe dọa từ Iran và các lực lượng ủy nhiệm của Iran, cũng như bảo vệ Hoa Kỳ và các đồng minh, đối tác của mình.”

Mặc dù các quan chức đưa ra những mốc thời gian khác nhau về thời điểm chính xác mà hạn 60 ngày theo Đạo luật Quyền lực Chiến tranh kết thúc, nhưng thứ Sáu hôm qua đánh dấu 60 ngày kể từ khi Trump chính thức thông báo với các nhà lập pháp vào ngày 2 tháng 3 về tình trạng xung đột với Iran.

Khi được hỏi vì sao ông chưa xin sự chấp thuận của Quốc hội để kéo dài chiến tranh, Trump nói với các phóng viên tại Tòa Bạch Ốc hôm thứ Sáu — trước khi lá thư được gửi tới Quốc hội — rằng việc xin chấp thuận “chưa từng được thực hiện trước đây,” dù trên thực tế các tổng thống trước đây đã từng làm điều đó.

“Chưa ai từng nhận được điều đó trước đây; họ cho rằng điều đó hoàn toàn vi hiến,” ông nói trước khi rời Tòa Bạch Ốc đến Florida, đồng thời cho biết chính quyền đang “liên lạc” với Quốc hội.

Đạo luật Quyền lực Chiến tranh, được ban hành năm 1973 sau Chiến tranh Việt Nam, nhằm hạn chế khả năng của tổng thống trong việc tiến hành và tiếp tục các hành động quân sự mà không có sự chấp thuận của Quốc hội.

Việc sử dụng lệnh ngừng bắn để vượt qua thời hạn 60 ngày cho thấy Tòa Bạch Ốc dường như chưa có ý định tìm kiếm sự cho phép của Quốc hội — ít nhất là vào thời điểm hiện tại.

Trump mở rộng các biện pháp trừng phạt đối với chính phủ Cuba

Tổng thống Trump đã ký một sắc lệnh hành pháp vào thứ Sáu 01/5 nhằm mở rộng các biện pháp trừng phạt đối với chính phủ Cuba, khi chính quyền tăng cường gây áp lực lên Havana để giải quyết cuộc khủng hoảng nhân đạo trên đảo.

Sắc lệnh này mở rộng phạm vi trừng phạt để nhắm vào “các đại lý, quan chức hoặc những người hỗ trợ vật chất cho chính phủ Cuba,” những người hỗ trợ bộ máy an ninh của Cuba, cũng như những người “đồng lõa trong tham nhũng của chính phủ hoặc vi phạm nghiêm trọng nhân quyền.”

Lệnh cũng nhằm hạn chế khả năng tiếp cận của Cuba đối với hệ thống ngân hàng toàn cầu, bằng cách áp đặt các lệnh trừng phạt thứ cấp đối với các cá nhân, tổ chức và định chế tài chính có giao dịch với những đối tượng đã bị trừng phạt do liên hệ với Cuba.

Chính phủ Mỹ có quyền trừng phạt các tổ chức tài chính nước ngoài nếu họ “thực hiện hoặc hỗ trợ các giao dịch quan trọng” cho bất kỳ cá nhân hoặc tổ chức nào có liên hệ với chính phủ Cuba.

Tòa Bạch Ốc cho biết trong một tuyên bố rằng sắc lệnh này nhằm “đối phó với ảnh hưởng tiêu cực của Cuba.”

“ Tổng thống đang giải quyết các mối đe dọa an ninh quốc gia do chế độ cộng sản Cuba gây ra bằng cách thực hiện các hành động quyết liệt để buộc chính quyền Cuba và những người duy trì nó phải chịu trách nhiệm vì đã hỗ trợ các tác nhân thù địch, khủng bố và gây bất ổn khu vực, đe dọa an ninh và chính sách đối ngoại của Mỹ,” thông cáo báo chí nêu rõ.

Các biện pháp trừng phạt này được đưa ra trong bối cảnh chính quyền Trump đang thúc đẩy nỗ lực ngoại giao mới nhằm gây áp lực lên Havana để giải quyết khủng hoảng nhân đạo, vốn đã trở nên tồi tệ hơn sau khi Mỹ cắt nguồn cung dầu từ Venezuela và Mexico vào tháng 1, khiến nền kinh tế Cuba suy sụp nghiêm trọng.

Bộ Ngoại giao Mỹ được cho là đã cử một phái đoàn tới Cuba vào tháng 4 để thảo luận về một thỏa thuận nhằm giải quyết khủng hoảng này.

Trước đó, Trump từng đề cập đến khả năng lật đổ chính phủ Cuba, nói vào tháng 3 rằng: “Dù tôi giải phóng nó hay tiếp quản nó, tôi nghĩ tôi có thể làm bất cứ điều gì tôi muốn với nó.”

Tổng thống Cuba Miguel Díaz-Canel không loại trừ khả năng đạt được thỏa thuận với chính quyền Trump trong một cuộc phỏng vấn vào tháng 4, nhưng cho rằng điều đó sẽ “khó khăn.”

“Tôi nghĩ chúng ta có thể tiếp cận theo hướng cái gì là khả thi và cái gì là khó khăn. Đối thoại và thỏa thuận với chính phủ Mỹ là có thể, nhưng sẽ rất khó,” ông nói.

Yellen gọi cuộc điều tra Powell của Trump là “đáng lo ngại nhất”

Cựu Bộ trưởng Tài chính Janet Yellen, người từng giữ chức Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang (Fed), hôm thứ Năm đã chỉ trích cuộc điều tra của Bộ Tư pháp (DOJ) đối với người kế nhiệm bà, Jerome Powell, là một cuộc tấn công “đáng lo ngại” vào tính độc lập của Fed.

“Tôi cho rằng những gì Tổng thống Trump đang làm là chưa từng có tiền lệ, và điều gần đây nhất cũng như đáng lo ngại nhất, theo một nghĩa nào đó, là cách ông ấy đã làm với Chủ tịch Powell — thực sự là vũ khí hóa Bộ Tư pháp để gây áp lực buộc ông phải rời chức,” Yellen nói với người dẫn chương trình Erin Burnett trong một cuộc phỏng vấn trên CNN.

Nhiệm kỳ Chủ tịch của Powell sẽ kết thúc vào ngày 15 tháng 5, nhưng ông cho biết hôm thứ Tư rằng ông dự định sẽ tiếp tục ở lại với vai trò Thống đốc của ngân hàng trung ương trong một khoảng thời gian chưa xác định, do ông tin rằng vẫn còn các mối đe dọa pháp lý đang nhằm vào tổ chức này. Nhiệm kỳ thành viên Hội đồng Fed của ông kéo dài đến tháng 1 năm 2028.

“Tôi lo ngại rằng những cuộc tấn công này đang làm tổn hại đến tổ chức và đặt vào nguy cơ điều thực sự quan trọng đối với công chúng — đó là khả năng điều hành chính sách tiền tệ mà không bị ảnh hưởng bởi các yếu tố chính trị,” ông nói trong cuộc họp báo về quyết định giữ nguyên lãi suất của Fed.

Yellen, người đã rời Fed trong nhiệm kỳ đầu của Trump sau khi ông quyết định không tái bổ nhiệm bà, đã ca ngợi quyết định ở lại của Powell.

“Đây là điều ông ấy làm để bảo vệ tính độc lập của Fed, và tôi không thể nhấn mạnh đủ tầm quan trọng của điều đó,” bà nói, cho rằng động thái này là thiết yếu đối với sự ổn định kinh tế.

“Nhìn chung, Fed đã làm tốt công việc của mình và yếu tố chính trị không can thiệp vào quá trình ra quyết định,” cựu Bộ trưởng tiếp tục. “Nhưng giờ đây bạn có một tình huống mà các thành viên của ủy ban hoạch định chính sách phải lo ngại rằng nếu họ đưa ra quyết định mà Tổng thống Trump không thích, họ có thể bị Bộ Tư pháp sử dụng như một công cụ chống lại mình.”

Một số sự không chắc chắn về tình trạng cuộc điều tra đối với Powell và việc ông xử lý cải tạo các tòa nhà của Fed — bắt đầu từ tháng 12 — đã xuất hiện vào cuối tuần trước sau khi Công tố viên Liên bang tại Washington D.C., Jeanine Pirro, thông báo rằng DOJ đang hủy bỏ cuộc điều tra.

Tuy nhiên, Thư ký báo chí Karoline Leavitt sau đó cho biết vụ việc “không hẳn đã bị hủy bỏ” mà được chuyển sang một văn phòng khác.

