Ai là thủ phạm tấn công vào hai trung tâm khai thác dầu ở Ả Rập Saudi?

Photo credit: REUTERS / STRinger

Washington Post – Chủ Nhật – Tổng thống Trump cho biết hôm Chủ nhật rằng Hoa Kỳ đã sẵn sàng đối phó với các cuộc tấn công tàn khốc vào hai trung tâm khai thác dầu ở Ả Rập Saudi đã làm giảm một nửa sản lượng sản xuất dầu của công ty quốc doanh, trong khi Iran bác bỏ cáo buộc của Hoa Kỳ rằng họ phải chịu trách nhiệm.

Có lý do để tin rằng chúng ta biết thủ phạm là ai, ông Trump cho biết trong một tweet tối chủ nhật.

Trump đã không nêu tên Iran, như Ngoại trưởng Mike Pompeo đã làm vào thứ Bảy, hoặc cho biết liệu ông có dự tính một phản ứng quân sự hay không. Ông ta nói rằng ông ta đang chờ đợi tin tức từ chính phủ Saudis về người mà họ tin là nguyên nhân của cuộc tấn công này, và những điều kiện nào chúng tôi sẽ phản ứng!

Chính quyền của ông đang suy tính về những gì mà giới chức Hoa Kỳ mô tả là một phản ứng quân sự nghiêm trọng, mặc dù một số người trong Ngũ Giác Đài đang thúc giục sự kiềm chế. Trump đã gặp Bộ trưởng Quốc phòng Mark T. Esper vào chiều Chủ nhật để bàn về vấn đề này.

Thị trường dầu tăng vọt tối chủ nhật khi thị trường mở cửa lần đầu tiên kể từ sau vụ tấn công. Giá dầu Brent tăng 18% trước khi giảm trở lại mức tăng 12%; điểm chuẩn trung bình của Hoa Kỳ West Texas đã tăng 12 phần trăm trước khi giảm xuống mức tăng 10 phần trăm. Trump cho biết ông đã ra lệnh sử dụng dầu từ các kho dự trữ chiến lược, nếu cần thiết, nhằm giảm bớt tác động thị trường của các cuộc tấn công nói trên.

Các cuộc tấn công vào thứ Bảy có thể làm tăng thêm hy vọng cho Trump cho các cuộc đàm phán mới giữa Hoa Kỳ-Iran, một nỗ lực mà ông sẽ phải đối mặt với sự phản đối từ đồng minh thân cận Israel và nhiều phụ tá chính sách đối ngoại diều hâu của chính ông. Trump nói tuần trước rằng ông sẽ không loại trừ một cuộc họp với Tổng thống Iran Hassan Rouhani trong tháng này.

Houthis, một nhóm phiến quân ở Yemen đã liên minh với Iran, khẳng định trách nhiệm đối với các vụ tấn công, nói rằng họ đã gửi một đội máy bay không người lái tới các cơ sở Aramco ở miền đông Ả Rập Saudi.

Lời buộc tội công khai nhất được đưa ra từ ngoại trưởng Pompeo, người đã đổ lỗi cho Iran vào thứ Bảy vì ông gọi đó là một cuộc tấn công chưa từng có vào nguồn cung cấp năng lượng trên thế giới. Một số người không có bằng chứng nào cho thấy các cuộc tấn công đến từ Yemen ông đã không đưa ra bằng chứng cho tuyên bố của mình.

Những nhận xét của ông, cùng với đánh giá thiệt hại của chính phủ Hoa Kỳ đối với một trong những cơ sở dầu mỏ bị tấn công, đã đưa ra suy đoán rằng các cuộc tấn công đã được tung ra từ Iran, hoặc bởi các đồng minh của Teheran ở nước láng giềng Iraq.

Giả định của chính phủ Hoa Kỳ là các cuộc tấn công không đến từ Yemen, có nghĩa là người Houthis hoặc đã không tham gia vào các cuộc tấn công hoặc không tự mình thực hiện các cuộc tấn công, theo một quan chức Hoa Kỳ quen thuộc với các cuộc thảo luận đang diễn ra. Các quan chức đã trích dẫn tính chất kỹ thuật cao của cuộc tấn công là lý do cho lập trường đó.

