NHÀ ĐỘC TÀI NETANYAHU: Biden nên tiếp đón hay không?

0
2299

Những người chỉ trích ông Netanyahu và nhiều đảng viên Đảng Dân chủ muốn Tổng thống Biden gây áp lực buộc ông Netanyahu phải từ bỏ nỗ lực gây tranh cãi nhằm làm suy yếu hệ thống tư pháp của Israel hơn là thân thiện với ông ta.

Tổng thống Joe Biden sẽ sớm tiếp Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tại Tòa Bạch Ốc bất chấp sự lo ngại của nhiều người Israel và người Mỹ về những nỗ lực của ông Netanyahu nhằm mở rộng quyền lực của mình bằng cách làm suy yếu hệ thống tư pháp của Israel.

Mời xem video bài bình luận qua Youtube

Tom Nides, đại sứ Hoa Kỳ tại Israel, gợi ý rằng chuyến thăm sắp xảy ra trong một cuộc phỏng vấn với đài phát thanh Israel vào thứ Ba – chỉ vài giờ sau khi ông Netanyahu nói rằng ông sẽ giảm đòi hỏi quyền lực.

Đại sứ Mỹ Tom Nides nói với Đài phát thanh quân đội của Israel, đề cập đến ngày lễ của người Do Thái vào tháng tới rằng: “Chắc chắn thủ tướng sẽ đến gặp Tổng thống Biden. Họ đã là bạn trong 40 năm.”

Chính quyền Biden đã quá thận trọng trong việc chỉ trích nhà lãnh đạo Israel, điều này đã khiến nhiều tổ chức ngay cả khi hàng chục ngàn người Israel đã phản đối kế hoạch tư pháp của ông Netanyahu và các chuyên gia đã cảnh báo rằng kế hoạch này có thể cho phép tham nhũng và các chính sách cực hữu nguy hiểm. Những người chỉ trích ông Netanyahu và nhiều nhà lập pháp đảng Dân chủ cho rằng tổng thống Biden nên quyết đoán hơn – vì lợi ích của sự ổn định trong tương lai của Israel và vì những lời hứa của chính ông Biden nhằm thúc đẩy các giá trị dân chủ ngay trên chính nước Mỹ và trên toàn thế giới.

John Kirby, phát ngôn viên an ninh quốc gia của Nhà Trắng, nói với các phóng viên hôm thứ Hai rằng Tổng thống Biden muốn có một “sự thỏa hiệp” giữa nhà lãnh đạo Israel và các đối thủ của ông ta. Ông từ chối cho biết liệu ông Netanyahu có còn tham gia trực tuyến vào hội nghị Thượng đỉnh vì Dân chủ của chính quyền Biden trong tuần này hay không.

Hoa Kỳ không nên phớt lờ người Israel xuống đường để cứu nền dân chủ của họ mà nên đoàn kết với họ và để giúp họ quyết định con đường phía trước của mình.

Tin tức về chuyến thăm có khả năng xảy ra sau khi chính quyền Biden trong nhiều tháng đã mơ hồ về thời điểm Netanyahu có thể nhận được lời mời đến Nhà Trắng. Nides gợi ý với New York Times rằng ngày vẫn chưa được quyết định và chuyến thăm cuối cùng có thể bị hủy bỏ.

Một quan chức Mỹ nói với tờ The Times of Israel, viện dẫn mối quan tâm của Washington trước tiên là tránh bùng phát xung đột giữa người Israel và người Palestine trong Lễ Vượt qua và tháng lễ Ramadan của người Hồi giáo.

Ông Netanyahu và các đồng minh theo đường lối cứng rắn của ông vẫn có kế hoạch thúc đẩy những thay đổi về tư pháp vào cuối năm nay để trao cho quốc hội quyền lực lớn hơn nhiều đối với các thẩm phán. Và trong khi Netanyahu dường như nhượng bộ kế hoạch bằng cách tuyên bố tạm dừng, đối tác liên minh gây tranh cãi của ông, Itamar Ben Gvir, nói rằng ông cũng có một nhánh ô liu: thành lập lực lượng vệ binh quốc gia mới dưới sự kiểm soát trực tiếp của ông. Ben Gvir là một nhân vật ngoài lề trước đây đã bị kết án vì hỗ trợ một nhóm khủng bố Do Thái và kích động phân biệt chủng tộc đối với người Palestine.