“Nó chỉ được chuyển sang Tổng thanh tra, nơi có những công cụ quan trọng để tiếp tục xem xét vấn đề quản lý tài chính tại Fed,” Leavitt nói. “Chỉ là dưới một thẩm quyền khác, và đó là điều bạn sẽ tiếp tục thấy.”

Cuộc điều tra này đã làm trì hoãn việc phê chuẩn ứng viên của Trump để thay thế Powell là Kevin Warsh, khi Thượng Nghị sĩ Đảng Cộng hòa Thom Tillis cam kết sẽ ngăn chặn đề cử cho đến khi chính quyền rút lại vụ án hình sự.

Tillis đã rút lại sự phản đối sau thông báo của Pirro, mở đường cho đề cử của Warsh được thông qua Ủy ban Ngân hàng Thượng viện vào thứ Tư. Hiện đề cử này sẽ được đưa ra toàn thể Thượng viện để bỏ phiếu.

Các công ty AI lớn ký thỏa thuận cho hệ thống mật của Ngũ Giác Đài

Tám công ty trí tuệ nhân tạo hàng đầu của Mỹ đã đồng ý triển khai các hệ thống AI của họ trong các mạng lưới mật của Bộ Quốc phòng Mỹ (DOD), trong bối cảnh bộ này tìm cách tăng cường ứng dụng công nghệ trong các hoạt động quân sự.

OpenAI, Google, Nvidia, Reflection AI, Microsoft, Amazon Web Services và SpaceX đã ký các thỏa thuận với Ngũ Giác Đài để triển khai công nghệ AI của họ cho “mục đích vận hành hợp pháp”, theo thông báo của Ngũ Giác Đài hôm thứ Sáu.

Anthropic — công ty trước đó bị Ngũ Giác Đài xác định là rủi ro trong chuỗi cung ứng hồi đầu năm — đáng chú ý không có trong danh sách này. Sau đó, Ngũ Giác Đài cho biết Oracle cũng là một phần của thỏa thuận.

Các hệ thống AI sẽ được tích hợp vào các mạng Impact Level 6 và Impact Level 7 của DOD nhằm “tinh giản việc tổng hợp dữ liệu, nâng cao nhận thức tình huống và hỗ trợ ra quyết định cho chiến binh trong các môi trường tác chiến phức tạp,” theo Ngũ Giác Đài.

Google, OpenAI và SpaceX của Elon Musk — chủ sở hữu công ty AI xAI — trước đây cũng đã ký các thỏa thuận với Ngũ Giác Đài cho các mạng lưới mật của quân đội.

Chính quyền Trump không cung cấp chi tiết cụ thể về cách công nghệ này sẽ được sử dụng, nhưng cho biết các mô hình sẽ giúp giảm thời gian xử lý các nhiệm vụ trong lĩnh vực tình báo và tác chiến.

Làn sóng ký kết này diễn ra khoảng hai tháng sau khi Ngũ Giác Đài đưa công ty AI Anthropic vào danh sách đen, cấm tham gia các dự án mật của chính phủ do bất đồng về các biện pháp đảm bảo an toàn.

Trump ra lệnh rút 5.000 binh sĩ khỏi Đức giữa căng thẳng với Thủ tướng Merz

Tổng thống Trump hôm thứ Sáu 01/5 đã ra lệnh cho Ngũ Giác Đài rút khoảng 5.000 quân nhân Mỹ khỏi Đức, trong bối cảnh ông đang có mâu thuẫn công khai với Thủ tướng Đức Friedrich Merz.

Việc tái triển khai này sẽ đưa số lượng binh sĩ Mỹ tại Đức về mức xấp xỉ trước năm 2022 và sẽ ảnh hưởng đến một lữ đoàn tác chiến cùng có thể là các lực lượng Mỹ khác đang đồn trú tại Đức, theo một quan chức cấp cao của Ngũ Giác Đài.

Sự thay đổi này cũng sẽ tác động đến đơn vị pháo binh tầm xa mà chính quyền trước đó dự định triển khai tới Đức vào cuối năm nay.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh chính quyền Trump bày tỏ sự thất vọng với Đức và các đồng minh NATO khác vì chưa đóng góp đủ trong cuộc chiến của Mỹ với Iran.

Trong tuần này, ông Merz nói rằng Iran đang “làm bẽ mặt” Mỹ khi phong tỏa eo biển Hormuz và gây hỗn loạn cho thị trường năng lượng toàn cầu.

Người phát ngôn trưởng của Ngũ Giác Đài Sean Parnell đã xác nhận việc rút quân trong một tuyên bố với The Hill, cho biết quyết định này “được đưa ra sau khi xem xét kỹ lưỡng thế bố trí lực lượng của Bộ tại châu Âu và nhằm đáp ứng các yêu cầu chiến trường cũng như điều kiện thực địa.”

Theo Parnell, Ngũ Giác Đài dự kiến hoàn tất việc rút quân trong vòng 6 đến 12 tháng.

Hôm thứ Tư 29/4, Trump cho biết ông đang xem xét khả năng giảm quân tại Đức, với quyết định sẽ được đưa ra trong “thời gian ngắn sắp tới.”

Việc rút quân cũng diễn ra trong bối cảnh quan hệ giữa Washington và Berlin trở nên căng thẳng trong những tuần gần đây, khi Trump cho rằng Merz đã đánh giá sai mối đe dọa từ Iran.

“Ông ta chẳng hiểu mình đang nói gì! Nếu Iran có vũ khí hạt nhân, cả thế giới sẽ bị khống chế. Tôi đang làm điều gì đó với Iran ngay lúc này mà các quốc gia hoặc các tổng thống khác lẽ ra nên làm từ lâu,” Trump viết trên Truth Social hôm thứ Ba 28/4. “Không có gì ngạc nhiên khi nước Đức đang làm ăn kém như vậy, cả về kinh tế lẫn các mặt khác!”

Trước đó, Thủ tướng Đức đã nói rằng Washington đã bị Iran “làm nhục” trong bối cảnh eo biển Hormuz bị đóng cửa, trong một cuộc trò chuyện với sinh viên trong nước.

Động thái này phù hợp với ưu tiên của chính quyền trong việc tập trung vào Tây Bán cầu và khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, và có thể vấp phải sự phản đối tại Quốc hội Mỹ từ các Dân biểu “diều hâu” về quốc phòng, những người lo ngại việc giảm hiện diện quân sự của Mỹ tại châu Âu.

Mùa thu năm ngoái, Ngũ Giác Đài đã rút một số đơn vị luân phiên tại các nước NATO, bao gồm Romania, trở về Mỹ, khiến các chủ tịch Ủy ban Quân vụ Hạ viện và Thượng viện thuộc đảng Cộng hòa tức giận.

“Chúng tôi phản đối mạnh mẽ quyết định không duy trì lữ đoàn luân phiên của Mỹ tại Romania và quy trình đánh giá bố trí lực lượng hiện nay của Ngũ Giác Đài, điều có thể dẫn đến việc tiếp tục cắt giảm lực lượng Mỹ tại Đông Âu,” Thượng Nghị sĩ Roger Wicker (bang Mississippi) và Mike Rogers (bang Alabama) tuyên bố vào thời điểm đó.

Trump và Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth đã bảo vệ quyết định rút quân, với người đứng đầu Ngũ Giác Đài cho biết động thái này đã được phối hợp với Tòa Bạch Ốc và NATO.

“Đây là một phần trong cách nhìn của chúng tôi về châu Âu. Vẫn sẽ có binh sĩ tại Romania, nhưng sẽ có một số thay đổi trong cách chúng tôi luân chuyển và số lượng,” Hegseth nói.

Người nhập cư kiện chính quyền Trump về chính sách dữ liệu sinh trắc học
Một nhóm gồm sáu người nhập cư đang bị giam giữ tại Mỹ hôm thứ Năm 30/4 đã kiện chính quyền Trump vì chính sách ngăn người di cư bị giam không thể hoàn tất quy trình sinh trắc học, dẫn đến việc hồ sơ xin nhập cư của họ bị từ chối.

Đơn kiện cho rằng Bộ An ninh Nội địa (DHS) đã tạo ra một hệ thống “yêu cầu cá nhân phải nộp dữ liệu sinh trắc học trong quá trình xin hỗ trợ nhập cư, nhưng đồng thời lại từ chối thu thập thông tin đó từ những người đang bị giam giữ tại các trung tâm giam giữ,” theo tuyên bố của nhóm vận động Democracy Forward.

Điều này khiến những người nhập cư đủ điều kiện bị từ chối cơ hội đi theo con đường hợp pháp để có được tình trạng cư trú hợp pháp tại Mỹ thông qua Sở Di trú và Nhập tịch Mỹ (USCIS), bao gồm cả nạn nhân buôn người, bạo hành, và những người đang tìm cách đoàn tụ với gia đình.