Ả Rập Saudi, cho biết hôm thứ Bảy rằng họ vẫn đang điều tra nguồn gốc của vụ tấn công, đã im lặng vào Chủ nhật về thủ phạm có thể xảy ra. Các phương tiện truyền thông ở Kuwait, nằm giữa Iraq và Ả Rập Saudi, báo cáo rằng các quan chức đang điều tra một máy bay không người lái đang thám thính và làm tình hình thêm bí ẩn.

Khả năng Iran đóng vai trò trực tiếp trong một cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Ả Rập Xê Út đã làm điên đầu cả một khu vực vốn đã quay cuồng vì nhiều cuộc xung đột: Cuộc chiến ở Yemen, mối thù giữa Qatar và các nước láng giềng, và cuộc đối đầu giữa Hoa Kỳ và Iran.

Chính quyền Trump đã biến việc cô lập Iran thành một trung tâm trong chính sách đối ngoại của nước này. Chính quyền đã rút khỏi thỏa thuận hạt nhân năm 2015, đối phó với các cường quốc thế giới về chính sách này và áp đặt các lệnh trừng phạt kinh tế và cấm vận xuất cảng dầu.

Hoa Kỳ đổ lỗi cho Iran về các cuộc tấn công bí ẩn vào tàu chở dầu thương mại ở khu vực Vịnh Ba Tư; vào tháng 6, lực lượng Iran đã bắn hạ một máy bay không người lái gián điệp của Hải quân Hoa Kỳ. Vụ việc suýt khiến cho Mỹ phản công. Trump nói rằng ông đã ngừng cuộc tấn công vào phút cuối, vì nó sẽ không tương xứng và gây trở ngại cho ngoại giao.

Sự kiện đó đã mở ra một cửa sổ về cách tiếp cận kép của Trump với Iran, trong đó ngày càng bao gồm những lời mời đàm phán để thay thế thỏa ước năm 2015 bằng một thỏa ước mới mà ông nói sẽ mạnh mẽ hơn.

Trump Mong muốn gặp Rouhani mà không có điều kiện tiên quyết nào đã làm náo loạn các cố vấn của chính ông và đó cũng là một yếu tố trong tuần trước tạo ra sự ra đi của cố vấn an ninh quốc gia John Bolton. Bolton phản đối cuộc hoãn tấn công vào tháng 6 vừa qua và vô cùng hoài nghi về giá trị của ngoại giao mới với Iran. Một người gần gũi với Bolton cho biết hôm thứ Bảy rằng Bolton đã đệ đơn từ chức sau một lời đề nghị từ Trump một tuần trước rằng Hoa Kỳ có thể bỏ một số lệnh trừng phạt để tạo thuận lợi cho các cuộc đàm phán.

Tổng thống cho biết ông sa thải Bolton vì nhiều quan điểm bất đồng về chính sách.

Sự ra đi của Bolton đã bị gắn với cáo buộc của Trump rằng Hoa Kỳ có thể bỏ một số lệnh trừng phạt với Iran.

Một nhà ngoại giao cấp cao của Kuwait cho biết chính phủ của ông đã rất lo lắng về sự ổn định của khu vực sau các cuộc tấn công vào cuối tuần qua. Nhà ngoại giao này không nói rằng liệu Kuwait có nghĩ Iran có liên quan trực tiếp hay không.

Cuộc tấn công vào Aramco đã nhằm phá vỡ thị trường dầu mỏ trên toàn thế giới và làm suy yếu sự ổn định của khu vực, ông nói. Đó là một thời kỳ rất nguy hiểm ở vùng vịnh.

Các quan chức ở Iran và Iraq đã bá bỏ mạnh mẽ vào Chủ nhật trước các lời cáo buộc rằng các cuộc tấn công đã đến từ các lãnh thổ của họ.

Sau khi bị thất bại trong “áp lực tối đa”, Bộ trưởng Ngoại giao Iran Mohammad Javad Zarif đã tweet, nói rằng giờ đây, “Pompeo đang chuyển sang lừa dối tối đa.”

