Những điểm nổi bật trong phiên điều trần quân sự quan trọng nhất 

(Washington Post) – Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Hoa Kỳ, Bộ trưởng Quốc phòng Lloyd Austin và Tư lệnh trưởng Bộ Tư lệnh Hoa Kỳ vùng Trung Á và Trung Đông, Tướng Kenneth McKenzie, đối mặt với những câu hỏi chất vấn gay gắt trong phiên điều trần trước Uỷ ban Quân vụ Thượng viện vào thứ Ba – phiên điều trần quân sự quan trọng nhất kể từ khi Tướng David Petraeus bị “đưa lên chảo nướng” về Chiến tranh Iraq vào năm 2007. 

Đặc biệt, Milley và Austin bị chất vấn về việc rút quân đầy hỗn loạn khỏi Afghanistan, cuộc tấn công bằng phi cơ không người lái cuối cùng giết chết dân thường, và tường trình mới đây trong cuốn “Perill” của ký giả Washington Post Bob Woodward và Robert Costa, trong đó kể lại việc Milley trấn an Trung Quốc rằng Tổng thống Donald trump sẽ không khởi sự cuộc chiến phủ đầu chống lại Bắc Kinh. 

Dưới đây là 4 điểm nổi bật từ phiên điều trần. 

1. Milley mạnh mẽ bênh vực cuộc điện đàm với đồng nhiệm Trung Quốc, thậm chí báo trước sẽ bàn về vấn đề này. 

Một trong những câu hỏi lớn nhất trong phiên điều trần là: chính xác Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng đã có hành vi đi xa như thế nào khi liên lạc với đồng nhiệm Trung Quốc vào tháng 10 và tháng 1 nhằm trấn an rằng Mỹ sẽ không khởi chiến. Theo Costa và Woodward, cuộc điện đàm đầu tiên diễn ra sau khi tin tức tình báo cho thấy Trung Quốc lo ngại Mỹ sẽ mở một cuộc tấn công, một phần do những căng thẳng về diễn tập quân sự trên Biển Hoa Nam, và một phần từ giọng điệu hiếu chiến của ông Trump. Milley lo ngại rằng, những hành động của Trump có thể châm ngòi một cuộc đối đầu quân sự giữa hai cường quốc. 

Biết trước chắc chắn sẽ có những câu hỏi về vấn đề này nên Milley ngay trong phần mở đầu đã đưa ra những biện hộ phủ đầu và mạnh mẽ. 

Lãnh đạo quân sự nhấn mạnh, bước đi này nhận được phê chuẩn từ những cấp cao nhất tại Bộ Quốc phòng, kể cả Bộ trưởng Quốc phòng Mark Esper, và sau đó là Tạm quyền. Milley cũng cho biết, ông thông báo cho Ngoại trưởng Mike Pompeo và Đổng lý Toà Bạch Ốc Mark Meadows sau cuộc gọi thứ hai. Hay nói cách khác, thông điệp rõ ràng: chuyện này không chỉ một mình Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng dính líu. “Đối với những cuộc điện đàm với Trung Quốc … chúng đều được phối hợp trước và sau với Bộ trưởng Esper và với nhân viên của tạm quyền Bộ trưởng Miller, và các cơ quan khác,” Milley nói. 

Ông nhấn mạnh, “Tôi không bao giờ tìm cách thay đổi hoặc gây ảnh hưởng đến thủ tục, đoạt quyền, hay chen chân vào mệnh lệnh chỉ huy từ trên xuống.” 

Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng cũng tìm cách làm nhẹ ý kiến cho rằng, ông làm như vậy là do lo ngại những hành động của ông Trump có thể xảy ra. “Tôi biết, tôi chắc chắn, Tổng thống Trump không có ý định tấn công Trung Quốc, mà là trách nhiệm trực tiếp của tôi theo Bộ Trưởng, để truyền đạt ý định đó cho Trung Quốc,” Milley nói.

Cựu Tổng thống cáo buộc những gì Milley đã làm đáng bị tội phản quốc (một cáo buộc thường được ông Trump đưa ra), nhưng Tướng Mỹ cho rằng, Tòa Bạch Ốc cũng được thông báo, ít nhất ở cửa hậu. Một câu hỏi đặt ra, liệu Pompeo và Meadows cho chia sẻ thông tin này với ông Trump hay không, đặc biệt trước những lời chỉ trích của Trump, và liệu họ có phản đối lúc đó hay không. 

Trong phiên điều trần, Milley cuối cùng mở rộng điểm mấu chốt của tranh cãi: lời hứa sẽ báo trước cho Trung Quốc nếu quả thật có một cuộc tấn công như vậy.  