Các đơn xin nhập cư bị từ chối nếu không hoàn tất quy trình sinh trắc học như lấy dấu vân tay và chụp ảnh.

Luật sư của Democracy Forward cùng với National Immigration Project và National Immigrant Justice Center đã đệ đơn kiện lên Tòa án Liên bang tại Washington D.C. thay mặt cho nhóm người nhập cư.

“Nếu không có sự can thiệp của tòa án, các nguyên đơn và nhóm đại diện sẽ phải chịu tổn hại không thể khắc phục,” đơn kiện nêu. “Họ sẽ mất quyền theo đuổi tình trạng nhập cư hợp pháp trước khi bị trục xuất, và một số người sẽ bị giam giữ kéo dài dù lẽ ra họ đã được trả tự do.”

Bộ An ninh Nội địa (DHS) chưa đưa ra bình luận.

Những người nhập cư bị giam giữ cũng đối mặt với nguy cơ bị chia cắt khỏi gia đình và “bị lạm dụng hoặc đàn áp tại quốc gia quê hương.”

“Nói ngắn gọn, họ sẽ phải đối mặt với chính những nguy cơ mà Quốc hội thiết kế các con đường nhập cư này để ngăn chặn,” đơn kiện viết.

Nguyên đơn đến từ Venezuela, Mexico, Cuba và Iran.

“Chính phủ không vô tình tạo ra tình huống này. Họ đã thiết kế nó,” bà Michelle Mendez, giám đốc pháp lý của National Immigration Project, nói.

“Yêu cầu sinh trắc học, nhưng lại từ chối thu thập, rồi sau đó trừng phạt người dân vì khoảng trống mà chính họ tạo ra. Đó không phải là quản lý hành chính; đó là một cái bẫy,” bà nói.

Tòa phúc thẩm chặn việc gửi thuốc phá thai mifepristone qua đường bưu điện, hạn chế quyền tiếp cận phá thai trên toàn quốc

Một tòa phúc thẩm liên bang vào tối thứ Sáu 01/5 đã chặn việc cho phép các bác sĩ kê đơn thuốc phá thai mifepristone qua dịch vụ khám từ xa (telehealth) và phân phối thuốc qua đường bưu điện.

Một hội đồng gồm ba thẩm phán của Tòa Phúc thẩm Khu vực số 5 Hoa Kỳ đã đứng về phía bang Louisiana trong một vụ kiện chống lại Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm (FDA). Tòa đã ban hành một lệnh cấm tạm thời trên toàn quốc, khôi phục lại quy định năm 2021 yêu cầu mifepristone phải được kê đơn và cấp phát trực tiếp tại cơ sở y tế.

Mifepristone là một trong hai loại thuốc thường được dùng trong phá thai bằng thuốc.

FDA đã dỡ bỏ vĩnh viễn yêu cầu khám trực tiếp vào năm 2023, dẫn đến sự gia tăng mạnh việc kê đơn thuốc qua internet sau phán quyết vụ Dobbs, vốn đã đảo ngược quyền phá thai được bảo vệ theo Hiến pháp.

Louisiana lập luận rằng các quy định của FDA khiến việc gửi thuốc phá thai đến các bang cấm phá thai trở nên dễ dàng hơn. Tòa phúc thẩm cho rằng Louisiana có khả năng thắng kiện và đang chịu “thiệt hại không thể khắc phục”.

“Bất kỳ ca phá thai nào được thực hiện nhờ hành động của FDA đều làm vô hiệu hóa lệnh cấm phá thai bằng thuốc của Louisiana và làm suy yếu chính sách của bang rằng ‘mọi thai nhi là con người từ thời điểm thụ thai và do đó là một cá nhân pháp lý,” phán quyết nêu rõ.

Phán quyết này nhiều khả năng sẽ dẫn đến kháng cáo lên Tòa án Tối cao và đảo ngược quyết định của tòa cấp dưới trước đó trong tháng, vốn đã tạm dừng vụ kiện trong khi FDA dưới chính quyền Trump tiến hành đánh giá về tính an toàn của mifepristone.

“Không thể nhầm lẫn: phán quyết này không dựa trên khoa học hay an toàn bệnh nhân,” bà Brittany Fonteno, CEO của National Abortion Federation, nói trong một tuyên bố. “Đây là một quyết định mang tính chính trị, vượt qua chuyên môn y khoa và nhiều năm nghiên cứu, đồng thời đe dọa làm đảo lộn cách thức cung cấp dịch vụ phá thai trên toàn quốc.”

Thượng Nghị sĩ Patty Murray (Đảng Dân chủ – bang Washington) nói trong một tuyên bố rằng “hậu quả thực tế” của quyết định này “nghiêm trọng và diễn ra ngay lập tức.”

“Mifepristone an toàn và hiệu quả—hàng triệu phụ nữ đã sử dụng thuốc này kể từ khi FDA phê duyệt hơn 25 năm trước,” bà nói. “Lý do duy nhất nó bị quản lý nghiêm ngặt như hiện nay là vì chính trị chống phá thai, không phải vì khoa học.”

Tranh cãi về nghị quyết quyền chiến tranh của GOP làm bùng nổ xung đột giữa Trump và các nhà lập pháp về Iran

Cuộc tranh cãi đảng phái về việc cho phép tiến hành chiến tranh với Iran đã chuyển thành tranh luận về cách diễn giải, khi các bên tranh giành một thời hạn gây tranh cãi được tạo ra bởi một đạo luật thời chiến tranh Việt Nam.

Vào thứ Sáu 01/5, xung đột đã chạm mốc 60 ngày — một mốc quan trọng theo Đạo luật Quyền Chiến tranh năm 1973 — và Đảng Dân chủ đang sử dụng cột mốc này để thúc đẩy nỗ lực buộc Tổng thống Trump chấm dứt ngay chiến dịch quân sự chống Tehran, trừ khi Quốc hội chính thức phê chuẩn.

Trump và các đồng minh Cộng hòa phản bác, cho rằng xung đột này chưa bao giờ đạt đến mức “chiến tranh”, nên không cần sự chấp thuận của Quốc hội. Họ cũng lập luận rằng, ngay cả nếu được coi là chiến tranh, thì lệnh ngừng bắn hiện tại đã chấm dứt phần giao tranh trước khi đạt mốc 60 ngày.

Cuộc đối đầu này làm sống lại tranh luận lâu đời về sự phân chia quyền lực trong việc sử dụng lực lượng quân sự, và dự kiến sẽ tiếp tục trong nhiều tuần tới khi Đảng Dân chủ cam kết liên tục thúc đẩy các cuộc bỏ phiếu về nghị quyết quyền chiến tranh.

“Các nhà lập quốc đã trao cho Quốc hội quyền quyết định tối cao về việc khi nào chúng ta đi vào chiến tranh,” Dân biểu John Garamendi (D-Calif.) nói. Ông cho rằng Trump không có kế hoạch rõ ràng để kiểm soát hoặc giảm leo thang xung đột.

Garamendi nằm trong nhóm Dân chủ ngày càng tăng đã đưa ra các nghị quyết quyền chiến tranh trước mốc 60 ngày. Chiến dịch này do Nhóm Tiến bộ Quốc hội dẫn đầu, nhằm đưa các nghị quyết “chín muồi” để được đưa ra bỏ phiếu liên tiếp.

“Đây sẽ là một chuỗi liên tục cho đến khi chúng tôi có được một số Dân biểu Cộng hòa tham gia,” Dân biểu Jared Huffman (D-Calif.) nói.

Tuy nhiên, các Dân biểu Cộng hòa gần như đồng loạt phản đối việc hạn chế quyền của Trump trong vấn đề chiến tranh, cho rằng điều đó sẽ làm suy yếu an ninh quốc gia Mỹ.

Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson (R-La.) nói rằng ông rất thận trọng khi can thiệp vào các cuộc đàm phán nhạy cảm của chính quyền.

Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth cũng nói rằng thời gian ngừng bắn không tính vào mốc 60 ngày.

Trump còn tuyên bố Đạo luật Quyền Chiến tranh là “vi hiến”, đồng thời cho rằng giao tranh đã kết thúc và không cần Quốc hội phê chuẩn.

Dù vậy, ông vẫn cảnh báo Iran còn là mối đe dọa và Mỹ sẽ duy trì lực lượng trong khu vực.

Đảng Dân chủ cáo buộc chính quyền vi phạm Hiến pháp, vì chỉ Quốc hội mới có quyền tuyên chiến.

Họ cũng nói Đảng Cộng hòa đang diễn giải sai luật Quyền Chiến tranh, vốn nhằm hạn chế quyền lực của tổng thống.