Thủ tướng Iraq, Adel Abdul Mahdi, phủ nhận rằng các cuộc tấn công đã được thực hiện từ đất nước của ông. Ông nói rằng chính phủ của ông sẽ đối phó mạnh mẽ với bất cứ ai cố gắng tấn công các nước láng giềng từ Iraq.

Người phát ngôn của Houthi Mohammed Albukhaiti nhắc lại tuyên bố của nhóm rằng họ đã thực hiện các cuộc tấn công. Chúng tôi xác nhận rằng lực lượng Yemen là những người tấn công các mỏ dầu và mọi người đều biết uy tín của chúng tôi, trong mọi cuộc tấn công mà chúng tôi tuyên bố, ông nói trong một cuộc phỏng vấn qua điện thoại.

Chúng tôi không cần cung cấp bằng chứng, ông ta nói thêm, và chỉ ra rằng Pompeo đã không cung cấp bất kỳ bằng chứng nào cho thấy các cuộc tấn công đến từ Iran hoặc Iraq.

Vụ việc cuối tuần có thể sẽ làm gia tăng mối lo ngại tại Ngũ Giác Đài rằng căng thẳng gia tăng với Iran đã làm cho quân đội Hoa Kỳ, hiện đang đóng quân tại các cơ sở trên khắp Giới chức Israel cho biết Thủ tướng Benjamin Netanyahu dự kiến ​​sẽ không bình luận gì về các cuộc tấn công ở Ả Rập Xê Út hay khẳng định vai trò của Iran như tuyên bố của  Pompeo. Nhưng nhiều người trong cộng đồng bảo mật Israel đã sẵn sàng để xem dấu vân tay của Teheran về cuộc tấn công tinh vi.

 Amos Yadlin, cựu giám đốc tình báo quân đội Israel cho biết, họ đang cố gắng chứng minh những gì họ đã đe doạ trong quá khứ rằng “Nếu họ không xuất khẩu dầu, sẽ không có ai xuất khẩu dầu cả.”

Netanyahu, người đang tiến tới cuộc bầu cử quá sít sao, đã dựa vào chiến dịch của mình chủ yếu dựa trên các cảnh báo về những động tác gây bất ổn của Iran trong khu vực. Israel được cho là đứng sau các cuộc tấn công gần đây vào các mục tiêu dân quân được Iran hậu thuẫn ở Iraq và Lebanon, và Netanyahu trong tháng này đã đưa ra những hình ảnh tình báo về những gì ông nói là các cơ sở vũ khí hạt nhân của Iran trước đây chưa được tiết lộ.

Bernard Hudson, cựu giám đốc chống khủng bố của CIA, cho biết các cuộc tấn công có thể liên quan đến sự pha trộn giữa máy bay không người lái và tên lửa hành trình.

Trước đây, chỉ có các chính phủ mới có lực lượng không quân, nhưng máy bay không người lái đã phổ biến hóa bạo lực từ trên không gian, ông Hudson, hiện là thành viên về các vấn đề an ninh vùng vịnh tại Đại học Harvard, đã cho biết như thế. Tổ chức Houthis, với sự giúp đỡ và huấn luyện từ Iran, đã hoàn thiện nó đến một mức độ mà không ai khác làm được.

Hudson, một nhà đầu tư vào máy bay không người lái, cho rằng kỹ nghệ chống lại máy bay không người lái là chưa phát triển. Đối với nhân viên quân sự, ông nói, vấn đề lớn nhất là phát hiện ra từ xa. . . . Nếu bạn không phát hiện ra nó cho đến khi nó ở trên đầu bạn, bạn có rất ít thời gian để phản ứng.

Các vụ nổ vào ngày thứ Bảy đã tấn công vào các cơ sở ở các quận Khurais và Abqaiq, các quan chức Saudi cho biết.

Khurais, theo trang web của một trong những mỏ dầu lớn nhất của Ả Rập Saudi, sản xuất khoảng 1,5 triệu thùng mỗi ngày. Abqaiq là cơ sở chế biến dầu lớn nhất vương quốc, được xây dựng để lọc khoảng 7 triệu thùng dầu mỗi ngày để được vận chuyển ra khỏi Vịnh Ba Tư tới các thị trường ngoại quốc.

