Đại Hội Đảng toàn quốc lần thứ 14 của nhà cầm quyền CSVN (gọi tắt là Đại Hội Đảng 14) được tổ Trung tâm Hội nghị Quốc gia (Hà Nội), chính thức bước sang ngày làm việc thứ hai, công tác nhân sự ở các cấp cao nhất, từ Ban Chấp Hành Trung Ương đến Bộ Chính Trị, Tổng Bí Thư và Ban Bí Thư trở thành tâm điểm được dư luận cả nước Việt Nam đặc biệt quan tâm. Những thông tin được công bố gần đây đã cho thấy rõ hai nội dung vô cùng quan trọng của kỳ đại hội này là: quy trình bầu chọn các chức danh lãnh đạo chủ chốt khóa mới và cơ cấu đại biểu tham dự Đại Hội 14.
Theo các quy định do giới “chop bu” CSVN ban hành ở hiện tại, sau khi đại hội bầu ra Ban Chấp Hành Trung Ương khóa 14, hội nghị Trung Ương lần thứ nhất sẽ được triệu tập ngay trong thời gian tổ chức đại hội để tiến hành bầu Bộ Chính Trị, Tổng Bí Thư và Ban Bí Thư. Đây là các cơ quan và chức danh có vai trò quyết định trong việc định hình đường lối, chiến lược và phương thức lãnh đạo của Đảng CSVN trong suốt nhiệm kỳ mới.
Quy trình bầu Bộ Chính Trị trải qua 9 bước, bắt đầu từ phiên họp mở đầu do Tổng Bí Thư khóa trước triệu tập, tiếp đến là báo cáo đề án về số lượng ủy viên dự kiến, thảo luận tại hội trường và tại các tổ, thực hiện ứng cử và đề cử, lập danh sách bầu cử, tiến hành bỏ phiếu kín, kiểm phiếu và công bố kết quả.
Riêng việc bầu Tổng Bí Thư được thực hiện theo 5 bước, từ báo cáo yêu cầu, tiêu chuẩn và danh sách dự kiến, đến thảo luận tại tổ, tổng hợp danh sách, lập danh sách bầu cử và tiến hành bỏ phiếu kín. Quy trình bầu Ban Bí Thư gồm 8 bước, với phương thức tương tự, bảo đảm sự thống nhất trong cách thức lựa chọn nhân sự cấp cao của Đảng. Tất cả các quy trình này đều đặt nền tảng trên quyền lực tập thể của Ban Chấp Hành Trung Ương, cơ quan lãnh đạo cao nhất của Đảng CSVN giữa hai kỳ đại hội.
Song song với các quy trình bầu chọn nhân sự chủ chốt, cơ cấu đại biểu tham dự Đại Hội 14 cũng được công bố với những con số cụ thể. Đại hội có tổng cộng 1.586 đại biểu chính thức, đại diện cho hơn 5,6 triệu đảng viên trên cả nước. Trong số này, 163 đại biểu là đương nhiên, 353 đại biểu được bầu từ các đảng bộ trực thuộc Trung Ương và 1.070 đại biểu do Trung Ương chỉ định. Tỷ lệ đại biểu được chỉ định chiếm hơn hai phần ba tổng số đại biểu, phản ánh rõ tính tập trung cao của cơ chế tổ chức đại hội.
Xét về cơ cấu giới tính và thành phần xã hội, đại hội có 1.285 đại biểu nam và 301 đại biểu nữ; 167 đại biểu là người dân tộc thiểu số. Bên cạnh đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp, đại hội còn có sự hiện diện của một số đại biểu tiêu biểu trong các lĩnh vực giáo dục, y tế, văn hóa, lực lượng vũ trang và giới trí thức.
Ngoài các đại biểu chính thức, đại hội còn có sự tham dự của hàng trăm đại biểu khách mời trong nước, bao gồm nhiều nguyên lãnh đạo Đảng và Nhà nước, các ủy viên Trung Ương khóa trước, cán bộ lãnh đạo các ban đảng, địa phương đã nghỉ hưu theo quy định sau sắp xếp, sáp nhập bộ máy, cùng các nhân sĩ, trí thức, văn nghệ sĩ, chức sắc tôn giáo và thanh niên tiêu biểu. Đồng thời, sự hiện diện của đông đảo đại sứ, đại biện và trưởng đại diện các cơ quan ngoại giao nước ngoài và tổ chức quốc tế cho thấy mức độ quan tâm của cộng đồng quốc tế đối với sự kiện chính trị quan trọng này.
Từ các dữ kiện trên, có thể thấy Đại Hội 14 không chỉ là nơi tổng kết một nhiệm kỳ và đề ra phương hướng cho nhiệm kỳ tiếp theo, mà còn là không gian nơi cấu trúc quyền lực của nhà cầm quyền CSVN khóa mới được hoàn tất. Các con số về đại biểu và các bước bầu cử phản ánh rõ cách thức tổ chức, lựa chọn và tham gia của các tầng lớp khác nhau trong một kỳ đại hội mang tính quyết định đối với định hướng lãnh đạo đất nước trong 5 năm tới.
Khi hơn trăm triệu dân Việt Nam dõi theo từng bước tiến của Đại Hội Đảng 14, điều được kỳ vọng không chỉ là một kỳ đại hội đúng quy trình, mà là chất lượng của những quyết định nhân sự và mức độ trách nhiệm chính trị mà tập thể lãnh đạo CSVN khóa mới sẽ gánh vác vận mệnh đất nước trong những năm tới sẽ như thế nào? Mong rằng câu trả lời sẽ không là “Đảng càng hô hào, hiện thực đất nước càng tệ”./.
NGƯỜI QUAN SÁT
