(AP) — Bất kể mưa tuyết hay giá rét, những cuộc biểu tình quy mô nhỏ nhưng dai dẳng đã diễn ra trong suốt những tháng qua tại khuôn viên chính của Đại học Bang Ohio (OSU). Mục tiêu duy nhất của họ là: xóa bỏ tên của tỷ phú bán lẻ Les Wexner khỏi các tòa nhà đang mang danh ông.
Vấn đề gây tranh cãi — đối với các điều dưỡng tại Trung tâm Y tế Wexner thuộc OSU, các cựu vận động viên tại Khu phức hợp Bóng đá Les Wexner, và cả những thủ lĩnh sinh viên hàng ngày đi qua Trung tâm Nghệ thuật Wexner — chính là mối quan hệ mật thiết đã được hồ sơ hóa giữa ông Wexner và kẻ tội phạm tình dục quá cố Jeffrey Epstein.
Những làn sóng phản đối tương tự cũng đang dâng cao nhắm vào một tòa nhà mang tên Wexner tại Đại học Harvard và nhiều cơ sở khác trên khắp nước Mỹ mang tên những nhân vật xuất hiện trong hồ sơ Epstein, bao gồm Steve Tisch, Casey Wasserman, Glenn Dubin và Howard Lutnick.
Đây là một phần của làn sóng phản ứng dữ dội trong ngành giáo dục đại học đối với những nhân vật có liên hệ với Epstein — kẻ từng thiết lập một mạng lưới quan hệ rộng khắp bao gồm nhiều người quyền lực trong giới nghệ thuật, kinh doanh và học thuật. Sự soi xét đang đổ dồn vào các nhà tài trợ của các trường đại học cũng như một số học giả có email trao đổi với Epstein vừa bị rò rỉ, trong đó một số người đã phải từ chức.
Cáo buộc xoay quanh mối quan hệ với Epstein
Ông Wexner chưa từng bị cáo buộc bất kỳ tội danh nào liên quan đến Epstein, người từng là cố vấn tài chính mà ông khẳng định mình đã bị “lừa gạt”.
Tuy nhiên, một nhóm cựu vận động viên tại Đại học Bang Ohio — những nạn nhân sống sót sau bê bối lạm dụng tình dục chấn động tại trường này — lập luận rằng sự hào phóng của người sáng lập L Brands đối với trường cũ hiện đã bị hoen ố. Họ cho rằng Epstein đã can thiệp sâu vào nhiều quyết định chi tiêu của gia đình Wexner, bao gồm cả việc đặt tên cho khu phức hợp bóng đá.
“Đại học Bang Ohio không thể tách rời mình khỏi những sự thật này một cách thuyết phục, cũng không thể biện minh cho việc tiếp tục vinh danh Les Wexner tại một cơ sở thể thao,” đơn kiến nghị xóa tên viết. “Làm như vậy là phớt lờ tiếng nói của những nạn nhân, các cựu vận động viên và cộng đồng rộng lớn hơn — những người luôn kỳ vọng vào trách nhiệm giải trình, sự minh bạch và sự dẫn dắt về đạo đức.”
Tại Harvard, một nhóm sinh viên và giảng viên tại Trường Kennedy danh tiếng đã nhắm vào Tòa nhà Leslie H. Wexner và Sảnh Wexner-Sunshine. Đơn đề nghị đổi tên đệ trình vào tháng 3 trích dẫn “mối quan hệ bền chặt với Epstein” của ông Wexner và lập luận rằng Epstein đã trục lợi từ Wexner, từ đó “cho phép Epstein sử dụng sự giàu có và quyền lực của mình để buôn bán và lạm dụng trẻ em và phụ nữ.”
Một số sinh viên và cựu sinh viên Harvard cũng muốn gỡ bỏ cái tên Farkas khỏi Tòa nhà Farkas. Tòa nhà này được đổi tên vào năm 2011 sau khoản đóng góp lớn từ Andrew Farkas, một cựu sinh viên và là chủ tịch của Viện Hasty Pudding, để vinh danh cha mình.
Farkas có mối quan hệ cá nhân và kinh doanh lâu năm với Epstein, bao gồm cả việc đồng sở hữu một bến du thuyền ở Caribbean. Ông cũng nhiều lần đề nghị Epstein quyên góp cho Hasty Pudding. Trong khoảng từ năm 2013 đến 2019, Epstein thường xuyên quyên góp 50.000 USD mỗi năm để duy trì vị thế nhà tài trợ cấp cao, với tổng số tiền hơn 300.000 USD.