Về mặt chính trị, Đảng Dân chủ có động lực để nhấn mạnh vấn đề này, khi các khảo sát cho thấy đa số cử tri phản đối cuộc xung đột.

Một số Dân biểu Cộng hòa cũng bắt đầu bày tỏ lo ngại, khi Thượng Nghị sĩ Susan Collins lần đầu bỏ phiếu cùng phe Dân chủ ủng hộ nghị quyết.

Đảng Dân chủ hy vọng tận dụng sự thay đổi này để tiếp tục đưa các nghị quyết ra bỏ phiếu và gây áp lực lên Đảng Cộng hòa.

Sự thất vọng của Trump về Iran bùng nổ thành các cuộc công kích nhằm vào truyền thông

Tổng thống Trump hôm thứ Năm 30/4 đã để lộ sự thất vọng với cách truyền thông đưa tin về cuộc chiến ở Iran, khi ông cáo buộc rằng các bản tin của The New York Times là “kích động phản loạn” và gọi CNN là “ngu ngốc” và “kẻ thù”.

Những lời công kích bằng miệng nhắm vào truyền thông vốn đã rất quen thuộc với Trump, nhưng cuộc tấn công dữ dội bất thường hôm thứ Năm dường như phản ánh sự bực tức của ông trước một cuộc xung đột đang diễn biến không thuận lợi.

Giá dầu đã tăng mạnh, đẩy chi phí xăng tại Mỹ lên mức cao mới. Theo AAA, giá trung bình toàn quốc hôm thứ Sáu 01/5 là 4,39 USD/gallon, tăng hơn 30 cent chỉ trong một tuần. Trước chiến tranh, giá trung bình chỉ dưới 3 USD.

Một cuộc thăm dò do The Washington Post công bố hôm thứ Sáu cho thấy 61% người Mỹ — bao gồm gần 1/5 đảng viên Cộng hòa — coi cuộc chiến ở Iran là một “sai lầm”.

Chi phí chiến tranh cho người nộp thuế Mỹ đến nay ít nhất là 25 tỷ USD, theo Bộ Quốc phòng, và tác động kinh tế ngắn hạn còn lớn hơn nhiều.

Trong khi đó, lãnh đạo của Cộng hòa Hồi giáo Iran, dù bị tàn phá bởi hàng nghìn cuộc tấn công quân sự, vẫn tiếp tục cứng rắn.

Truyền thông đã đưa tin về tất cả những điều này — điều khiến Trump rõ ràng không hài lòng.

“Nếu bạn xem CNN, bạn sẽ nghĩ họ (Iran) đang thắng chiến tranh,” ông nói tại Phòng Bầu dục hôm thứ Năm 30/4. “Nếu bạn đọc The New York Times, theo tôi, đó thực sự là kích động phản loạn. Bạn đọc The New York Times, bạn sẽ nghĩ họ đang thắng. Tôi đọc một số cây bút bình luận, nhưng mọi thứ bắt đầu từ cấp cao nhất. Đó là điều tồi tệ.”

Trong các kênh truyền thông thân thiện hơn, Trump khẳng định chiến thắng đã đạt được và một thắng lợi lớn hơn nữa đang đến gần.

Trong cuộc phỏng vấn qua điện thoại với Newsmax, ông được hỏi: “Ông đã thắng chưa?”

“Chúng ta đã thắng rồi, nhưng tôi muốn thắng với cách biệt lớn hơn,” Trump trả lời.

Tuy nhiên, nhiều người không nhìn nhận như vậy.

Việc Trump khẳng định thay đổi chế độ ở Tehran đã xảy ra là khó tin, khi nhà lãnh đạo tối cao trước đây bị giết vào ngày đầu chiến tranh, Ayatollah Ali Khamenei, đã được thay thế bởi con trai ông, Mojtaba Khamenei, một đồng minh của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo.

Iran vẫn giữ kho uranium làm giàu cao, dù các cơ sở hạt nhân đã bị tấn công nặng nề hơn.

Trong khi đó, đòn bẩy mạnh nhất của Iran trong cuộc xung đột là khả năng khiến eo biển Hormuz gần như bị phong tỏa — tuyến vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu thế giới. Trump đã đáp trả bằng việc áp đặt phong tỏa bổ sung của Mỹ với tàu thuyền đến và đi từ các cảng Iran, nhưng chưa tạo ra bước đột phá.

Trump nhiều lần chỉ trích truyền thông khi tình hình diễn biến xấu đi.

Trên chuyên cơ Air Force One vào giữa tháng 3, ông gọi một phóng viên ABC News là “người rất khó chịu” vì đặt câu hỏi về việc gửi thêm quân tới khu vực.

Trong hai tuần gần đây, ông còn đi xa hơn.

Ngày 20/4, ông đăng trên mạng xã hội rằng “truyền thông giả chống Mỹ” đang “cổ vũ Iran chiến thắng”.

Ngày hôm sau, ông gọi tác giả một bài bình luận trên Wall Street Journal là “ĐỒ NGỐC” và “KẺ NGU”, bài viết có tiêu đề: “Người Iran coi Trump là kẻ dễ bị lợi dụng”.

Lời cáo buộc “kích động phản loạn” hôm thứ Năm đã đẩy sự đối đầu lên một mức mới.

Nhưng theo nhiều quan sát viên, nguyên nhân gốc rễ là sự thất vọng của Trump về tình hình ở Iran, và điều này làm ông càng tức giận hơn khi truyền thông không đưa tin theo hướng có lợi.

Một số người trong chính giới, như cố vấn Cộng hòa Susan Del Percio, cho rằng Trump chủ yếu tức giận vì diễn biến chiến sự hơn là vì bản thân cách đưa tin.

Tobe Berkovitz, giáo sư danh dự Đại học Boston, nói rằng vấn đề nằm ở các tuyên bố tự tin ban đầu của Trump về cuộc chiến, nhưng thực tế chưa diễn ra như ông dự đoán.

Một số người ủng hộ Trump, như cựu cố vấn Barry Bennett, cho rằng ông không được ghi nhận xứng đáng.

Tuy nhiên, ngay cả một số học giả truyền thông cũng cho rằng cách đưa tin hiện tại không hẳn nghiêm khắc hơn các cuộc chiến trong quá khứ, như chiến tranh Việt Nam.

Dù vậy, nhiều cử tri Mỹ vẫn chưa đồng tình rằng cuộc chiến này là tích cực.

Nếu điều đó không thay đổi, sự tức giận của Trump có thể sẽ còn gia tăng.

Thế giới cần một sáng kiến phân bón Hormuz ngay lúc này

Có một chiếc đồng hồ đang tích tắc mà hầu hết mọi người không thể nhìn thấy. Nó không tích tắc trong các chu kỳ tin tức hay bài đăng mạng xã hội. Nó tích tắc trong lịch gieo trồng.

Mùa xuân là thời điểm bón phân ở Bắc bán cầu kéo dài đến tháng Sáu. Một số khu vực châu Phi hiện đang bước vào mùa gieo trồng chính — một khoảng thời gian quan trọng đối với các nhóm dân cư dễ bị thiếu lương thực nhất. Bỏ lỡ “cửa sổ” này không chỉ làm chậm vụ thu hoạch — mà là xóa bỏ nó. Thiếu hụt sẽ không lộ ra ngay, mà chỉ xuất hiện sau này qua giá cả tăng vọt và kệ hàng trống rỗng vào mùa thu.

Đó là câu chuyện mà các bản tin về phong tỏa eo biển Hormuz đang bỏ sót. Khủng hoảng không chỉ làm tăng giá năng lượng — mà đang phá vỡ chuỗi cung ứng lương thực. Thế giới đang đối mặt với một thảm họa chậm, chỉ bộc lộ khi đã quá muộn.

Eo biển Hormuz vận chuyển khoảng một phần ba thương mại phân bón toàn cầu. Nếu nông dân bỏ lỡ thời điểm bón phân, không có cách nào bù đắp bằng việc gieo trồng muộn. Hội đồng Ngũ cốc Quốc tế ước tính sản lượng lúa mì và ngũ cốc toàn cầu có thể giảm 53 triệu tấn so với mùa trước — mức thiếu hụt lớn hơn tổng lượng xuất khẩu ngũ cốc hằng năm của Ukraine trong một năm bình thường.

Năm trong số sáu nhà máy phân bón nội địa của Bangladesh đã phải đóng cửa. Giá hàng hóa ở Somalia tăng 20%. Chương trình Lương thực Thế giới dự báo rằng nếu xung đột kéo dài sau tháng Sáu với giá dầu trên 100 USD/thùng, thêm 45 triệu người sẽ rơi vào tình trạng mất an ninh lương thực nghiêm trọng, nâng tổng số toàn cầu lên 363 triệu — mức kỷ lục.

