Phiên điều trần gây chấn động của người tố giác Facebook 

Frances Haugen, một cựu nhân viên của Facebook, làm chứng trong phiên điều trần của Tiểu ban Thương mại, Khoa học và Giao thông Thượng viện về Bảo vệ Người tiêu dùng

(CaliToday Tổng hợp) – Trong phiên điều trần gây chấn động trước tiểu uỷ ban của  Thượng viện vào thứ Ba, người tố giác Facebook, cựu nhân viên của ông trùm mạng xã hội, Frances Haugen cáo buộc công ty liên tục đặt lợi ích cá nhân lên trên an toàn của người sử dụng, đặc biệt là đối với trẻ vị thành niên. 

Cựu Giám đốc Sản phẩm của Facebook bày tỏ, cô cần phải lên tiếng vì “hầu như không có ai bên ngoài biết những gì xảy ra bên trong Facebook.”

Nhưng có một người của công ty biết rõ điều này hơn ai hết, đó là Tổng Giám đốc Mark Zuckerberg. Vào Chủ nhật, khi chương trình “60 Phút” của CBS phát sóng cuộc phỏng vấn người tố giác lần đầu tiên lộ diện, Zuckerberg đăng video đi du thuyền cùng với vợ Priscilla Chan.

Thay vì chịu trách nhiệm và cho thấy sự lãnh đạo, “ông Zuckerberg lại đi chơi du thuyền,” Thượng nghị sĩ Richard Blumenthal (Dân chủ – Connecticut) nói. “Không một lời xin lỗi, không thừa nhận, không hành động, không làm gì cả. Mark Zuckerberg, anh cần phải ra trước uỷ ban này để giải thích cho Francis Haugen, cho chúng tôi, và cho cả thế giới và cho các bậc phụ huynh Mỹ những gì anh đang làm và tại sao anh làm như vậy,” Chủ tịch uỷ ban nói tiếp. 

Kể từ khi Wall Street Journal bắt đầu đăng loạt bài về Facebook vào tháng trước, dựa vào hàng ngàn trang tài liệu do Haugen cung cấp, Chủ tịch Facebook hoàn toàn im lặng về vấn đề này. Loạt bài này phơi trần những quy định của công ty ủng hộ giới tinh hoa như thế nào, những thuật toán nuôi dưỡng bất hoà ra sao, các tổ chức buôn người và buôn bán ma tuý sử dụng những dịch vụ của công ty công khai như thế nào, những vấn đề rắc rối trong các ứng dụng của Facebook, cũng như nghiên cứu do chính công ty thực hiện cho thấy Instagram có những ảnh hưởng tiêu cực của thông tin sai sự thật, và có hại cho sức khỏe tâm thần của trẻ vị thành niên, đặc biệt đối với các bé gái.

“Khi chúng ta nhận ra các công ty thuốc lá đang che dấu những tác hại mà họ gây ra, chính phủ hành động,” Haugen nói trong phần mở đầu. “Khi chúng ta tìm hiểu ra xe hơi an toàn hơn với dây đai an toàn, chính phủ hành động. Và hôm nay, chính phủ đang thực hiện những bước đi chống lại các công ty che dấu chứng cớ thuốc gây nghiện opioids. Tôi khẩn nài quý vị cần phải làm tương tự ở đây.” 

Facebook không xa lạ gì với bê bối, và đây không phải là lần đầu tiên công ty là chủ đề của các phiên điều trần Quốc hội, cũng không phải lần đầu tiên, hình ảnh Facebook bị người tố giác làm lung lay. Nhưng số tài liệu của Haugen và những phiên điều trần sắp tới diễn ra giữa bối cảnh sự ảnh hưởng và thực hành dữ liệu quyền riêng tư của Facebook đang bị săm soi kỹ lâu nay, làm dấy lên chỉ trích lưỡng đảng về ảnh hưởng của Facebook đối với trẻ em. Tuy nhiên, vẫn phải chờ xem, liệu nó có tạo đà cho bất cứ quy định có ý nghĩa naò hay không. 

Phiên điều trần diễn ra sau một ngày khó khăn cho công ty. Facebook, WhatsApp và Instagram bị treo khoảng 6 tiếng đồng hồ vào thứ Hai. 

“Ngày hôm qua, chúng ta chứng kiến Facebook bị rớt khỏi internet. Tôi không biết lý do tại sao, nhưng tôi biết, hơn 5 tiếng đồng hồ Facebook không được sử dụng để đào sâu chia rẽ, gây bất ổn định các nền dân chủ, và làm cho các bé gái và những người phụ nữ cảm thấy tự ti về hình thể của mình,” Haugen nói trong phiên điều trần. “Điều này cũng có nghĩa, hàng triệu doanh nghiệp nhỏ không thể với tay đến khách hàng tiềm năng, và vô số hình ảnh trẻ em chào đời không được gia đình và bạn bè trên khắp thế giới chia vui. Tôi tin vào tiềm năng của Facebook. Chúng ta có thể có mạng xã hội để chia vui, để kết nối, mà không phá hoại nền dân chủ, không đặt trẻ em vào hiểm nguy, và gieo rắc bạo lực đạo đức trên khắp thế giới. Chúng ta có thể làm tốt hơn.”

Ngoài số tài liệu, kinh nghiệm công tác cá nhân của Haugen cũng có sức mạnh. Cô bắt đầu làm việc ở Facebook vào năm 2019 sau khi làm cho các hãng điện tử nổi tiếng như Google (GOOG) and Pinterest (PINS). Cô kể cho ký giả của Wall Street nghe về việc mất tình bạn vì những thông tin sai trái trên mạng trực tuyến, và nó đã ảnh hưởng đến cách cô suy nghĩ về mạng xã hội như thế nào. Haugen cũng cho ký WSJ hay, mục tiêu lên tiếng tố giác không phải là nhằm đánh gục Facebook, mà để “cứu lấy nó.”