Trong khi đối mặt với cáo buộc hối lộ và gian lận – điều mà ông phủ nhận – Netanyahu đã giành lại công việc hàng đầu của Israel vào tháng 12 năm 2022 bằng cách thành lập liên minh với Ben Gvir và các chính trị gia khác, những người từ lâu đã bị dòng chính Israel xa lánh.

Hoa Kỳ và Israel là hai quốc gia dân chủ, nhưng nếu Tổng thống Biden nhân nhượng với Netanyahu, để ông ta kết hợp với những kẻ chủ trương phát xít, độc tài và thúc đẩy họ mạnh tay hơn trong việc phá hủy nền dân chủ tại Israel thì làm sao tiếng nói của ông Biden lại được xem trọng trong nước, khi Hoa Kỳ đang lao đao chống đở với nhiều thành phần chủ trương phát xít, độc tài trong nước tương tự tại Israel, lại cờ trống rình rang chào đón một tên độc tài, làm vậy không kác gì đang cổ súy cho làn gío độc tài lan rộng hơn tại Mỹ, trong khi nước Mỹ đã có sẵn một tên độc tài và một tên phát xít đang tồn tại trên vùng đất phía Nam Hoa Kỳ, đúng thật là mâu thuẫn, như việc Hoa Kỳ dung dưỡng tạo đất sống cho Jair Bolsonaro, một nhà độc tài xuất thân từ Brazil, đang bị điều tra về nhiều tội tại đất nước ông ta thì Hoa Kỳ lại cho ông ta cơ hội được yên thân ở Florida, cũng là nơi mà kẻ phá hoại đất nước Donald trump đang cư ngụ, chúng sẽ hợp nhau để bày mưu tính kế phá hoại các thể chế tự do bằng mọi cách có thể, nước Mỹ sẽ không thể “Tề gia, trị quốc, bình thiên hạ” được, làm sao đưa nền kinh tế phát triển đi lên khi xã hội và lòng dân chia rẽ, chính trị phân cực, nên chỉ có chịu đựng và chấp vá cho hết ngày tháng, hệ thống công lý không thực sự hoạt động thì không thể ổn định đất nước.

Nhân khi nói đến Israel thì tôi lại nghĩ về nước Mỹ, giả thử nếu Tổng thống Mỹ là Donald Trump, nếu ông ta và tay chân trong Hạ viện đưa ra những dự luật cực đoan để cải cách tư pháp, đem thêm quyền lực trao vào tay các nhà lập pháp, bó tay các thẩm phán và Bộ Tư pháp, các công tố viên, là những bước đệm đầu tiên để dần chuyển đổi một thể chế sang độc tài như Netanyahu đã và đang là ở Israel thì liệu người Mỹ có kiên trì xuống đường biểu tình hơn hai tháng trời với con số ngày càng đông bởi các thành phần khác nhau hay không?

Lời kết:

Ở đất nước Israel, người biểu tình ngày càng đông càng mạnh, làm tê liệt cả đất nước đến nổi Netanyahu phải chịu thua, ngừng tiến hành cải cách tư pháp, thuận theo ý người dân, còn người Mỹ sống trong hòa bình, tự do, sung túc, thoải mái đã quá quen nên không giỏi chịu đựng gian khổ, không biết quý trọng nền dân chủ mà cha ông đã dựng nên, nên nếu một trường hợp giống như ở Israel xảy ra tại nước Mỹ, tôi cũng có thể hình dung ra người Mỹ chắc cũng xuống đường hụ họa vài ngày, la làng cho có xong ai về nhà nấy, lại đi cruise, đi du lịch, đi tắm biển, rồi Tư pháp có bị thâm lạm, sửa đổi bao nhiêu cũng mặc. Có những biến động xảy ra thì mới có thể đánh giá lòng dân đoàn kết và mạnh như thế nào để khiến một chính phủ với sức mạnh của cảnh sát, quân đội phải khuất phục trước ý chí của người dân.

Tôi không tin, người Mỹ có được sự đoàn kết, đồng lòng như người Israel trước những biến động chính trị, vì người Mỹ chia rẽ hơn người Israel, vì người Mỹ xem thường nền dân chủ nước nhà hơn người Israel.

Việt Linh 29.03.2023