Trả lời câu hỏi từ Thượng nghị sĩ Dan Sullivan (Cộng hoà – Alaska), Milley tóm tắt: “Tôi nói với Trung Quốc, nếu có một cuộc tấn công, sẽ có nhiều thông tin trao đổi qua lại. Hệ thống tình báo của quý vị sẽ bắt được. Tôi nói, ‘tôi chắc chắn sẽ gọi ông. Mọi người sẽ gọi quý vị. Chúng tôi sẽ không tấn công quý vị. Cứ an tâm. Chuyện đó sẽ không xảy ra.” 

Sullivan không đồng tình, cho rằng, như vậy báo trước cho Đảng Cộng sản Trung Quốc trước một cuộc tấn công. Milley đáp, chuyện đó sẽ không xảy ra. “Tôi tin tưởng vào ý định của Tổng thống Hoa Kỳ,” Milley nói. “Tôi trung thành với ý định của ông ấy.”

2. Mâu thuẫn với tuyên bố rút quân của Biden 

Một trong những điều quan trọng trong những phiên điều trần này là tìm ra những người đóng vai trò chính. Và lời khai của những nhân vật quân sự về sự kiện trước khi rút quân lại một lần nữa đặt ra câu hỏi:  vấn đề này đã được công khai chi tiết như thế nào, kể cả từ Tổng thống Joe Biden. 

Trong một cuộc phỏng vấn với ABC News diễn ra trong thời gian rút quân, ông Biden nhấn mạnh, ông không nhớ có cố vấn quân sự nào đã kêu gọi giữ quân ở Afghanistan. “

Milley nói rõ, ông đề nghị vào mùa thu 2020, trong nhiệm kỳ tổng thống của ông Trump, là nên giữ lại quân ở đó, và ông đề nghị vẫn giữ lại từ 2500 đến 3500 quân. Tướng Kenneth McKenzie – Tư lệnh trưởng Bộ Tư lệnh Hoa Kỳ vùng Nam Á và Trung Đông CENTCOM – cho hay, “Tôi đề nghị, chúng ta nên giữ 2500 binh sĩ ở Afghanistan.”

Cả Milley và McKenzie từ chối cho biết cụ thể những trao đổi cá nhân với Tổng Tư lệnh Hoa Kỳ. Nhưng McKenzie chỉ ra quan điểm tương tự của Tướng Austin Scott Miller – chỉ huy hàng đầu ở Afghanistan, “Tôi tin rằng quan điểm của ông ấy được biết rõ,” McKenzie nói. 

Ban đầu khi được hỏi liệu đề nghị của Tướng Milley có đến tai Tổng thống hay không, McKenzie đáp, “Tôi có mặt khi bàn luận đó diễn ra, và tôi tự tin nói rằng, Tổng thống nghe tất cả những đề nghị đó, và lắng nghe ông ấy rất thận trọng.”

Toà Bạch Ốc vào thứ Ba cho rằng, Biden trong cuộc phỏng vấn với ký giả Stephanopoulous của ABC News nói rằng, ông nhận được tư vấn “chia rẽ” về vấn đề này.

Trong cuộc phỏng vấn, Stephanopoulous hỏi, “Họ không nói cho ông biết họ muốn quân ở lại hay sao?” – “Không,”  Biden đáp. “không về vấn đề liệu chúng tôi sẽ rút quân hay không, trong một thời hạn, tất cả binh sĩ. Họ không tranh cãi chống lại điều đó.”

3. “Thất bại chiến lược”

Thượng nghị sĩ Dan Sullivan (Cộng hoà – Alaska) hỏi Milley: “Ông sẽ dùng những chữ ‘sự thành công phi thường’ để nói về những gì xảy ra vào tháng 8 ở Afghanistan hay không?” Sullivan lặp lại cụm từ Biden đã sử dụng vào ngày 31 tháng 8, vào cuối cuộc rút quân. Nhưng Milley lại có một cụm từ khác trong đầu: “Thất bại về mặt chiến lược.”

“Tôi nghĩ một trong những thượng nghị sĩ khác đã nói rất  đúng,” Milley đáp. “Đó là thành công về mặt hậu cần, nhưng lại là một thất bại về mặt chiến lược. Và tôi nghĩ chúng là hai điều hoàn toàn khác nhau.” 

