Ông Tập Cận Bình sẽ làm chủ tịch không giới hạn

Photo Credit: Getty Images

BẮC KINH (New York Times) – Đã có một thời, cách đây không lâu, khi một nhà lãnh đạo Trung Quốc tự đặt mình làm người lãnh đạo suốt đời sẽ khuấy động sự lên án quốc tế đang có khuynh hướng toàn cầu tiến đến  dân chủ. Bây giờ, một hành động như vậy dường như hoàn toàn phù hợp với nhiều quốc gia theo một đường hướng khác.

Việc tiết lộ bất ngờ vào chủ Nhật rằng Đảng Cộng sản Trung Quốc đã bãi bỏ các giới hạn hiến pháp đối với các điều khoản của nhà lãnh đạo, cho phép Chủ tịch Tập Cận Bình lãnh đạo Trung Quốc vô thời hạn – là dấu hiệu mới nhất và có ý nghĩa quan trọng nhất của thế giới đối với sự  quản trị độc đoán, thực hiện tham vọng quyền lực.

Danh sách này bao gồm Vladimir V. Putin của Nga, Abdel Fattah el-Sisi của Ai Cập và Recep Tayyip Erdogan của Thổ Nhĩ Kỳ, tất cả những nhà lãnh đạo này đã dối trá cho rằng họ cai trị theo ý của nhân dân. Chế độ độc tài cũng xuất hiện tại ở những nơi như Hungary và Ba Lan chỉ mới cách đây khoảng một phần tư thế kỷ.

Có rất nhiều lý do cho hành động của ông Tập và những lãnh đạo khác bao gồm cả việc bảo vệ quyền lực và lợi ích của họ trong thời đại bất ổn, khủng bố và chiến tranh được khuếch đại bởi các công kỷ nghệ mới.  Tuy nhiên vẫn có một số quốc gia có uy quyền hoặc quyền lực, có đạo đức hoặc – ít nhất trong tất cả, các nhà phê bình nói rằng có Hoa Kỳ.

Susan L. Shirk, Chủ tịch Chương trình Trung Quốc ở thế kỷ 21 tại Đại học California, San Diego, đã tự hỏi “Ý tôi muốn hỏi là ai bây giờ sẽ trừng phạt ông  ta trên quốc tế?”

Bà và các chuyên gia khác đã miêu tả “sự đảo ngược của chế độ độc tài” như là một sự lan tràn toàn cầu đã làm suy yếu đức tin lâu dài của các nền dân chủ tự do và nền kinh tế thị trường là con đường an toàn nhất cho sự thịnh vượng và bình đẳng.

“Ba mươi năm trước, với những gì ông Tập đã làm, với những gì ông Erdogan đã làm, có thể đã là mối quan tâm quốc tế:” Bạn đang đi lệch con đường “,ông Michael A. McFaul, một nhà khoa học chính trị và nhà ngoại giao, trước khi làm đại sứ Mỹ tại Moscow từ năm 2012 đến năm 2014, đã viết rất nhiều về xây dựng nền dân chủ.

“Không ai đưa ra tranh cải vấn đề đó ngày hôm nay,” ông nói thêm, “chắc chắn không phải là TT Trump”.

Chính quyền của Tổng thống Trump hôm thứ Hai đã phủi tay những câu hỏi về hành động của ông Tập.  Thư ký báo chí Tòa Bạch Ốc Sarah Huckabee Sanders, nói: “Tôi tin rằng đó là một quyết định cho Trung Quốc để làm tốt nhất cho đất nước họ”.

Hầu như không có ai mô tả Trung Quốc là dân chủ thực sự trước khi có các sự kiện mới nhất, được tuyên bố công khai vào chủ Nhật; đất nước vẫn là một nước được cầm quyền độc đảng với quyền kiểm soát rộng lớn về đời sống chính trị, xã hội và kinh tế.

Mặc dù vậy, sự mỡ đường của ông Tập đã chấm dứt thời kỳ lãnh đạo tập thể và hạn chế bắt đầu bởi cựu Chủ tịch Giang Trạch Dân, người giữ chức vụ này cùng với ông Tập từ năm 1993 đến năm 2003, nhiều người hy vọng Trung Quốc sẽ hướng đến tới sự cai trị tốt hơn với sự mỡ rộng. Sự thay đổi này khẳng định một quan điểm ngày càng tăng rằng những mong đợi đó có lẽ là ngây thơ, một số nói.

