18/1 (Reuters) — Greenland hôm Chủ nhật đã bày tỏ lời cảm ơn các quốc gia châu Âu vì tiếp tục duy trì sự ủng hộ đối với hòn đảo Bắc Cực này, dù đang trở thành mục tiêu của các mức thuế mang tính trừng phạt do Tổng thống Mỹ Donald Trump áp đặt — người muốn sáp nhập vùng lãnh thổ do Đan Mạch quản trị.
Pháp, Đức, Anh cùng một số nước châu Âu khác trong tuần này đã điều một số nhóm binh sĩ quy mô nhỏ đến Greenland theo đề nghị của Đan Mạch. Động thái đó khiến ông Trump lập tức đe dọa áp thuế thương mại lên tám đồng minh châu Âu cho đến khi Mỹ được phép “mua” hòn đảo này.
Các lãnh đạo châu Âu hôm thứ Bảy cảnh báo nguy cơ “một vòng xoáy đi xuống nguy hiểm” xuất phát từ đe dọa áp thuế của ông Trump, đồng thời cam kết tiếp tục ủng hộ Greenland và chủ quyền của Đan Mạch. Các đại sứ của 27 quốc gia thành viên Liên minh châu Âu (EU) dự kiến nhóm họp vào Chủ nhật để bàn về phản ứng trước đòn thuế quan từ Washington.
“Chúng ta đang sống trong những thời khắc bất thường — những thời khắc đòi hỏi không chỉ sự tử tế, mà còn là lòng can đảm lớn,” Bộ trưởng Nội các Greenland Naaja Nathanielsen, người phụ trách lĩnh vực thương mại, năng lượng và khoáng sản của đảo, tuyên bố.
GÂY SỨC ÉP LÊN CÁC ĐỒNG MINH NATO Ở CHÂU ÂU
Ông Trump nói Greenland có ý nghĩa sống còn đối với an ninh Mỹ vì vị trí chiến lược và các nguồn khoáng sản, đồng thời không loại trừ khả năng sử dụng vũ lực để giành quyền kiểm soát hòn đảo — làm dấy lên lo ngại ở châu Âu trước viễn cảnh một cuộc đối đầu trực tiếp giữa các quốc gia NATO.
Theo ông Christian Keldsen, lãnh đạo Hiệp hội Doanh nghiệp Greenland, các công ty của Greenland có thể sẽ không chịu tác động đáng kể từ mức thuế của Mỹ.
“Vì vậy mục tiêu có vẻ không phải là Greenland, mà là nhằm gây sức ép lên các đồng minh NATO châu Âu của chúng ta,” ông Keldsen viết trên LinkedIn, đồng thời cảm ơn các chính phủ châu Âu vì lập trường kiên định.
Hàng ngàn người biểu tình tại Đan Mạch và Greenland đã xuống đường hôm thứ Bảy, kêu gọi ông Trump rời khỏi Bắc Cực và để Greenland tự quyết định tương lai của mình.
Ngoại trưởng Đan Mạch cho biết ông sẽ thăm Oslo vào Chủ nhật, tiếp đó là London và Stockholm trong những ngày tới, nhằm thảo luận nhu cầu để các nước NATO tăng cường phối hợp, hiện diện và răn đe tại khu vực Bắc Cực.
“Điểm chung của các nước chúng ta là đều thống nhất rằng vai trò của NATO ở Bắc Cực phải được củng cố, và tôi mong được thảo luận cách thức thực hiện điều đó,” Ngoại trưởng Lars Lokke Rasmussen nói trong một tuyên bố.
CÁC NƯỚC BẮC ÂU ỦNG HỘ ĐAN MẠCH
Thủ tướng Thụy Điển Ulf Kristersson cho biết, Thụy Điển hôm thứ Bảy đã bắt đầu các cuộc thảo luận chuyên sâu với những nước EU khác cũng như Anh và Na Uy nhằm xây dựng một phản ứng phối hợp.
“Chúng tôi sẽ không để mình bị tống tiền,” ông Kristersson tuyên bố.
Tổng thống Phần Lan cho rằng nỗ lực do Đan Mạch dẫn dắt nhằm tăng cường phòng thủ Greenland là bước then chốt để củng cố an ninh toàn khu vực Bắc Cực, đồng thời nhấn mạnh các đồng minh phải giải quyết bất đồng bằng đối thoại thay vì gây sức ép.
“Đối thoại với Hoa Kỳ vẫn tiếp tục. Thuế quan sẽ làm suy yếu mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương và có nguy cơ tạo ra một vòng xoáy đi xuống nguy hiểm,” Tổng thống Alexander Stubb nói trong một tuyên bố.
Thủ tướng Na Uy cho biết NATO đang có sự nhất trí rộng rãi về việc tăng cường an ninh tại khu vực Bắc Cực.
“Những lời đe dọa không có chỗ đứng giữa các đồng minh. Lập trường của Na Uy rất rõ ràng: Greenland là một phần của Vương quốc Đan Mạch,” Thủ tướng Jonas Gahr Stoere tuyên bố.