Câu trả lời trên không nhất thiết mâu thuẫn với những gì Biden nói. Ý kiến của Biden liên quan đến việc chính phủ đã di  tản thành công 120.000 người. Nhưng cũng đáng lưu ý, khi được hỏi cụ thể về ý kiến của Biden, Milley  tìm cách nhấn mạnh đến những thiếu sót chiến lược mà chính phủ tìm cách giảm nhẹ sự quan trọng, và những thiếu sót đi đôi với điều kiện rút quân. 

Milley cũng nhắc đến “thất bại chiến lược” khi nhấn mạnh nó  xảy ra từ lâu trước thời  Biden. “Kết cục một cuộc chiến như vậy, một kết cục thất bại chiến lược, kẻ thù nắm quyền ở Kabul, không có cách nào khác mô tả điều này,” Milley nói. “Kết cục đó là kết cục tích luỹ 20 năm, không phải 20 ngày.” 

4. Một ngày khó khăn cho thoả thuận Trump-Taliban 

Khi rút quân khỏi Afghanistan diễn ra, chỉ trích không chỉ nhắm vào chính phủ Biden, mà cả vào chính phủ ông Donald Trump với thoả thuận đạt được với Taliban vào đầu năm 2020 ở Doha, Qatar, trong đó dọn đường cho rút quân. Kể cả một số đồng minh ông Trump cũng chỉ trích thoả thuận này. 

Bộ trưởng Austin và Tướng Milley đều cho thoả thuận này là một thất bại, đặc biệt khi quân đội Afghanistan nhanh chóng sụp đổ, cho phép Taliban nắm quyền, mặc dù họ được Mỹ hỗ trợ và huấn luyện 20 năm qua. 

“Chúng ta cần phải cân nhắc một số sự thực không dễ chịu tí nào … kể cả thoả thuận Doha làm mất tinh thần binh sĩ Afghanistan,” Austin nói. 

Milley đồng tình, “thoả thuận đúng là ảnh hưởng đến nhuệ khí của lực lượng an ninh Afghanistan. Tướng McKenzie cũng cho rằng, thoả thuận “có ảnh hưởng tiêu cực đến hoạt động của các lực lượng Afghanistan.

Theo Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Hoa Kỳ, Taliban không tuân theo thoả thuận, ngoại trừ một điều kiện. “Trong khi Taliban không tấn công các lực lượng Mỹ theo một điều kiện, thì họ lại không thực hiện đầy đủ bất cứ điều kiện nào khác trong thoả thuận Doha,” Milley nói. Ông gỉai thích, đó là một phần lý do vào mùa thu 2020, ông đề nghị không rút toàn bộ quân, và tiếp tục chống lại việc này. 

Thượng nghị sĩ Cộng hoà James M. Inhofe (Oklahoma) cũng chỉ trích trong phần mở đầu. “Chúng ta đi từ chỗ ‘sẽ không bao giờ thương lượng với khủng bố’ đến ‘phải thương lượng với khủng bố.’ Quý vị biết, nhiều năm qua khi tôi ở đây, chúng ta nghe đi nghe lại: Chúng ta không thương lượng với khủng bố, và bây giờ thì phải như vậy.” 

Hương Giang (Theo Washington Post) 

Bình Luận

Lưu ý: về ý kiến của độc giả nhất thiết không phải là ý kiến của toà soạn nhật báo Cali Today. Tòa soạn không chịu trách nhiệm về nội dung ý kiến của độc giả. Xin qúy độc giả góp ý kiến xây dựng, với ngôn ngữ phù hợp, tránh những ngôn ngữ thô tục, mạ lỵ, chụp mũ hay mạ lỵ cá nhân. Nhật báo Cali Today khuyến khích tự do phát biểu ý kiến qua phân tích, nhận định, trình bày quan điểm và ý kiến của mình, nhưng không mạ lỵ, bôi nhọ người khác hay hội đoàn bằng những nội dung và ngôn ngữ không phù hợp. Chúng tôi dành quyền không đăng hay xóa bỏ những ý kiến đóng góp mang nội dung và ngôn ngữ không phù hợp mà không nhất thiết phải thông báo trước hay trình bày lý do. Trân trọng và mong được qúy độc giả xa gần hợp tác. Những trường hợp vi phạm những điều nói trên nhiều lần, chúng tôi buộc phải block (khóa) lại trương mục của người cố tình vi phạm. Vì quá nhiều độc gỉa post comments, trong đó có một số không phù hợp nội quy, và nhiều khi tòa soạn không kịp phát hiện, nên nếu qúy độc giả nào phát hiện bất cứ comments nào không phù hợp nội quy, xin báo cho tòa soạn biết qua email nguyenxnam@yahoo.com. Trân trọng cám ơn. Nhật báo Cali Today

blog comments powered by Disqus