Ả Rập Saudi đã sản xuất 9,85 triệu thùng dầu mỗi ngày trong tháng 8, tương đương khoảng 10% nguồn cung ứng cho toàn cầu.

Aramco cho biết hôm thứ Bảy rằng cuộc tấn công của các dự án đã buộc họ phải đình chỉ sản xuất 5,7 triệu thùng dầu thô mỗi ngày, tương đương hơn một nửa sản lượng của vương quốc.

Một đánh giá của Hoa Kỳ đã phát hiện ra rằng 15 cấu trúc tại Abqaiq đã bị hư hại ở phía tây-tây bắc – chứ không phải mặt tiền phía nam, như dự kiến ​​nếu cuộc tấn công đến từ Yemen.

Các nhà phân tích ngành dầu khí đã cố gắng đánh giá mức độ thiệt hại. Aramco ban đầu cho biết họ sẽ sẵn sàng cung cấp cho tất cả khách hàng vào thứ Hai, nhưng vào Chủ nhật có vẻ như không thể.

Công ty phân tích thông tin S & P Global cho biết, trong ngắn hạn, Ả Rập Xê Út sẽ có thể duy trì xuất khẩu và sử dụng dự trữ để bảo đảm an ninh nguồn cung. Nhưng bất kỳ bằng chứng nào về sự gián đoạn sản xuất kéo dài sẽ ảnh hưởng lớn đến năng lực dự phòng [OPEC,] và khả năng Cơ quan Năng lượng Quốc tế sử dụng Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược để đưa ra thị trường.

Công ty cho biết giá dầu cao hơn sẽ tăng thêm sự khó khan cho nền kinh tế toàn cầu, và có thể đẩy nó vào suy thoái.

Trump đã tweet rằng ông đã cho phép phát hành nguồn cung từ Cục Dự trữ Dầu khí Chiến lược Hoa Kỳ với số lượng được xác định đủ để giữ cho thị trường được cung cấp đầy đủ.

Dự trữ chiến lược có thể bơm tới 2,12 triệu thùng dầu thô mỗi ngày cho các thị trường toàn cầu, ít nhất là về mặt lý thuyết. Nhưng S & P Global lưu ý rằng có thể cần tới 1,74 triệu thùng một ngày công suất phân phối bổ sung trong trường hợp xảy ra vụ tấn công Abqaiq, theo báo cáo của Bộ Năng lượng năm 2016.

Tính đến thứ Sáu, Cục Dự trữ Dầu khí Chiến lược đã nắm giữ 644,8 triệu thùng dầu thô tại bốn địa điểm ở Texas và Louisiana, theo Bộ Năng lượng.

Nguyễn Dương/Cali Today lược dịch

 

Bình Luận

Lưu ý: về ý kiến của độc giả nhất thiết không phải là ý kiến của toà soạn nhật báo Cali Today. Tòa soạn không chịu trách nhiệm về nội dung ý kiến của độc giả. Xin qúy độc giả góp ý kiến xây dựng, với ngôn ngữ phù hợp, tránh những ngôn ngữ thô tục, mạ lỵ, chụp mũ hay mạ lỵ cá nhân. Nhật báo Cali Today khuyến khích tự do phát biểu ý kiến qua phân tích, nhận định, trình bày quan điểm và ý kiến của mình, nhưng không mạ lỵ, bôi nhọ người khác hay hội đoàn bằng những nội dung và ngôn ngữ không phù hợp. Chúng tôi dành quyền không đăng hay xóa bỏ những ý kiến đóng góp mang nội dung và ngôn ngữ không phù hợp mà không nhất thiết phải thông báo trước hay trình bày lý do. Trân trọng và mong được qúy độc giả xa gần hợp tác. Những trường hợp vi phạm những điều nói trên nhiều lần, chúng tôi buộc phải block (khóa) lại trương mục của người cố tình vi phạm. Vì quá nhiều độc gỉa post comments, trong đó có một số không phù hợp nội quy, và nhiều khi tòa soạn không kịp phát hiện, nên nếu qúy độc giả nào phát hiện bất cứ comments nào không phù hợp nội quy, xin báo cho tòa soạn biết qua email nguyenxnam@yahoo.com. Trân trọng cám ơn. Nhật báo Cali Today

blog comments powered by Disqus