Mối quan hệ “không giới hạn” giữa Nga và Trung Quốc đang bị soi xét, sau khi các tài liệu rò rỉ cho thấy Moscow có thể đang giúp Bắc Kinh chuẩn bị kế hoạch tấn công Đài Loan, làm dấy lên lo ngại về một cuộc chiến mới tại châu Á Thái Bình Dương…
Vào tháng 9/2025, một loạt tài liệu rò rỉ gây chấn động giới tình báo và cộng đồng quốc tế, cho thấy Nga đang hỗ trợ Trung Quốc chuẩn bị khả năng xâm lược Đài Loan, trong bối cảnh hai siêu cường Á – Âu tuyên bố quan hệ “không giới hạn” từ năm 2022. Theo nhiều nguồn tin tình báo phương Tây, những tài liệu này nêu chi tiết kinh nghiệm, kỹ thuật, thiết bị, và cả hỗ trợ tác chiến mà Trung Quốc có thể dùng cho một chiến dịch lớn tại eo biển Đài Loan.
Mức độ mối quan hệ này được lãnh đạo hai nước phác thảo rõ ràng. Từ năm 2022, Tổng thống Vladimir Putin và Chủ tịch Tập Cận Bình nhiều lần gọi quan hệ Nga – Trung là “không giới hạn”, khiến các nhà phân tích từ Washington đến Brussels lo ngại về một trục quyền lực mới có thể thách thức trật tự quốc tế hiện hành.
Truyền thông phương Tây từng dẫn nguồn rò rỉ nói rằng Nga đã cung cấp cho Trung Quốc đào tạo kỹ thuật nhảy dù, thiết bị và chuyên môn mà Bắc Kinh có thể dùng cho chiến dịch đổ bộ hoặc xâm nhập chiến lược. Điều này dấy lên câu hỏi: phải chăng mối quan hệ “không giới hạn” không chỉ là ngoại giao hay thương mại mà còn bao gồm chia sẻ kỹ năng chiến tranh?
Một trong những điểm gây tranh cãi là sự gia tăng hợp tác quân sự và công nghệ. Báo cáo cho thấy Trung Quốc đã mua và tiếp nhận công nghệ Nga trong những năm gần đây, từ hệ thống tên lửa phòng không hiện đại đến khí tài điện tử và công nghệ điều khiển hỏa lực. Đây là những yếu tố giúp Bắc Kinh xây dựng bước đầu cho bất kỳ chiến dịch quân sự quy mô lớn nào.
Khác với thời Chiến tranh Lạnh, khi liên minh quân sự gắn với cam kết bảo vệ lẫn nhau, quan hệ Nga – Trung hiện nay rất khác: không phải liên minh quân sự chính thức, mà là phối hợp linh hoạt, sâu sắc về chiến lược, kinh tế và quân sự. Putin từng khẳng định quan hệ này “vượt qua các liên minh quân sự chính thống”, khiến Washington đặc biệt lo ngại.
Đài Loan, cách bờ biển Trung Quốc chỉ vài chục hải lý, trở thành trung tâm lo ngại xung đột. Bắc Kinh luôn cho rằng Đài Loan là một phần lãnh thổ không thể tách rời, và không loại trừ phương án dùng vũ lực để “thu hồi” hòn đảo. Trong khi đó, Moskva vẫn tập trung chiến dịch tại Ukraine nhưng cũng mở rộng quan hệ chiến lược với Bắc Kinh trên nhiều mặt trận.
Tình báo Mỹ và đồng minh cho biết, quân đội Trung Quốc đã tập trận mô phỏng chiến tranh Đài Loan, với kịch bản phối hợp các đơn vị có chuyên môn mà nhiều bên nghi ngờ là được chia sẻ từ Nga, bao gồm kỹ thuật đổ bộ đường không, tấn công đêm và chiến thuật tác chiến điện tử. Mặc dù Bắc Kinh và Moskva phủ nhận mối liên hệ chiến đấu trực tiếp, sự gần gũi trong huấn luyện khiến nhiều nhà phân tích cảnh giác.