Helios AI dự đoán giá lương thực toàn cầu sẽ tăng 12% đến 18% vào cuối năm 2026. Đối với người dân Mỹ và châu Âu, giá thực phẩm sẽ tăng. Đối với hàng triệu người ở châu Phi, Nam Á và Trung Đông, sẽ không có đủ lương thực.

Hoa Kỳ và Iran đang bế tắc về Hormuz. Lý do không phải là bí ẩn. Nhà khoa học chính trị I. William Zartman cho rằng trong lý thuyết “tính chín muồi”, các bên chỉ phá vỡ thế bế tắc khi có hai điều kiện: một bế tắc gây đau đớn cho cả hai bên mà không có triển vọng chiến thắng, và một lối thoát mà không bên nào xem là sự nhục nhã.

Bế tắc tại Hormuz đang gây tổn hại cho cả hai bên. Kinh tế Iran đang suy giảm mạnh. Chính quyền Trump đối mặt với tỷ lệ ủng hộ giảm và giá lương thực, năng lượng tăng trong bối cảnh bầu cử giữa kỳ khó khăn. Nhưng vẫn thiếu một con đường để giảm căng thẳng mà cả hai bên đều có thể tuyên bố là chiến thắng. Lãnh đạo tối cao mới của Iran không thể mở lại eo biển dưới áp lực quân sự Mỹ, vì điều đó sẽ bị coi là đầu hàng. Tổng thống Trump cũng không thể chấp nhận điều gì ít hơn sự tuân thủ hoàn toàn của Iran.

Sáng kiến Ngũ cốc Biển Đen năm 2022 cung cấp một mô hình tiềm năng. Khi Nga phong tỏa cảng ngũ cốc của Ukraine, một thỏa thuận toàn diện là không thể. Nhưng một thỏa thuận hạn chế thì có thể: hành lang nhân đạo do Liên Hợp Quốc và Thổ Nhĩ Kỳ làm trung gian. Sáng kiến này đã vận chuyển gần 33 triệu tấn ngũ cốc ra thị trường toàn cầu.

Cấu trúc tương tự cho Hormuz đã tồn tại. Giám đốc điều hành UNOPS Jorge Moreira da Silva xác nhận rằng Liên Hợp Quốc đã phát triển một cơ chế “một cửa” có thể triển khai trong vòng bảy ngày khi có sự cho phép chính trị. Oman, quốc gia đã duy trì kênh liên lạc với Iran trong nhiều thập kỷ, sẵn sàng làm trung gian.

Yêu cầu rất hẹp: tạm thời cho phép đi lại đối với các loại hàng hóa nhân đạo (urea, amoniac và phân bón) dành cho các quốc gia không tham chiến. Không phải mở lại hoàn toàn eo biển. Không phải thỏa thuận hạt nhân. Mà là một hành lang phân bón.

Cách diễn đạt có thể như sau. Với Iran: “Cộng hòa Hồi giáo đã cho phép vận chuyển hạn chế phân bón, phù hợp với nghĩa vụ nhân đạo.” Với Mỹ: “Ngoại lệ nhân đạo này không thay đổi yêu cầu của chúng tôi về chương trình hạt nhân Iran.”

Không bên nào phải lùi bước. Cả hai đều có thể tuyên bố rằng họ hành động vì những người nghèo và dễ tổn thương nhất thế giới.

Có những tính toán chính trị mà cả hai chính phủ nên cân nhắc. Giá lương thực cao thường dẫn đến bất ổn chính trị. Một khủng hoảng lương thực nghiêm trọng có thể gây bất ổn toàn cầu chưa từng thấy kể từ Mùa xuân Ả Rập. Một tổng thống Mỹ giúp thiết lập hành lang ổn định giá thực phẩm sẽ có vị thế chính trị mạnh hơn trước bầu cử giữa kỳ. Lãnh đạo Iran mở hành lang nhân đạo cũng sẽ tạo thiện chí quốc tế.

Mỗi tuần trì hoãn sẽ thu hẹp cơ hội ngoại giao và mở rộng nguy cơ thảm họa nhân đạo. David Laborde, Giám đốc FAO, nói: “Chúng ta đang trong một khủng hoảng đầu vào; chúng ta không muốn biến nó thành thảm họa. Sự khác biệt phụ thuộc vào hành động của chúng ta.”

Hành lang đã sẵn sàng. Các bên trung gian đã sẵn sàng. Liên Hợp Quốc đã sẵn sàng. Đồng hồ mùa gieo trồng vẫn đang tích tắc.

Monica Gorman, Tiến sĩ, là giám đốc điều hành tại Crowell Global Advisors nói như vậy.

Cảnh sát California có thể bắt đầu xử phạt xe tự lái từ tháng 7/2026.

Theo NewsNation, xe tự lái đã trở nên ngày càng phổ biến tại California trong vài năm qua, và bắt đầu từ ngày 1 tháng 7, cảnh sát tại bang này sẽ có quyền xử phạt các nhà sản xuất khi xe vi phạm luật giao thông.

Sở Giao thông Vận tải California (DMV) đã ban hành thông báo về việc áp dụng các quy định mới dành cho xe tự hành, nhằm tuân thủ một đạo luật năm 2024 mở rộng việc giám sát công nghệ này, theo báo cáo của chi nhánh địa phương Nexstar KTLA.

Theo quy định mới, cảnh sát California sẽ có thể lập biên bản đối với xe tự lái và yêu cầu các nhà sản xuất di chuyển xe khỏi hiện trường trong trường hợp khẩn cấp.

Lực lượng thực thi pháp luật sẽ có thể gửi “Thông báo không tuân thủ của xe tự hành (AV Noncompliance)” trực tiếp đến các nhà sản xuất khi phương tiện vi phạm luật, theo thông báo.

Waymo, công ty thuộc Alphabet (công ty mẹ của Google), đã triển khai dịch vụ taxi tự lái tại nhiều thành phố lớn ở Mỹ, bao gồm Los Angeles và San Francisco.

Các quy định mới của DMV California nhằm giải quyết những lo ngại của chính quyền và người dân khi xe tự lái ngày càng phổ biến. Các quy định này được đưa ra chỉ vài tháng sau một sự cố mất điện lớn tại San Francisco vào tháng 12, khiến nhiều xe Waymo bị kẹt tại các giao lộ do đèn giao thông không hoạt động.

Tính đến ngày 24/4/2026, DMV California cho biết đã nhận 978 báo cáo về tai nạn liên quan đến xe tự hành kể từ năm 2014.

Cuối năm 2025, một xe Waymo tự lái đã quay đầu trái phép ngay trước mặt cảnh sát tại khu ngoại ô San Francisco là San Bruno.

Theo KXAN, một video ghi lại trong một cơn bão ở Austin (Texas) cho thấy nhiều xe Waymo đi vào khu vực ngập nước và dừng giữa đường.

Một cuộc điều tra năm 2025 của KXAN cho thấy xe Waymo đã vượt trái phép xe buýt trường học khi biển dừng đang bật tại Austin. Hệ thống trường công Atlanta cũng ghi nhận ít nhất 6 trường hợp tương tự từ tháng 5 đến tháng 12.

Vào tháng 3, Waymo cho biết rằng dựa trên hơn 170 triệu dặm lái tự động, “dù có lỗi hay không, hệ thống lái Waymo đã liên quan đến ít hơn 92% các vụ tai nạn gây thương tích nghiêm trọng hoặc tử vong so với người lái xe trong cùng điều kiện.”

DMV California cũng ban hành thêm quy định yêu cầu các nhà sản xuất phải thử nghiệm nghiêm ngặt hơn để được cấp phép, đào tạo bổ sung cho nhân viên hỗ trợ vận hành từ xa, và thu thập cũng như báo cáo dữ liệu về các sự cố an toàn.

“California tiếp tục dẫn đầu quốc gia trong phát triển và ứng dụng công nghệ xe tự hành, và các quy định cập nhật này thể hiện cam kết của bang đối với an toàn công cộng,” Giám đốc DMV Steve Gordon cho biết.

“Những cập nhật này hỗ trợ sự phát triển của ngành xe tự hành bằng cách tăng cường an toàn công cộng và minh bạch, đồng thời nâng cao trách nhiệm của các nhà sản xuất,” ông nói thêm.

Dân biểu Cộng hòa gọi nợ quốc gia là “quả bom hẹn giờ”

Dân biểu Chip Roy (đảng Cộng hòa – Texas) hôm thứ Sáu 01/5 cảnh báo rằng nợ quốc gia đang tăng là “một quả bom hẹn giờ” và ông kêu gọi các Dân biểu khác “phải làm nhiều hơn nữa”.

