Dù lên tiếng “cải chính”, TT Duterte vẫn bị dư luận Phi khắp nơi chỉ trích

Cali Today News – Trong tuần qua, sự kiện được theo dõi nhiều với những bàn tán khắp nơi là tuyên bố “ly khai” khỏi Mỹ của TT Phi Luật Tân Duterte tại Bắc Kinh, và ông sẽ đi Nga lập trục mới Tàu+Phi+Nga chống phương Tây và Mỹ.

Ngay sau tuyên bố này, thứ trưởng Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ chính thức yêu cầu phía Phi Luật Tân giải thích rõ ràng ý định của Phi Luật Tân. Nội các của Phi Luật Tân lúng túng không biết giải thích thế nào. Ông Bộ trưởng thương mại thì cải chính giùm cho TT Duterte, còn bà phụ tá của truyền thông vụ phủ tổng thống thì cho rằng phải chờ hướng dẫn của tổng thống và Bộ Ngoại Giao.
Báo chí Phi Luật Tân và phe đối lập đả kích TT Duterte nặng nề.

Vậy TT Duterte “nói lại” ra sao?

Nó giống như một thông lệ: Ông Duterte nói cho sướng cái miệng, nhưng sau đó để nội các của ông đính chính, cải chính mệt nghỉ.

CNN trích ra tới 11 vụ như thế trong vài tháng ông làm TT Phi vừa qua. Nay ông nói thế này, mai ông nói thế khác, có khi ngược nhau đến 180 độ. Có khi ông chửi thề, xúc phạm tới Obama, Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc, có khi ông xúc phạm tới Đức Giáo Hoàng, và lãnh đạo Liên Hiệp Âu Châu… Ông ăn nói như thằng mất dạy trên chính trường thế giới.

Vụ ông phát biểu tại Bắc Kinh tuần qua là thêm một vụ nữa mà thôi.

Ai cũng nghe ông nói bằng tiếng Anh và hiểu ông nói cái gì tại Bắc Kinh.

Nay thì ông ta lại quay 180 độ nói khác với những gì đã nói tại Bắc Kinh vào hôm thứ năm rồi.

Ông nói là Phi Luật Tân thật sự không muốn làm xấu đi mối quan hệ với Hoa Kỳ. Ông cải chính là lời phát biểu của ông tưởng như kêu gọi ly khai Mỹ, nhưng thật ra là ông ta đang bảo vệ cho đường lối “phân cách của một chính sách ngoại giao”, hơn là “một sự tạo ra xấu đi của mối quan hệ” giữa Mỹ và Phi Luật Tân. Họp báo tại thành phố quê nhà Davao vào ngày hôm nay, sau khi trở về từ Trung Quốc, TT Duterte nói: “Không phải là làm xấu đi mối quan hệ [ngoại giao với Mỹ]. Qúy vịï nói là làm tệ đi mối quan hệ đó, qúy vị cắt đi các mối quan hệ ngoại giao. Tôi không thể nào làm điều đó. Tại sao? Vì lợi ích tốt đẹp nhất của đất nước tôi nên chúng tôi duy trì mối quan hệ đó [với Mỹ]. Tại sao? Vì có nhiều người Phi Luật Tân ở Mỹ. Đúng thế, những người Mỹ gốc Phi Luật Tân. Tại sao? Bởi vì nhân dân của đất nước của tôi không sẵn sàng chấp nhận điều đó. Tôi nói “ly khai” – và những gì mà tôi thật sự nói chính là ‘sự phân chia của một chính sách ngoại giao’ mà thôi.”

Và ông làm lơ không nói đến chuyện “chia tay ý thức hệ”, chuyện liên minh Tàu+Phi+Nga chống Mỹ và phương Tây,…
Ngoài ra, trong một thông cáo ngoại giao mới công bố ngày hôm nay, văn phòng TT Duterte còn khẳng định rằng Phi Luật Tân không có ý định không tôn trọng các hiệp ước và các cam kết với đồng minh.

Thông cáo ngoại giao của văn phòng TT Phi Luật Tân còn viết rằng những lời phát biểu của TT Duterte là “một sự khẳng định rằng chúng ta là một quốc gia độc lập và có chủ quyền, hiện đng tìm thấy những bối cảnh chung với các nước láng giềng hữu nghị với những khát vọng được chia xẻ trong tinh thần tôn trọng, hỗ trợ và hợp tác lẫn nhau.”

Như vậy, TT Duterte đã tự lấy tay mình chùi mép, lau sạch đi những lời nói tại Bắc Kinh. Cái miệng lưỡi của TT Duterte thật khó ai tin nổi. Không chánh ngữ thì không thể làm chính trị, vì miệng lưỡi lươn lẹo không thể giữ uy tín lâu dài.
Bộ trưởng Thương Mại Ramond Lopez nói với CNN là Phi Luật Tân “sẽ không dừng thương mại và đầu tư với Mỹ.”

