Thâm hụt thương mại của Mỹ cao nhất trong 10 năm qua

Photo Credit: AP

Bộ Thương mại Mỹ ngày 6/3 công bố một báo cáo cho thấy thâm hụt thương mại trong năm 2018 ở mức cao nhất trong vòng 10 năm trở lại đây, bất chấp chính sách bảo hộ mậu dịch của Tổng thống Donald Trump.

Thâm hụt thương mại trong tháng 12/2018 tăng gần 19%, nới rộng sự bất cân bằng thương mại của cả năm 2018. Khoảng cách giữa xuất – nhập khẩu của Mỹ với nước ngoài đã tăng 59,8 tỷ USD trong tháng 12/2018. Nếu cộng với lạm phát thì tháng 12 là tháng chứng kiến bất cân bằng thương mại hàng hóa ở mức cao nhất trong lịch sử nước Mỹ.

Sự gia tăng đã đẩy thâm hụt thương mại của Mỹ trong cả năm lên là 621 tỷ USD, tăng so với 502 tỷ USD trong 2017 và đây cũng là mức tăng cao nhất kể từ khi Mỹ công bố thâm hụt 709 tỷ đô la trong năm 2008 trong thời kỳ suy thoái kinh tế vừa qua.

Thâm hụt thương mại với Mỹ, Mexico và Liên minh châu Âu (EU) cũng đã ở mức cao nhất lịch sử dù Washington đã áp thuế lên hàng trăm tỷ USD hàng hóa nhập khẩu từ các đối tác thương mại lớn nhất của mình. Với Trung Quốc, con số thâm hụt thương mại hàng hóa ở mức kỷ lục là 416,2 tỷ USD. Với Mexico là 81,5 tỷ USD và với EU là 169,3 tỷ USD. 

Từ khi còn tranh cử Tổng thống Mỹ, ông Trump luôn chỉ trích mức thâm hụt thương mại khổng lồ của Mỹ và cố gắng tìm biện pháp để giảm thâm hụt này xuống.

Tuy nhiên, các chuyên gia kinh tế lại không nhấn mạnh nhiều vào thâm hụt thương mại, bởi trong nhiều trường hợp, chỉ số này nghịch đảo với sức khỏe của nền kinh tế Mỹ – nghĩa là thâm hụt thương mại giảm chưa chắc đồng nghĩa với một nền kinh tế tốt.

Thâm hụt thương mại Mỹ giảm mạnh chưa từng thấy vào năm 2009, với mức giảm hơn 300 tỷ USD trong vòng 1 năm, và đó là kết quả của suy thoái kinh tế gây sụt giảm nhu cầu của nước Mỹ đối với hàng hóa nhập khẩu. Cũng vì lý do này mà thâm hụt thương mại và hàng hóa và dịch vụ của Mỹ với phần còn lại của thế giới giảm hơn 200 tỷ USD trong 8 năm cầm quyền của Tổng thống Barack Obama.

“Đây là lý do vì sao mà các chuyên gia kinh tế nói rằng Tổng thống Mỹ thực sự không cần giảm thâm hụt thương mại để ghi điểm”, ông Phil Levy, một cựu chuyên gia cấp cao về thương mại thuộc Hội đồng Cố vấn kinh tế Quốc gia Mỹ thời Tổng thống George W. Bush, nhận xét. “Không phải ngẫu nhiên, kinh tế phát triển khi chúng ta tiêu thụ nhiều hàng nhập khẩu hơn”.

Nguyên nhân dài hạn chủ chốt phía sau thâm hụt thương mại dai dẳng của Mỹ từ 1975 đến nay là tỷ lệ tiết kiệm thấp của Mỹ so với thế giới và sức hấp dẫn của nước Mỹ với tư cách một điểm đến để đầu tư – một phần xuất phát từ vai trò của đồng USD là đồng tiền dự trữ của thế giới.