“Như tôi đã nói nhiều lần, tôi vô cùng hối hận vì đã từng gặp cá nhân này, nhưng tôi chưa bao giờ có hành vi không mực thước,” Farkas cho biết trong một tuyên bố.
Áp lực gia tăng tại các học xá
Sức ép đối với các tòa nhà mang tên những nhân vật liên quan đến Epstein đang lớn dần. Mới cuối tuần trước, sinh viên tại Cao đẳng Haverford (Pennsylvania) đã bỏ phiếu kêu gọi Hiệu trưởng Wendy Raymond tiến hành quy trình đổi tên Thư viện Allison & Howard Lutnick. Tòa nhà mang tên Bộ trưởng Thương mại Hoa Kỳ, người đang đối mặt với những lời kêu gọi từ chức vì mối quan hệ với Epstein.
Tại Đại học Bang Ohio, các đơn thỉnh nguyện đang được xử lý qua quy trình xem xét năm bước, phần lớn diễn ra kín và không có thời hạn cụ thể. Tân Hiệu trưởng Ravi Bellamkonda khẳng định: “Quy trình này sẽ diễn ra kỹ lưỡng, công bằng và minh bạch.”
Người phát ngôn của Harvard xác nhận trường đã nhận được yêu cầu xóa tên liên quan đến Wexner nhưng từ chối bình luận thêm. Nếu được chấp thuận, đây sẽ là lần đổi tên thứ hai của trường sau trường hợp của John Winthrop House vào tháng 7 vừa qua do có liên quan đến chế độ nô lệ.
Đại học Tufts, nơi có Thư viện Tisch và Trung tâm Thể thao Steve Tisch, cho biết họ vẫn đang xem xét vấn đề. Trung tâm Bóng đá Wasserman của UCLA và Trung tâm Hiệu suất Thể thao Gia đình Dubin của Đại học Stony Brook cũng là những nơi mang tên các cá nhân xuất hiện trong hồ sơ Epstein.
Thế khó về đạo đức và tài chính
Sự phẫn nộ hiện nay có nhiều điểm tương đồng với cuộc tranh cãi xung quanh trách nhiệm của gia đình tài phiệt Sackler trong cuộc khủng hoảng thuốc giảm đau gây nghiện (opioid), bởi trong cả hai trường hợp, các tổ chức liên quan đều đã nhận được những khoản tiền khổng lồ từ những gia đình này.
Việc đổi tên thường gặp trở ngại vì các nhân vật này không chỉ là cựu sinh viên mà còn là những nhà hảo tâm hào phóng nhất. Ví dụ, gia đình Wexner và các tổ chức từ thiện của họ đã quyên góp cho Đại học Bang Ohio hơn 200 triệu USD trong nhiều năm qua. Tại Harvard, con số này là 42 triệu USD.
Anne Bergeron, một chuyên gia tư vấn về đạo đức trong lĩnh vực văn hóa, cho biết các trường đại học đang rơi vào thế khó khi tiêu chuẩn đạo đức của sinh viên thế hệ trẻ ngày càng khắt khe, hầu như không chấp nhận sự liên đới với bất kỳ ai không đại diện cho những giá trị nhân văn tốt đẹp nhất. Bà gọi đây là “thời điểm của sự phán xét” đối với các trường đại học.
Ở chiều ngược lại, Michael Oser, một người dân tại Columbus, đã bày tỏ sự thất vọng đối với những nỗ lực xóa tên trong một lá thư gửi biên tập viên tờ The Columbus Dispatch:
“OSU đã nhận tiền. Đã xây tòa nhà. Đã cắt băng khánh thành và mỉm cười chụp ảnh. Khi đó không hề có ‘điều khoản đạo đức’ nào đi kèm, chỉ có lòng biết ơn và những tràng pháo tay,” ông viết. “Giờ đây, nhiều năm sau, một số người lại muốn đóng vai trọng tài đạo đức trong khi nhà trường vẫn giữ nguyên tiền mặt và những khối bê tông đó. Đó không phải là trách nhiệm giải trình. Đó là sự tiện lợi.”
Đối với những người ủng hộ việc xóa tên như Lauren Barnes, sinh viên tại Trường Kennedy, đây là cơ hội để chữa lành. Là một nạn nhân của lạm dụng tình dục, cô chia sẻ cảm giác nặng nề mỗi khi phải bước vào một tòa nhà mang cái tên gắn liền với Epstein. “Tôi không muốn bất kỳ ai khác phải trải qua cảm giác tim đập nhanh và mồ hôi tay khi bước dưới cái tên đó ngay trong khuôn viên trường học của mình.”