Merriden Varrall, Giám đốc Chương trình Đông Á thuộc Viện Lowy ở Úc, cho biết: “Chúng ta bị lừa dối vì niềm tin của chúng ta rằng tất cả mọi người sẽ trở thành một nền dân chủ”.

Ông Tập, người sẽ được 69 tuổi khi nhiệm kỳ năm năm lần thứ hai kết thúc năm 2023.  Ông ta không chỉ đơn giản theo gương của ông Putin hay các nhà lãnh đạo khác, bà và các chuyên gia khác cho biết. Động lực của ông là thống nhất lịch sử Trung Quốc và chính trị. Tuy nhiên, ý tưởng này được hình thành sâu sắc bởi sự sụp đổ của bức tường Berlin vào năm 1989 và sự sụp đổ của Liên Xô hai năm sau đó.

Nước Nga nổi lên từ những tàn tích của Liên Xô đã thông qua một hiến pháp dân chủ và tiến hành bầu cử tự do. Bất kể sự hỗn loạn của thời đại Boris N. Yeltsin vào những năm 1990, nền dân chủ bắt đầu khi ông Putin nắm quyền – trong một cuộc bầu cử tương đối tự do và công bằng, không kém.

Photo Credit: Getty Images

Ông Francis Fukuyama, một học giả, đã xuất hiện nhiều lần. Trong một bài luận nổi tiếng mang tên “Không còn sự kết thúc của lịch sử”, ông lập luận rằng nền dân chủ tự do phương Tây đã được công nhận là “hình thức cuối cùng của chính phủ thích hợp cho con người”.

Trong một nhận thức dù muộn màng ông Putin là người tiên phong của phong trào mà ông Francis gọi là “không tự do quốc tế”, một phiên bản mới của Quốc tế Cộng sản được thành lập bởi Lenin để truyền bá chủ nghĩa cộng sản trên khắp thế giới.

Các nhà lãnh đạo độc tài bây giờ hành động với trạng thái không có tội- hoặc ít nhất là ít lo lắng về dư luận quốc tế. Những nhà chính trị đầy tham vọng như Viktor Orban của Hungary dường như bị quyến rũ bởi quyền lực mà ông Putin và ông Tập đã nắm giữ, không phải lo nghĩ  sự cần thiết phải thỏa hiệp hoặc tham khảo ý kiến ​​hoặc, trong trường hợp tham nhũng và chủ nghĩa phe đảng, để trả lời bằng chứng về hành động sai trái và bất chính.

Xu hướng chủ nghĩa độc đoán, đặc biệt đối với lịch sử của từng quốc gia, bắt nguồn từ sự thiếu tự tin và nỗi sợ hãi đang ảnh hưởng đến thế giới ngày nay: toàn cầu hóa và sự bất bình đẳng ngày càng gia tăng, những tiến bộ đáng kinh ngạc và đáng sợ trong công kỷ nghệ, sự hỗn loạn mất phương hướng và bạo lực cực đoan của các cuộc nội chiến như Syria, khủng bố.

Các thể chế của hậu Chiến Tranh Lạnh – phản ánh giá trị nền tảng của chủ nghĩa tự do phương Tây – dường như không còn khả năng đối phó nữa. Các quốc gia từng là những chiếc đèn hiệu cho những quốc gia khác bị tiêu hao vì sự lo lắng và yếu đuối, và những xung đột nội bộ.

Ông Putin từ lâu đã trích dẫn những sai sót như vậy để củng cố sức mạnh của mình ở quê hương; chiến dịch can thiệp vào cuộc bầu cử tổng thống năm 2016 ở Hoa Kỳ dường như dự định, trước hết, để làm mất uy tín chế độ dân chủ Mỹ.

Ông McFaul, tác giả cuốn sách của ông về kinh nghiệm của ông, đã vạch ra chính sách của Nga trong chính quyền Obama, cho biết: “Các nền dân chủ tự do ở Hoa Kỳ và ngay cả ở Âu Châu không còn giống như một mô hình cảm hứng cho những người khác theo.” Từ Chiến Tranh Lạnh đến Hoà Bình Nóng : Một Đại sứ Mỹ tại Nga của Putin, “sẽ được công bố vào tháng Năm.

