Thursday, February 9, 2023
spot_img

Thế Giới Sẽ Thiếu Lương Thực  Vì Chiến Tranh Ở Ukraine  

Hãy tưởng tượng bạn lái xe suốt đoạn đường dài 600 dặm từ Indianapolis đến Omaha, bạn sẽ thấy hai bên những cánh đồng bạt ngàn trồng bắp và đậu nành. Mới đây, Bộ Canh Nông Hoa Kỳ ước tính rằng nông dân ở ba tiểu bang bạn lái xe đi ngang qua: Indiana , Illinois , và Iowa- sẽ trồng bắp, đậu nành ở trên diện tích 56 triệu mẫu ruộng trong năm 2022. Diện tích này tương đương với diện tích trồng hoa màu ở Ukraine .  

So sánh trên đây cho chúng ta thấy khối lượng hoa màu khổng lồ đang gặp rủi ro vì chiến cuộc xảy ra ở Ukraine . Phải chăng thế giới sẽ phải đối phó với một cuộc khủng hoảng lương thực rất lớn do chiến tranh giữa Ukraine và Nga?  

Kể từ ngày tách rời khỏi Liên Bang Xô Viết cũ vào năm 1991, Ukraine đã khôi phục lại được vị thế là vựa bánh mì quan trọng nhất thế giới mà họ có từ xưa. Đất đai của Ukraine rất phong phú, có đến hơn 55% diện tích đất canh tác được, và Ukraine có loại đất màu mỡ nhất trên thế giới. Theo Bộ Canh Nông Hoa Kỳ, Ukraine sản xuất ra 4% số bắp và lúa mì của cả thế giới, và 7% lúa mạch (barley) và 31% dầu sunflower.  

Không phải vì Ukraine sản xuất nhiều nông thực phẩm mà thôi, đặc biệt là phần lớn nông phẩm của nước này được đem ra xuất cảng rất nhiều, cho cả thế giới dùng. Hiện nay, Ukraine là nước xuất cảng nông phẩm lớn hàng thứ năm của thế giới về lúa mì, cung cấp 10% số lúa mì xuất cảng trên toàn cầu. Nông dân Ukraine thích trồng bắp,và rất giỏi trồng loại hoa màu này. Họ cung cấp gần 15% tổng số bắp xuất cảng toàn cầu.  

Điều đặc biệt cần nói thêm là những nước nhập cảng nông phẩm của Ukraine . Họ là những nước nào? Trên thị trường lúa mì, những nước mua nông phẩm của  Ukraine gồm có Bangladesh, Ai Cập, Nam Dương, Pakistan và hầu hết những nước có mức dân số tăng nhanh, không có nhiều phương tiện để giải quyết vấn đề thiếu lương thực. Số lượng bắp xuất cảng của Ukraine không đáng lo, bởi vì nước mua bắp nhiều nhất là Trung Cộng, và nước này luôn luôn dự trữ thặng dư.   

Câu hỏi lớn được đặt ra là liệu chiến tranh đang xảy ra ở Ukraine có khiến cho số cung về ngũ cốc của thế giới sẽ bị thiếu hụt giống như khi chúng ta bị trận hạn hán trầm trọng, hay sẽ còn tệ hại hơn nữa. Chắc chắn tình hình thiếu hụt sẽ trầm trọng vô cùng.  Thông thường nạn hạn hán khi xảy ra sẽ không khiến cho một cả một quốc gia không thể sản xuất ra một chút hoa màu nào. Thời điểm Nga đem quân xâm lăng Ukraine đóng vai trò hết sức quan trọng. Thời gian trồng trọt vụ hoa màu mùa xuân ở Ukraine cũng giống như thời gian trồng bắp ở Hoa Kỳ: Tháng Tư và tháng Năm. Khi cuộc chiến vừa bắt đầu, mọi người đều biết chiến cuộc sẽ lan rộng sang thời gian trồng trọt trong mùa xuân, và ảnh hưởng nghiêm trọng đến việc gieo hạt cho vụ mùa của nông dân.   