Nợ công của Mỹ đã vượt 100% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) vào cuối quý đầu tiên, lần đầu tiên kể từ năm 1946. Tổng nợ đã vượt 39 nghìn tỷ USD vào tháng Ba, chỉ năm tháng sau khi đạt mốc 38 nghìn tỷ USD.

Ông Roy nói với Fox Business rằng khoản nợ này “là một quả bom hẹn giờ mà một số người trong chúng tôi đã nói đến từ lâu”.

“May mắn là trong vài năm qua, chúng tôi đã có một số bước tiến để giải quyết vấn đề này,” ông nói. “Với ‘Big Beautiful Bill’, chúng tôi đã cắt giảm đáng kể một số khoản chi bắt buộc. Và trong ba năm qua, chúng tôi giữ chi tiêu tùy ý gần như không đổi.”

Ông nói thêm rằng dù đây là “một chiến thắng ở Washington, nhưng với người dân Mỹ nói chung, chúng ta cần làm nhiều hơn nữa.” Roy cho biết ông kêu gọi cắt giảm chi tiêu sâu hơn và “trả lại quyền lực cho các bang và người dân”.

“Thật không may, chính phủ đôi khi hoạt động như đang chạy tự động,” ông nói tiếp, đồng thời cảnh báo rằng nếu nợ tiếp tục tăng, “chúng ta sẽ hủy hoại đất nước của mình.”

Cục Phân tích Kinh tế Mỹ công bố dữ liệu cho thấy nợ quốc gia đạt 100,2% GDP vào thứ Năm. Nợ do công chúng nắm giữ tính đến ngày 31 tháng 3 là 31,27 nghìn tỷ USD.

Văn phòng Ngân sách Quốc hội (CBO) cảnh báo đầu năm nay rằng nếu không có thay đổi, nợ công do công chúng nắm giữ sẽ tăng lên 108% GDP vào năm 2030 và 120% vào năm 2036.

Các Dân biểu Cộng hòa bước vào chính quyền Trump mới với mục tiêu không làm tăng thêm thâm hụt liên bang. Ban đầu có bất đồng về việc liệu việc gia hạn cắt giảm thuế năm 2017 có làm tăng nợ hay không, trong khi một số người kêu gọi cắt giảm chi tiêu để bù đắp cho các ưu tiên của ông Trump.

Lời kêu gọi Quốc hội kiểm soát chi tiêu thâm hụt tiếp tục kéo dài đến năm 2026, gần đây nhất là khi một nhóm Thượng Nghị sĩ Cộng hòa đề xuất thông qua dự luật chi 400 triệu USD để xây dựng phòng khiêu vũ tại Tòa Bạch Ốc, một dự án do chính quyền Trump thúc đẩy.

“Tôi không hiểu tại sao lại dùng tiền thuế cho việc đó nếu đã được tài trợ rồi,” Thượng Nghị sĩ Rick Scott (R-Florida) nói với NBC News tháng trước. “Chúng ta có 39 nghìn tỷ USD nợ. Có lẽ nên ngừng chi tiền.”

Ông Scott trước đó cũng nói với The Hill rằng tiền thuế không cần thiết cho dự án này, vì tổng thống nói rằng nó “đã được tài trợ bằng nguồn tư nhân”.

Một số Thượng Nghị sĩ cũng gây áp lực lên chính quyền về việc sử dụng ngân sách cho cuộc xung đột Mỹ–Israel tại Iran. Giám đốc Văn phòng Quản lý và Ngân sách Tòa Bạch Ốc Russell Vought từ chối đưa ra ước tính chi phí khi được các Thượng Nghị sĩ hỏi vào tháng trước.

Ông Jules Hurst III, quyền Giám đốc Tài chính của Ngũ Giác Đài, nói với Ủy ban Quân vụ Hạ viện hôm thứ Tư rằng cuộc chiến ở Iran đến nay đã tiêu tốn khoảng 25 tỷ USD của Mỹ.

Thượng Nghị sĩ Angus King (độc lập – Maine), thành viên Ủy ban Quân vụ Thượng viện, nói với CNN rằng ông nghe nói chi phí có thể lên tới hơn 50 tỷ USD.

“Tôi sẽ cố gắng tìm hiểu xem họ dựa trên ước tính đó như thế nào, vì 25 tỷ USD thấp hơn đáng kể so với tất cả các ước tính khác tôi đã thấy trong hai tháng qua,” ông King nói.

Diễn viên hài Bill Maher lại châm biếm Trump.

Diễn viên hài Bill Maher hôm thứ Sáu đã châm biếm rằng chính quyền Trump “đang có phần đi quá xa” với việc truy tố cựu Giám đốc FBI James Comey lần thứ hai liên quan đến cáo buộc đe dọa tính mạng Tổng thống Trump.

Trong phần mở đầu chương trình “Real Time”, Maher đã chuyển từ vụ ám sát tại bữa tiệc của Hiệp hội Phóng viên Tòa Bạch Ốc sang vụ truy tố Comey bằng một câu đùa rằng kẻ tấn công bị “kích hoạt bởi những vỏ sò của James Comey”.

Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ) đã truy tố Comey liên quan đến một bài đăng mạng xã hội đã bị xóa từ tháng 5 năm ngoái. Bài đăng là hình các vỏ sò được sắp xếp thành “86 47”, mà DOJ cho rằng là một lời đe dọa nhằm vào ông Trump, tổng thống thứ 47 của Mỹ.

Người dẫn chương trình giải thích rằng “86” trong tiếng lóng có thể hiểu là “loại bỏ” hoặc “tống khứ”, thường được dùng trong nhà hàng khi món ăn hết. Maher nói thêm: “Ừ, ở Washington họ đang hơi quá đà rồi.”

“Bộ Tư pháp đang cố bỏ tù cựu Giám đốc FBI James Comey chỉ vì đăng hình vỏ sò,” ông nói. “Tại sao? Vì các vỏ sò ghép thành ‘86 47’. Ông ta đúng là ‘người nhặt vỏ sò kiểu Manchurian’.”

DOJ đã truy tố Comey với hai tội danh: đe dọa Tổng thống và truyền tải mối đe dọa qua thương mại liên bang, theo bản cáo trạng được công bố. Comey đã ra đầu thú và xuất hiện trước tòa ở Alexandria, Virginia, vào thứ Tư. Ông chưa nhận tội.

Comey phủ nhận sai phạm. Ông nói rằng ông nghĩ đó chỉ là “thông điệp chính trị” và không biết các con số có thể bị hiểu là bạo lực.

Quyền Bộ trưởng Tư pháp Todd Blanche cho rằng vụ việc tương tự các vụ xử lý mối đe dọa nhằm vào quan chức công quyền thuộc mọi đảng phái. Ông nói với CBS News rằng Tổng thống Trump “hoàn toàn không chỉ đạo” việc truy tố này.

Ông Trump, người đã sa thải Comey năm 2017, từng gây áp lực lên DOJ để truy tố Comey. Trên Fox News năm ngoái, ông nói Comey “biết rõ” ý nghĩa của bài đăng.

“’86’ là thuật ngữ của giới mafia có nghĩa là ‘giết hắn’,” Trump viết trên Truth Social. “’86 47’ nghĩa là ‘giết Tổng thống Trump’! James Comey, một cảnh sát bẩn, người tệ nhất, biết rất rõ điều này!”

Vụ án của DOJ đã bị nhiều người chỉ trích là thiếu cơ sở.

Một số chính trị gia Cộng hòa như Dân biểu Troy Nehls gọi vụ việc là “gượng ép”. Cựu Dân biểu Charlie Dent thì nói đây là “vụ án phù phiếm”.

Ông Dent cũng cảnh báo rằng việc sử dụng Bộ Tư pháp để nhắm vào cựu quan chức có thể tạo tiền lệ nguy hiểm trong tương lai.

Comey từng bị truy tố lần đầu vào cuối năm ngoái liên quan đến lời khai trước Thượng viện năm 2020 về cuộc điều tra Nga và chiến dịch tranh cử 2016 của ông Trump. Tuy nhiên, một thẩm phán liên bang đã bác bỏ vụ án vào tháng 11 vì cho rằng công tố viên được bổ nhiệm không hợp pháp.

Đảng Cộng hòa trong Ủy ban Quân vụ “rất lo ngại” về việc rút quân Mỹ khỏi Đức

Chủ tịch các ủy ban Quân vụ Hạ viện và Thượng viện vào thứ Bảy 02/5 bày tỏ rằng họ “rất lo ngại” về việc rút 5.000 binh sĩ Mỹ khỏi Đức trong bối cảnh Tổng thống Trump mâu thuẫn với Thủ tướng Đức Friedrich Merz.