NATO từng mô tả quan hệ này là “mối đe dọa trật tự quốc tế” và cho rằng Trung Quốc trở thành “nhà hỗ trợ quyết định” cho Nga trong chiến tranh Ukraine, cả về kinh tế lẫn công nghệ, chiến lược. Tuyên bố này xuất hiện sau hội nghị thượng đỉnh NATO ở Washington năm 2024.
Các tài liệu rò rỉ cuối 2025 cho biết Nga đã cung cấp thiết bị và chuyên môn nhảy dù nâng cao cho Trung Quốc, giúp chuẩn bị đội quân đổ bộ nếu tấn công Đài Loan. Chuyên gia Nga còn huấn luyện lực lượng tác chiến đặc biệt Trung Quốc trong môi trường phức tạp, mà Bắc Kinh có thể dùng nếu chiến tranh nổ ra.
Đại diện ngoại giao hai nước phủ nhận bất kỳ hỗ trợ chiến đấu trực tiếp nào. Putin và Tập Cận Bình khẳng định quan hệ “không giới hạn” chủ yếu nhằm thúc đẩy kinh tế, khoa học kỹ thuật và ổn định chính trị, đồng thời giữ độc lập chiến lược trong vùng ảnh hưởng của mỗi nước.
Tuy nhiên, “bức tranh lớn” về quan hệ này khiến quốc tế khó phân biệt đâu là hợp tác hòa bình và đâu là chuẩn bị chiến tranh. Nếu Nga chia sẻ kỹ năng quân sự cho Trung Quốc, điều này sẽ phá vỡ mọi ranh giới về vai trò của Moscow trong an ninh toàn cầu hiện nay. Các nhà phân tích ở Washington cảnh báo mối quan hệ này có thể chuyển từ đối tác chiến lược sang liên minh tiềm ẩn đối đầu phương Tây.
Trong khu vực châu Á Thái Bình Dương, Đài Loan và các nước láng giềng theo dõi sát sao. Đài Bắc tăng cường tập trận phòng thủ và quan hệ với Washington để đối phó nguy cơ xung đột. Tình báo Mỹ cho biết họ theo dõi chặt chẽ các chỉ dấu phối hợp quân sự Nga – Trung, khiến kế hoạch bảo vệ Đài Loan được xem xét lại nhiều lần.
Mối quan hệ “không giới hạn” chưa được quốc tế công nhận là liên minh quân sự và không có văn bản pháp lý ràng buộc. Nếu xảy ra xung đột, Moskva và Bắc Kinh có thể chịu áp lực quốc tế để không tham chiến trực tiếp, nhưng hỗ trợ phi chính thức vẫn có thể xảy ra.
Cả hai lo ngại trừng phạt từ phương Tây nếu hỗ trợ nhau quá sâu trong chiến tranh. Tuy nhiên, hỗ trợ “ngầm” như chia sẻ tình báo, công nghệ và huấn luyện có thể diễn ra mà không vi phạm trừng phạt trực tiếp. Đây là lý do khiến tình báo phương Tây tin Nga đang giúp Trung Quốc chuẩn bị xâm lược, dù hai chính phủ phủ nhận.
Cộng đồng quốc tế tiếp tục theo dõi từng bước phát triển quan hệ Nga – Trung, bởi kết cục mối quan hệ này có thể định hình lại bản đồ an ninh toàn cầu trong thập kỷ tới. Nếu cáo buộc là sự thật, không chỉ Đài Loan mà cả châu Á Thái Bình Dương sẽ đứng trước nguy cơ xung đột toàn diện giữa các cường quốc, một kịch bản có thể thay đổi sâu sắc cục diện quốc tế thế kỷ XXI./.
NGƯỜI QUAN SÁT/ tổng hợp…