Khoảng 1 tháng trước, Haugen đã đệ 8 khiếu nại lên Uỷ ban Giao dịch và Chứng khoán Hoa Kỳ, cáo buộc công ty che giấu nghiên cứu về thiếu sót của mình với các nhà đầu tư và công chúng. Cô cũng chia sẻ tài liệu với nhà chức trách và WSJ, cho thấy Facebook biết rõ những vấn đề với các ứng dụng của họ. 

Trong phiên điều trần, Haugen cho rằng, “Quốc hội có thể thay đổi những quy định mà Facebook đang thực hiện và ngăn chặn nhiều tác hại mà công ty gây ra.”

Với vai trò cuối cùng là Giám đốc Sản phẩm, hỗ trợ toán chống gián điệp của công ty, Haugen nhận được câu hỏi: Liệu Facebook có được các lãnh đạo độc tài và hay khủng bố trên khắp thế giới ủng hộ hay không? Người tố giác cho hay, việc này chắc chắn xảy ra, và Facebook “biết rất rõ” chuyện này. 

“Toán của tôi làm việc trực tiếp trong việc theo dõi sự tham gia của Trung Quốc trên nền tảng, giám sát, như là dân số Duy Ngô Nhĩ ở những nơi trên khắp thế giới. Quý vị có thể thực sự tìm ra người Trung Quốc dựa vào việc họ làm những điều như vậy,” Haugen nói. “Chúng tôi cũng có thể thấy sự tham gia tích cực, như chính phủ Iran thực hiện gián điệp đối với những quốc gia khác.”

Haugen cho rằng, Facebook thiếu nhân sự chống khủng bố và chống gián điệp là “vấn đề an ninh quốc gia.”

“Tôi có những lo ngại an ninh quốc gia mạnh mẽ về việc Facebook hoạt động như thế nào hôm nay,” người tố giác nói. 

Những ý kiến của Haugen về an ninh quốc gia chỉ ra những bước tiếp theo của cuộc điều tra của Quốc hội dựa trên những rò rỉ tài liệu nội bộ. Haugen cho hay, cô dự tính sẽ nói ra điều trần với những uỷ ban khác trong Quốc hội về những quan ngại đó. Blumenthal tỏ ý, tác động của Facebook đối với an ninh quốc gia có thể là chủ đề của một phiên điều trần tiếp theo với Haugen. 

Chủ tịch Uỷ ban Tình báo Hạ viện, thành viên Uỷ ban Đặc biệt điều tra 6/1 cũng tỏ ý sẽ mời điều trần về vai trò của Facebook trong vụ bạo động Điện Capitol. 

Lưỡng đảng tỏ ra đoàn kết trong phiên điều trần, không có Thượng nghị sĩ nào bày tỏ cảm thông với quan điểm của Facebook được ra trong phiên điều trần, trong khi nhiều nhà lập pháp cám ơn Haugen đã dám công khai điều trần về số tài liệu nội bộ đã thu thập. 

Hầu hết tất cả Thượng nghị sĩ trong uỷ ban đều đặt những câu hỏi sâu. Nếu mục tiêu của  người tố giác là thu hút sự chú ý của các nhà lập pháp và thúc đẩy họ tập trung vào giải quyết những vấn đề cô lo ngại về Facebook và Instagram thì rõ ràng Haugen đã thành công. 

Cho đến này, đề nghị lập pháp vẫn còn phân tán. Vào hôm nay, các nhà lập pháp đưa ra ít nhất khoảng nửa tá dự luật, trong đó Haugen ủng hộ một số, và lịch sự phản đối số khác. Thách thức đạt được đồng thuận để thông qua một dự luật vẫn còn ở phía trước. 

Vào lúc Haugen đang điều trần, phát ngôn nhân Facebook Andy Stone lên Twitter chỉ trích, tìm cách làm mất uy tín của cựu nhân viên, bằng cách chỉ ra, cô không làm việc trực tiếp trên những vấn đề được nêu ra. 

Hương Giang (Tổng hợp)

Bình Luận

Lưu ý: về ý kiến của độc giả nhất thiết không phải là ý kiến của toà soạn nhật báo Cali Today. Tòa soạn không chịu trách nhiệm về nội dung ý kiến của độc giả. Xin qúy độc giả góp ý kiến xây dựng, với ngôn ngữ phù hợp, tránh những ngôn ngữ thô tục, mạ lỵ, chụp mũ hay mạ lỵ cá nhân. Nhật báo Cali Today khuyến khích tự do phát biểu ý kiến qua phân tích, nhận định, trình bày quan điểm và ý kiến của mình, nhưng không mạ lỵ, bôi nhọ người khác hay hội đoàn bằng những nội dung và ngôn ngữ không phù hợp. Chúng tôi dành quyền không đăng hay xóa bỏ những ý kiến đóng góp mang nội dung và ngôn ngữ không phù hợp mà không nhất thiết phải thông báo trước hay trình bày lý do. Trân trọng và mong được qúy độc giả xa gần hợp tác. Những trường hợp vi phạm những điều nói trên nhiều lần, chúng tôi buộc phải block (khóa) lại trương mục của người cố tình vi phạm. Vì quá nhiều độc gỉa post comments, trong đó có một số không phù hợp nội quy, và nhiều khi tòa soạn không kịp phát hiện, nên nếu qúy độc giả nào phát hiện bất cứ comments nào không phù hợp nội quy, xin báo cho tòa soạn biết qua email nguyenxnam@yahoo.com. Trân trọng cám ơn. Nhật báo Cali Today

blog comments powered by Disqus