Ông Trump hôm thứ Tư 29/4 đã thông báo rằng ông đang xem xét khả năng cắt giảm lực lượng quân đội Mỹ tại Đức.

“Chúng tôi rất lo ngại về quyết định rút một lữ đoàn quân đội Mỹ khỏi Đức,” hai chủ tịch, Thượng Nghị sĩ Roger Wicker (Cộng hòa–Mississippi) và Dân biểu Mike Rogers (Cộng hòa–Alabama), cho biết trong một tuyên bố chung. “Đức đã đáp ứng lời kêu gọi của Tổng thống Trump về việc chia sẻ gánh nặng nhiều hơn, bằng cách tăng đáng kể chi tiêu quốc phòng và cung cấp quyền tiếp cận, căn cứ và bay qua lãnh thổ một cách thông suốt cho lực lượng Mỹ nhằm hỗ trợ Chiến dịch Epic Fury.”

Wicker và Rogers cho rằng việc “cắt giảm sớm” sự hiện diện quân sự của Mỹ tại châu Âu “gửi đi một tín hiệu sai lầm” tới Tổng thống Nga Vladimir Putin. Họ lập luận rằng việc đánh giá để cho phép các đồng minh châu Âu đảm nhận trách nhiệm chính, khi họ “tiến tới chi 5% GDP cho quốc phòng… sẽ cần thời gian.”

Hai chủ tịch đề xuất rằng thay vì rút quân hoàn toàn khỏi châu Âu, nên điều chuyển lực lượng sang khu vực phía đông. Họ cũng nhấn mạnh rằng mọi thay đổi “đáng kể” trong thế trận quân sự của Mỹ tại châu Âu cần một “quy trình xem xét có chủ đích.”

“Chúng tôi mong Bộ Quốc phòng làm việc với các ủy ban giám sát trong những ngày và tuần tới về quyết định này và các tác động của nó đối với khả năng răn đe của Mỹ và an ninh xuyên Đại Tây Dương,” tuyên bố kết luận.

Wicker và Rogers trước đây cũng từng chỉ trích việc rút quân khỏi Romania vào mùa thu năm ngoái, cho rằng họ phản đối quy trình đánh giá bố trí lực lượng của Ngũ Giác Đài. Họ nói điều này có thể dẫn đến “việc tiếp tục cắt giảm lực lượng Mỹ ở Đông Âu.”

Người phát ngôn Ngũ Giác Đài Sean Parnell hôm thứ Sáu cho biết việc rút quân dự kiến sẽ hoàn tất trong vòng 6 đến 12 tháng tới. Quyết định này được đưa ra sau khi Bộ Quốc phòng xem xét lại thế bố trí lực lượng của Mỹ tại châu Âu.

Thông báo rút quân diễn ra sau khi ông Trump chỉ trích ông Merz, cáo buộc ông này đánh giá sai mối đe dọa từ Iran có vũ khí hạt nhân. Ông nói ông Merz nên tập trung vào xung đột giữa Mỹ và Iran thay vì chiến tranh Nga–Ukraine “và việc sửa chữa đất nước đang rối loạn của ông ấy.”

Ông Trump cũng chỉ trích ông Merz và các đồng minh NATO vì không hợp tác đầy đủ với Mỹ trong “Chiến dịch Epic Fury” tại Iran.

Ông Merz nói với sinh viên Đức hôm thứ Hai rằng Mỹ “rõ ràng” không có “kế hoạch chiến lược” đối với cuộc chiến ở Iran.

“Đặc biệt khi người Iran đang đàm phán rất khéo léo — hay đúng hơn là không đàm phán gì cả,” ông nói, theo hãng tin Associated Press. “Và rồi họ để người Mỹ sang Islamabad, chỉ để gửi họ về mà không có kết quả. Cả một quốc gia đang bị ban lãnh đạo Iran làm nhục, đặc biệt là bởi lực lượng gọi là Vệ binh Cách mạng.”

Quân đội Mỹ báo hiệu máy bay phản lực Qatar có thể được sử dụng làm Air Force One

Không quân Hoa Kỳ hôm thứ Sáu 01/5 cho biết một chiếc máy bay phản lực hạng sang do Qatar tặng đang trên lộ trình được sử dụng tạm thời làm Air Force One sớm nhất vào mùa hè này.

Trong một thông cáo báo chí, lực lượng này cho biết họ đã hoàn tất việc cải tiến và thử nghiệm chiếc Boeing 747, hiện đang được sơn lại theo màu đỏ, trắng và xanh lam theo sở thích của Tổng thống Trump.

Các quan chức cho biết chiếc máy bay này sẽ giúp “giảm áp lực lên đội bay VC-25A đã cũ” cho đến khi Boeing bàn giao các máy bay mới, vốn đã bị trì hoãn và hiện dự kiến đến năm 2028.

“Cam kết của chúng tôi trong việc cung cấp cho Tổng thống một sở chỉ huy trên không an toàn, bền vững và đáng tin cậy là không thay đổi,” Tham mưu trưởng Không quân, Tướng Ken Wilsbach, cho biết trong một tuyên bố. “Chương trình VC-25B Bridge là minh chứng cho khả năng đổi mới và thích ứng nhanh của Không quân nhằm đảm bảo sự liên tục của chính phủ trong mọi điều kiện.”

Không quân không nêu rõ các thay đổi cụ thể đã được thực hiện đối với máy bay; tuy nhiên, tờ Wall Street Journal đưa tin rằng gói cải tạo trị giá 400 triệu USD tập trung vào “thiết bị liên lạc tuyệt mật” hơn là yếu tố thẩm mỹ.

Tờ Journal lưu ý rằng các biển báo thoát hiểm bằng tiếng Ả Rập và các tác phẩm nghệ thuật đương đại đã bị gỡ bỏ, nhưng nội thất xa hoa — với ghế da cỡ lớn, ghế sofa êm ái và các chi tiết trang trí cầu kỳ — phần lớn vẫn được giữ nguyên. Biểu tượng tổng thống Mỹ cũng đã được gắn lên các bức tường.

“Tổng thể mà nói, chiếc máy bay mà chúng tôi nhận được về cơ bản vẫn giữ nguyên tình trạng từ góc độ nội thất,” Tướng Dale White, sĩ quan Không quân bốn sao phụ trách dự án, nói với tờ báo trong một cuộc phỏng vấn.

Thông báo vào mùa xuân năm ngoái rằng ông Trump dự định nhận một chiếc máy bay trị giá hàng trăm triệu USD từ hoàng gia Qatar đã ngay lập tức gây ra các câu hỏi lưỡng đảng về vấn đề đạo đức và rủi ro an ninh.

Thượng Nghị sĩ Adam Schiff (Đảng Dân chủ – California) đã gián tiếp tái khẳng định chỉ trích của mình trên mạng xã hội X vào thứ Sáu 01/5, đăng điều khoản trong Hiến pháp Mỹ cấm quan chức chính trị nhận “bất kỳ món quà, lợi ích, chức vụ hay danh hiệu nào, dưới bất kỳ hình thức nào” từ lãnh đạo hoặc chính phủ nước ngoài nếu không có sự chấp thuận của Quốc hội.

Ông Trump nhiều lần bác bỏ lo ngại của các Dân biểu, nói với báo chí vào tháng 5 rằng ông sẽ “ngu ngốc” nếu từ chối đề nghị này. Ông cũng cố giảm phản đối bằng cách khẳng định sẽ không sử dụng chiếc máy bay sau khi kết thúc nhiệm kỳ, mà sẽ tặng nó cho thư viện tổng thống tương lai của mình.

“Tôi sẽ không bao giờ là người từ chối một món quà như vậy,” ông nói vào thời điểm đó. “Tôi có thể là người ngu ngốc và nói: ‘Không, chúng tôi không muốn một chiếc máy bay miễn phí, rất đắt tiền,’ nhưng tôi nghĩ đó là một cử chỉ tuyệt vời.”

Tổng thống từ lâu đã phàn nàn về việc chậm trễ trong việc chế tạo Air Force One mới, than phiền rằng các máy bay hiện tại “nhỏ hơn nhiều” và “kém ấn tượng hơn” so với máy bay của các lãnh đạo thế giới khác.

“Khi bạn nhìn một chiếc 747 mới, và nhìn một chiếc máy bay đã 42 năm tuổi, thì không còn giống nhau nữa — những chiếc mới lớn hơn, bóng bẩy hơn và sắc sảo hơn. Nhìn không đúng chút nào,” ông nói với người dẫn chương trình Fox News Bret Baier trên chương trình “Special Report” vào tháng 5 năm ngoái.