Vai trò này của USD khiến đồng bạc xanh có xu hướng mạnh lên so với các đồng tiền khác, dẫn tới giảm chi phí hàng hóa nhập khẩu vào Mỹ và tăng giá của hàng hóa Mỹ xuất khẩu ra nước ngoài, khiến thâm hụt thương mại Mỹ tăng.

Một phần nguyên nhân dẫn tới thâm hụt thương mại Mỹ tăng dưới thời ông Trump là chính sách nới lỏng tài khóa thông qua chương trình giảm thuế 1,5 nghìn tỷ USD. Nền kinh tế Mỹ tăng trưởng mạnh lên nhờ chính sách này khiến đồng USD tăng giá, làm tăng nhập khẩu và giảm xuất khẩu.

Những người ủng hộ ông Trump lập luận rằng ông đang giải quyết vấn đề này bằng các cuộc đàm phán thương mại với Trung Quốc và các đối tác khác. Họ cũng nói việc Mỹ ký một Hiệp định Tự do mậu dịch Bắc Mỹ (NAFTA) được điều chỉnh sẽ giúp Mỹ giảm thâm hụt thương mại trong dài hạn.

Tuy nhiên, chính sách thương mại của ông Trump được cho cũng là nguyên nhân làm gia tăng thâm hụt thương mại Mỹ trong 2018. Thuế quan mà ông dọa áp và sau đó là áp thật lên hàng hóa Trung Quốc đã khiến các nhà nhập khẩu Mỹ đẩy nhanh việc nhận hàng từ đối tác Trung Quốc trước khi việc áp thuế được triển khai. Bên cạnh đó, thuế quan mà Trung Quốc áp lên hàng Mỹ để trả đũa đã khiến xuất khẩu nhiều mặt hàng nông sản Mỹ, đặc biệt là đậu tương, sụt mạnh.

Chưa kể, chính sách thương mại cứng rắn của ông Trump đã gây lo ngại ở Trung Quốc và các nước châu Âu, khiến các nền kinh tế này giảm tốc, kéo theo nhu cầu đối với hàng hóa Mỹ.

Về phần mình, ông Trump và những người ủng hộ ông đổ lỗi cho Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED), cho rằng việc FED nâng lãi suất khiến đồng USD mạnh lên. Ông Trump đã không ít lần phàn nàn rằng đồng USD mạnh đã làm suy yếu vị thế của ông trong chiến tranh thương mại và cản trở tăng trưởng kinh tế Mỹ.

TH

Bình Luận

Lưu ý: về ý kiến của độc giả nhất thiết không phải là ý kiến của toà soạn nhật báo Cali Today. Tòa soạn không chịu trách nhiệm về nội dung ý kiến của độc giả. Xin qúy độc giả góp ý kiến xây dựng, với ngôn ngữ phù hợp, tránh những ngôn ngữ thô tục, mạ lỵ, chụp mũ hay mạ lỵ cá nhân. Nhật báo Cali Today khuyến khích tự do phát biểu ý kiến qua phân tích, nhận định, trình bày quan điểm và ý kiến của mình, nhưng không mạ lỵ, bôi nhọ người khác hay hội đoàn bằng những nội dung và ngôn ngữ không phù hợp. Chúng tôi dành quyền không đăng hay xóa bỏ những ý kiến đóng góp mang nội dung và ngôn ngữ không phù hợp mà không nhất thiết phải thông báo trước hay trình bày lý do. Trân trọng và mong được qúy độc giả xa gần hợp tác. Những trường hợp vi phạm những điều nói trên nhiều lần, chúng tôi buộc phải block (khóa) lại trương mục của người cố tình vi phạm. Vì quá nhiều độc gỉa post comments, trong đó có một số không phù hợp nội quy, và nhiều khi tòa soạn không kịp phát hiện, nên nếu qúy độc giả nào phát hiện bất cứ comments nào không phù hợp nội quy, xin báo cho tòa soạn biết qua email nguyenxnam@yahoo.com. Trân trọng cám ơn. Nhật báo Cali Today

blog comments powered by Disqus