Những lời hùng hỗ, ồn ào gây hại

Những phát biểu ồn ào tại Bắc Kinh của TT Duterte gây ra những câu hỏi nghiêm trọng về vai trò và mối quan hệ của Phi Luật Tân trong khu vực.

Phát ngôn nhân Tòa Bạch Ốc Josh Earnest miêu tả những phát biểu tại Bắc Kinh của TT Duterte là “cá nhân”, “xúc phạm” và “khó hiểu.”

Tòa Đại Sứ Mỹ tại Manila phê phán những lời phát biểu của Duterte là “tạo ra sự bất ổn không cần thiết. Chúng tôi đã nghe những kiểu nói hung hăng phiền toái này trong thời gian gần đây, rõ ràng trái với mối quan hệ nồng nàn hiện hữu giữa nhân dân hai nước, và thành tích hợp tác quan trọng giữa hai chính phủ.” Đó là lời nói của nữ phát ngôn nhân Molly Koscina của tòa đại sứ Mỹ tại BắcKinh.

Bà nói rằng Hoa Kỳ tôn trọng các cam kết với đồng minh và những ràng buộc của hiệp ước [phòng thủ], và mong đợi Phi Luật Tân cũng làm như thế.

Phi Luật Tân là đồng minh chính yếu của Mỹ trong vùng và Hoa Thịnh Đốn ủng hộ nỗ lực của cựu TT Benigno Aquino nhằm đạt được sự công nhận của quốc tế theo đòi hỏi chủ quyền của Phi Luật Tân tại biển đông do Trung Cộng chiếm giữ bất hợp pháp.

TT Duterte bị công kích

Hiện nay, có tới 2.6 triệu người Phi sống tại Mỹ, và tổng giá trị thương mại giữa hai nước vào năm ngoái là 18 tỷ, và các công ty của Mỹ đầu tư tại Phi trên 4.7 tỷ Mỹ kim.

Mỹ chiếm tỷ trọng khoảng 1/3 trong tổng số kiều hối 17.6 tỷ mà người lao động Phi từ ngoại quốc gửi về nước.

Chính vì thế, Manila nghe TT Duterte nói “ly khai Mỹ” đều bị sốc cả.

Các chính trị gia tại Phi cũng lên án lời phát biểu của TT Duterte. Thượng nghị sĩ Leila de Lima nói: “Ông ta đã có một tầm nhìn thật sự bị phóng đại, nếu không muốn nói là ảo tưởng về chính ông ta như là một người khổng lồ ở mức các nhà lãnh đạo Trung Quốc và Nga.”

Ngoại trưởng tiền nhiệm là Albert del Rosario thì lên tiếng cảnh cáo về sự hợp tác với một quốc gia như Trung Quốc, một quốc gia “không chia xẻ những giá trị dân chủ căn bảnvà tôn trọng nhân quyền” như Phi là nguy hiểm.
Ông nói tiếp: “Bỏ sang một bên một đồng minh lâu đời và tín nhiệm, để vội vã ôm chầm lấy một hàng xóm xâm lược là ngu xuẩn và không thể nào hiểu được.”

Trước bối cảnh này, TT Duterte vừa uốn lưỡi cải chính, vừa có thể nuốt lời với TQ, và vừa mích lòng Hoa Kỳ và phương Tây…
Ai cũng e ngại cho một Phi Luật Tân đứng trước khủng hoảng ngoại giao trong tương lai.

Nguyễn Xuân Nam

Bình Luận

Lưu ý: về ý kiến của độc giả nhất thiết không phải là ý kiến của toà soạn nhật báo Cali Today. Tòa soạn không chịu trách nhiệm về nội dung ý kiến của độc giả. Xin qúy độc giả góp ý kiến xây dựng, với ngôn ngữ phù hợp, tránh những ngôn ngữ thô tục, mạ lỵ, chụp mũ hay mạ lỵ cá nhân. Nhật báo Cali Today khuyến khích tự do phát biểu ý kiến qua phân tích, nhận định, trình bày quan điểm và ý kiến của mình, nhưng không mạ lỵ, bôi nhọ người khác hay hội đoàn bằng những nội dung và ngôn ngữ không phù hợp. Chúng tôi dành quyền không đăng hay xóa bỏ những ý kiến đóng góp mang nội dung và ngôn ngữ không phù hợp mà không nhất thiết phải thông báo trước hay trình bày lý do. Trân trọng và mong được qúy độc giả xa gần hợp tác. Những trường hợp vi phạm những điều nói trên nhiều lần, chúng tôi buộc phải block (khóa) lại trương mục của người cố tình vi phạm. Vì quá nhiều độc gỉa post comments, trong đó có một số không phù hợp nội quy, và nhiều khi tòa soạn không kịp phát hiện, nên nếu qúy độc giả nào phát hiện bất cứ comments nào không phù hợp nội quy, xin báo cho tòa soạn biết qua email nguyenxnam@yahoo.com. Trân trọng cám ơn. Nhật báo Cali Today

blog comments powered by Disqus