Theo quan điểm của Trung Quốc, sự kết thúc của Chiến Tranh Lạnh hầu như không phải là một sự cảm hứng, dẫn tới sự lật đổ chế độ độc tài của một đảng. Sự “lan tràn” của năm 1989, khi mà những người biểu tình nổi tiếng đã lật đổ các chính phủ Cộng sản ở Trung và Đông Âu, đã làm cho Trung Quốc bị lây nhiễm. Một vài tháng trước khi bức tường Berlin sụp đổ, các sinh viên Trung Quốc tụ tập tại Quảng trường Thiên An Môn đã đặt ra những gì các viên chức ở Bắc Kinh xem như là một mối đe dọa đang tồn tại.

Bà Varrall nói, “Nếu có bất cứ điều gì gây ra cho ông Tập Cận Bình và các cơn ác mộng của đảng, đó là sự sụp đổ của Liên bang Xô Viết,” bà Varrall nói, đề cập đến những cải cách của nhà lãnh đạo Liên Xô cuối cùng, Mikhail S. Gorbachev, tìm kiếm trước khi hệ thống này được giải tỏa.

Ông Tập kết luận rằng chỉ có sự ổn định mới có thể  bảo đảm tầm nhìn của ông về sự phục hưng và vươn lên của Trung Quốc trên thế giới. “ông  Tập dường như thực sự tin tưởng rằng ông ta là người duy nhất có thể đạt được tầm nhìn này,” bà ta nói. Trong hội nghị Đảng Cộng sản vào mùa Thu năm ngoái, ông Tập đã diễn tả Trung Quốc như là một mô hình mới trong một thế giới đang phát triển.

Sự cần thiết phải có một sự kìm kẹp mạnh mẽ dường như là một niềm xác tín lâu dài của ông Tập. Theo một đường dây ngoại giao năm 2009 do Wikileaks tiết lộ, một cộng sự cũ đã nói với Đại sứ Hoa Kỳ tại Bắc Kinh vào thời đó, Jon M. Huntsman Jr., là con trai của một trong những nhà lãnh đạo cách mạng của Trung Quốc: ông Tập là một người theo chủ nghĩa ưu tú sâu sắc trong quyền lực không lay chuyển của đảng.

“Một người không thể hoàn toàn thoát khỏi quá khứ của mình”,người cộng sự nói. “Ông Tập không muốn.”

Ngọc Thạch (Theo New York Times)

 

Bình Luận

Lưu ý: về ý kiến của độc giả nhất thiết không phải là ý kiến của toà soạn nhật báo Cali Today. Tòa soạn không chịu trách nhiệm về nội dung ý kiến của độc giả. Xin qúy độc giả góp ý kiến xây dựng, với ngôn ngữ phù hợp, tránh những ngôn ngữ thô tục, mạ lỵ, chụp mũ hay mạ lỵ cá nhân. Nhật báo Cali Today khuyến khích tự do phát biểu ý kiến qua phân tích, nhận định, trình bày quan điểm và ý kiến của mình, nhưng không mạ lỵ, bôi nhọ người khác hay hội đoàn bằng những nội dung và ngôn ngữ không phù hợp. Chúng tôi dành quyền không đăng hay xóa bỏ những ý kiến đóng góp mang nội dung và ngôn ngữ không phù hợp mà không nhất thiết phải thông báo trước hay trình bày lý do. Trân trọng và mong được qúy độc giả xa gần hợp tác. Những trường hợp vi phạm những điều nói trên nhiều lần, chúng tôi buộc phải block (khóa) lại trương mục của người cố tình vi phạm. Vì quá nhiều độc gỉa post comments, trong đó có một số không phù hợp nội quy, và nhiều khi tòa soạn không kịp phát hiện, nên nếu qúy độc giả nào phát hiện bất cứ comments nào không phù hợp nội quy, xin báo cho tòa soạn biết qua email nguyenxnam@yahoo.com. Trân trọng cám ơn. Nhật báo Cali Today

blog comments powered by Disqus