Đa số người Mỹ cho rằng đạo đức và sự trung thực trong chính phủ đã suy giảm dưới thời Trump

Hơn một nửa người Mỹ cho rằng mức độ đạo đức và sự trung thực trong chính phủ liên bang đã giảm kể từ khi Tổng thống Trump bắt đầu nhiệm kỳ thứ hai, theo một nghiên cứu mới của Trung tâm nghiên cứu Pew.

Khảo sát được công bố vào thứ Sáu 01/5 cho thấy 56% người trưởng thành tại Mỹ tin rằng mức độ đạo đức và trung thực tổng thể đã giảm kể từ tháng 1/2025 dưới thời Donald Trump. Có 24% cho rằng không thay đổi, trong khi 19% nói rằng đã tăng lên.

Kết quả phản ánh rõ sự chia rẽ đảng phái: 88% cử tri Dân chủ và người nghiêng về Dân chủ cho rằng mức độ này đã giảm đến quá tệ hại, so với chỉ 23% cử tri Cộng hòa và người nghiêng về Cộng hòa.

Khoảng 47% người Mỹ nói rằng họ đã dự đoán điều này sẽ xảy ra khi được hỏi trong những tuần sau lễ nhậm chức lần hai của ông Trump, trong khi 31% cho rằng nó sẽ tăng, theo khảo sát.

Khảo sát cũng cho thấy cử tri bị chia rẽ về việc chính quyền Trump đưa tên, hình ảnh và “hình ảnh cá nhân” của Trump vào các yếu tố của chính phủ liên bang — từ việc in chân dung ông trên hộ chiếu Mỹ phiên bản giới hạn đến việc gắn tên ông lên các tòa nhà như Trung tâm Kennedy và Viện Hòa bình Hoa Kỳ.

Một nửa số người được hỏi cho rằng việc đặt tên các tòa nhà chính phủ theo ông Trump là không chấp nhận được, chỉ 10% cho rằng điều đó ổn khi ông vẫn còn đương nhiệm.

Hơn 20% nói rằng việc đặt tên sau khi nhiệm kỳ kết thúc là chấp nhận được, và ý tưởng này được ủng hộ nhiều hơn trong nhóm Cộng hòa so với Dân chủ, theo nghiên cứu.

Khảo sát cũng cho thấy mức độ ủng hộ dành cho tổng thống Trump và các chính sách của ông đã giảm trong vài tháng gần đây, khi đánh giá kinh tế và mức độ ủng hộ của Trump đi xuống trong bối cảnh xung đột với Iran kéo dài hơn 60 ngày.

Pew cho biết tỷ lệ ủng hộ công việc của Trump hiện là 34%, mức thấp nhất trong nhiệm kỳ thứ hai của ông.

Mức giảm mạnh nhất liên quan đến câu hỏi liệu Trump có “giữ lời hứa” hay không, với 38% nói rằng mô tả này phù hợp “rất hoặc khá đúng”, so với 43% vào tháng 8.

Khảo sát của Pew Research được thực hiện trên 5.103 người trưởng thành tại Mỹ từ ngày 20 đến 26 tháng 4, với sai số khoảng 1,6 điểm phần trăm.

Chính sách tài khóa của Trump cũng đang trở nên kém được ủng hộ hơn, theo khảo sát của Associated Press-NORC công bố tuần này, cho thấy mức ủng hộ chỉ 30%, giảm 9 điểm so với tháng 2 trước khi chiến tranh bắt đầu.

Các kết quả khảo sát này đã khiến đảng Cộng hòa phải phòng thủ và trở thành tín hiệu tích cực cho đảng Dân chủ, khi cả hai đảng chuẩn bị tập trung vào vấn đề chi phí sinh hoạt và khả năng chi trả trước cuộc bầu cử giữa kỳ tháng 11.

Tổng thống đã bảo vệ thành tích kinh tế của mình khi phát biểu với người cao tuổi tại một cộng đồng nghỉ hưu ở Florida vào thứ Sáu hôm qua, đồng thời bác bỏ lo ngại về giá xăng tăng do việc đóng cửa eo biển Hormuz.

Ông nói rằng có “gần 400 con tàu chở dầu” và giá sẽ “giảm mạnh” khi chúng có thể đi qua khu vực này.

“Khi tất cả những thứ đó được đưa ra thị trường, các bạn sẽ thấy giá xăng giảm như chưa từng thấy,” Trump nói thêm. “Điện, xăng, và mọi thứ liên quan đến năng lượng.”

Bộ Ngoại giao phê duyệt hơn 8 tỷ USD thương vụ vũ khí cho các quốc gia vùng Vịnh

Bộ Ngoại giao Mỹ hôm thứ Sáu đã phê duyệt hơn 8 tỷ USD các thương vụ bán vũ khí cho các quốc gia vùng Vịnh Ba Tư và Israel, những nước đều đã tham gia vào xung đột Mỹ–Israel với Iran.

Các thương vụ được phê duyệt bao gồm Hệ thống Vũ khí Phóng Chính xác Nâng cao (APKWS) cho Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất trị giá 147,6 triệu USD, cho Israel trị giá 992,4 triệu USD và cho Qatar trị giá 992,4 triệu USD. Bộ Ngoại giao cũng phê duyệt việc bổ sung năng lực tên lửa Patriot cho Qatar trị giá 4,01 tỷ USD và Hệ thống Chỉ huy Chiến đấu Tích hợp cho Kuwait trị giá 2,5 tỷ USD.

APKWS bao gồm bệ phóng rocket, đầu đạn nổ mạnh và ngòi nổ cận đích, cùng các thiết bị khác dành cho UAE và Qatar; dữ liệu kỹ thuật, phụ tùng thay thế và sửa chữa, đào tạo nhân sự và thiết bị huấn luyện, cũng như dịch vụ kỹ thuật của chính phủ Mỹ và các nhà thầu dành cho Israel và Qatar.

Trang thiết bị quốc phòng bán cho Kuwait bao gồm thiết bị liên lạc, máy phát điện, phương tiện vận tải, thiết bị huấn luyện như bộ mô phỏng phòng không có thể cấu hình lại và hỗ trợ văn phòng hiện trường, cùng các hạng mục khác.

Ngoại trưởng Marco Rubio đã “xác định và đưa ra lý do chi tiết rằng có tình huống khẩn cấp đòi hỏi việc bán hàng ngay lập tức” cho từng quốc gia, Bộ Ngoại giao cho biết. Mỗi thương vụ “phục vụ lợi ích an ninh quốc gia của Hoa Kỳ, do đó được miễn yêu cầu xem xét của Quốc hội…”

Tất cả các thương vụ được đề xuất “đóng góp vào chính sách đối ngoại và an ninh quốc gia của Hoa Kỳ bằng cách giúp cải thiện an ninh của một đối tác chiến lược trong khu vực, vốn đã và đang là một lực lượng quan trọng cho sự ổn định chính trị và tiến bộ kinh tế ở Trung Đông,” bộ này cho biết thêm.

Việc phê duyệt các thương vụ này diễn ra sau khi Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth giải ngân 400 triệu USD hỗ trợ Ukraine. Kiểm soát viên Ngũ Giác Đài Jules Hurst III cho biết khoản hỗ trợ này “chưa có hợp đồng, nhưng đã được giải ngân để tiến hành ký hợp đồng.”

Thượng viện cuối năm ngoái đã thông qua Đạo luật Ủy quyền Quốc phòng trị giá 900 tỷ USD cho năm tài khóa 2026. Dự luật cung cấp 400 triệu USD cho Ukraine vào năm 2026 và thêm 400 triệu USD vào năm 2027 thông qua Sáng kiến Hỗ trợ An ninh Ukraine, với mục đích tài trợ sản xuất vũ khí ưu tiên cao của các công ty Mỹ cho lực lượng vũ trang Ukraine.

Chính quyền Trump đã phê duyệt việc bán hơn 10 tỷ USD vũ khí cho Đài Loan vào cuối năm ngoái. Trung Quốc đã lên án thỏa thuận này, và thương vụ đã bị trì hoãn vào tháng 2 trước cuộc gặp song phương dự kiến giữa ông Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, dự kiến diễn ra cuối tháng này.

Chi tiêu quân sự toàn cầu đã đạt mức kỷ lục gần 2,9 nghìn tỷ USD vào năm 2025, là năm thứ 11 liên tiếp tăng, theo Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm. Hoa Kỳ đã chi 954 tỷ USD cho mục đích quân sự trong năm 2025, giảm 7,5% so với năm 2024.

HẠNH DƯƠNG

Tổng hợp.

BÀI VIẾT LIÊN QUAN

MỚI CẬP NHẬT

spot_img