Khó khăn mà nông dân Ukraine hiện nay đang gặp hết sức thê thảm. Hình chụp cho thấy nông dân phải mang áo giáp khi đi ra đồng gieo hạt. Ở những nơi đang xảy ra giao tranh khốc liệt, không thể gieo hạt được. Những nơi không có giao tranh thì lại gặp phải tình trạng thiếu xăng dầu, nhiên liệu, công nhân lao động, và những nguyên liệu khác để trồng trọt, nhất là phân bón. Hãy tưởng tượng xem hiện nay đang có bao nhiêu nông dân cầm vũ khí, đeo súng ra chiến trường để bảo vệ đất nước.  

 

Mặc dù tình hình hết sức bi quan, nhưng chúng ta may mắn có đội ngũ nông gia Ukraine đa năng, đa hiệu. Lúc gần đây, khi quân lính Nga rút ra khỏi vùng lãnh thổ phía bắc Ukraine . Điều này có nghĩa là một vùng đất đai lớn không còn bị đe dọa vì chiến tranh, không thể canh tác được. Mặc dù chiến cuộc vẫn đang diễn ra khốc liệt ở vùng phía đông, phía nam của Ukraine .   

Bộ Canh Nông Ukraine mới đây làm mọi người ngạc nhiên khi họ tuyên bố rằng họ có thể trồng trọt được  khoảng 70% hoa màu mùa xuân, con số này có thể tăng lên đến 80% nếu những vùng đất phía bắc trước đây bị quân Nga chiếm đóng được  “gỡ mìn”, không còn nguy hiểm. Tuy nói như vậy, song hiện nay vụ mùa trồng trong mùa Xuân vẫn chưa được gieo trồng hết. Điều này có nghĩa là tình huống xấu nhất sẽ không xảy ra. Tôi (giáo sư Irwin) hy vọng ít ra cũng có khoảng hai phần ba hoa màu được trồng trọt.   

Đề trồng trọt được một vụ mùa, con đường còn khá dài, và vất vả. Sau đó, gặt hái xong, lại còn phải đem số thu hoạch đi xuất khẩu sang những nước khác trên thế giới. Vấn đề này đang gặp bế tắc. Tình hình chuyên chở bằng tàu thủy ở những bến cảng của Ukraine dọc theo Hắc Hải hầu như hoàn toàn bất động. Có lẽ tình trạng đó sẽ  tiếp tục kéo dài khi chiến cuộc còn tiếp diễn ở đây. Không thể nào mua được hợp đồng bảo hiểm hàng hải ở những khu vực này. Hiện nay, người ta đang bàn tính kế hoạch sẽ vận chuyển nông phẩm xuất khẩu của Ukraine bằng đường xe lửa, hay xe vận tải. Kế hoạch này sẽ rất tốn kém, và chậm trễ.  

Thị trường ngũ cốc thế giới đang tìm cách báo cho các nhà sản xuất, cũng như người tiêu  thụ về những khó khăn sẽ xảy ra để có thể kịp thời điều chỉnh. Do đó, chắc chắn giá nông phẩm sẽ tăng cao. Nếu nông dân Ukraine có thể trồng trọt lại được, và thu hoạch tốt, tôi hy vọng sự thiếu hụt sẽ không đến mức trầm trọng như chúng ta lo sợ. Có thể thế giới sẽ gặp khó khăn, khủng hoảng về sản xuất lương thực, nhưng việc mua đủ lương thực để dùng không đến nỗi quá khó khăn ở nhiều nơi trên thế giới. Lúa mì của Ukraine và (Nga) là thức ăn chuẩn mực hàng ngày cho người dân ở những nước nghèo vùng Trung Đông và Phi châu. Khi thị trường nông phẩm tăng giá, những nước nghèo không thể mua nổi lương thực. Nhưng những nước giàu có, hay kém phát triển nhưng ổn định về chính trị vẫn có thể mua được nông phẩm, lương thực. Tình huống này đòi hỏi cả thế giới phải cùng nhau hợp tác để giúp những nước nghèo, và theo dõi sát thị trường lương thực thế giới. Những nước giàu có trách nhiệm phải giúp những nước nghèo, kém phát triển.  

 

Bài nhận định của Scott Irwin  trên báo TIME ngày 25/4/2022  

Nguyễn Minh Tâm  dịch  

 

Ghi chú:  Giáo sư Scott Irwin là khoa trưởng trường Kinh Tế Nông Nghiệp của trường đại học Illinois .  

 

BÀI VIẾT LIÊN QUAN
- Advertisment -

MỚI CẬP NHẬT