Monday, February 6, 2023
spot_img

Khoảng trống quyền lực Mỹ tại Brazil! Lỗi tại ai?

CALI TODAY NEWS – Khi tổng thống cánh hữu của Brazil, Jair Bolsonaro tiếp tục các nỗ lực giống như Trump đã làm để phá hoại hệ thống bầu cử của đất nước ông ta, thì nước Mỹ lại lâm vào thế kẹt, Mỹ đang thiếu sự hiện diện ngoại giao quan trọng ở Brazil.
Trong hơn một năm rưỡi qua, nhiều quan chức hàng đầu của chính quyền Biden đã đến Brazil để gửi một thông điệp đơn giản tới tổng thống cánh hữu của đất nước, Jair Bolsonaro rằng: Hãy ngừng cố gắng phá hoại cuộc bầu cử vào tháng 10 của Brazil.
Các nhiệm vụ đến từ cố vấn an ninh quốc gia Jake Sullivan, cố vấn đối ngoại hàng đầu của TBO; Victoria Nuland, một quan chức nổi tiếng của Bộ Ngoại giao; và William Burns, người đứng đầu Cơ quan Tình báo Trung ương CIA.
Nhưng, có một cái tên vắng mặt trong danh sách, đó là: Đại sứ Mỹ tại Brazil.
Vì TT Biden vẫn chưa bổ nhiệm được vị trí đại sứ cho Brazil vì bị phe Cộng Hòa tìm mọi cách cản trở.
Nhưng Brazil không phải là quốc gia duy nhất mà Hoa Kỳ chưa có được Đại sứ. Gần hai năm trong nửa nhiệm kỳ tổng thống của ông Joe Biden, hơn 40 vị trí đại sứ của Hoa Kỳ vẫn bị bỏ trống, theo Hiệp hội Dịch vụ Ngoại giao Hoa Kỳ. Hoa Kỳ không có đại diện cao cấp nào đến nước Ý, một thành viên của nhóm G7, cũng không có Đại sứ tại Ấn Độ, nền dân chủ lớn nhất thế giới.
Vị trí thiếu sót ở Brazil có thể sớm phơi bày điều mà các chuyên gia và nhà quan sát chính sách đối ngoại ngày càng coi là một cuộc khủng hoảng ngoại giao của nước Mỹ đang bị các nhà lập pháp đảng Cộng Hòa ngáng đường, cản trở.
Jair Bolsonaro đã dành hai năm qua để truyền bá thuyết âm mưu về cuộc bầu cử ngày 2 tháng 10 ở Brazil, mà hầu hết các cuộc thăm dò đều cho rằng ông ta sẽ thua trong cuộc bỏ phiếu vào Chủ nhật cuối tháng. Bolsonaro đã tìm cách tranh thủ quân đội Brazil – lực lượng đã lật đổ chính phủ dân chủ vào năm 1964 và thiết lập chế độ độc tài kéo dài 21 năm làm dấy lên lo ngại về một âm mưu đảo chính tiềm năng. Bolsonaro còn kêu gọi những người ủng hộ của mình xuống đường cho các cuộc biểu tình chính trị lớn, gây ra lo ngại về một phiên bản Trump với ngày 6 tháng 1 trên đất nước Brazil.
Chính quyền Biden rõ ràng đang lo lắng về tình hình chính trị ở Brazil. Một sự tiếp quản độc tài đối với nền dân chủ lớn thứ tư thế giới như đất nước Brazil sẽ là một đòn mạnh giáng vào hệ thống dân chủ của thế giới, trong đó có cả nước Mỹ. Và đặc biệt, nếu phát xít ở Brazil trỗi dậy thành công, đây còn được xem là một đòn mạnh vào mục tiêu đã nêu của TT Biden là chống lại sự trỗi dậy của chủ nghĩa chuyên quyền, độc tài và thúc đẩy nền dân chủ trên toàn thế giới.
Theo các nhà quan sát và một số quan chức Mỹ, việc thiếu một đại sứ đã được xác nhận phản ảnh sự thiều quyền lực mềm của Mỹ đã làm phức tạp các nỗ lực của chính quyền trong việc hỗ trợ nền dân chủ của Brazil.
Đây là một trong những mối quan hệ lớn nhất và quan trọng nhất của Hoa Kỳ ở Châu Mỹ, và là là một trong những mối quan hệ quan trọng nhất trên toàn cầu. Đây được cho là cuộc bầu cử có thể mang lại nhiều hậu quả nhất cho Brazil kể từ khi chế độ độc tài kết thúc. Hoa Kỳ thật đã không có sự chuẩn bị trước, cho thấy sự thiếu nghiêm túc rằng Hoa Kỳ đã không có đại sứ ở Brazil và nhiều quốc gia quan trọng khác vào lúc này.
Dĩ nhiên, nói một cách công bằng, lỗi này nằm ở cả cả hai phía, TBO của TT Biden và một Thượng Viện chia rẽ, TBO của TT Biden đã chậm trễ đưa ra đề cử ứng cử viên, và trong một số trường hợp, họ đã không tìm được người thích hợp cho những vị trí còn thiếu nên bỏ qua. Trong khi đó, tại Thượng viện, các thủ tục xác nhận ngoại giao thường lệ đã trở thành một cuộc chiến của chủ nghĩa cản trở từ các đảng viên GOP đã khiến nhiều vị trí Đại sứ vẫn còn trống cho đến nay. Vậy, suy cho cùng, lỗi này phải quy trách nhiệm cho ai đây?
Chỉ riêng ghế đại sứ tại Brazil đã gặp phải nhiều yếu tố khó khăn như: TT Biden đã mất bảy tháng để chọn người thay thế cựu Đại sứ Todd Chapman sau khi ông tuyên bố nghỉ hưu vào tháng 6 năm 2021. Bảy tháng là một thời gian quá dài và lãng phí để tìm một nhân vật ngoại giao thích hợp. Sau cùng, TT Biden đề cử bà Elizabeth Bagley, người từng là đại sứ tại Bồ Đào Nha dưới thời cựu TT Bill Clinton, nhưng thủ tục xác nhận lại bị đình trệ tại Thượng viện sau khi tờ Washington Free Beacon bảo thủ công bố những bình luận mà Bagley đưa ra về các cử tri Mỹ gốc Do Thái và Cuba vào năm 1998.
Kết quả là, chức đại sứ Mỹ tại Brazil sẽ không được lấp đầy trước cuộc bầu cử TT tại đất nước này, để lại một khoảng trống lớn vào thời điểm căng thẳng rõ ràng ở Brazil, đặc biệt là trong cộng đồng ngoại giao.
Vào tháng 7, Bolsonaro đã triệu tập một cuộc họp của các đại sứ nước ngoài và các nhà ngoại giao – bao gồm cả từ Mỹ – tại dinh tổng thống ở Brasilia, sử dụng cơ hội này để truyền bá thêm những lời dối trá về tính toàn vẹn của hệ thống bầu cử của đất nước.
Thomas Shannon, người từng là đại sứ Hoa Kỳ tại Brazil từ năm 2010 đến năm 2013, cho biết rằng: “Tôi không thể tưởng tượng được, khi chúng ta đang trong một thời điểm ngoại giao tồi tệ mà Hoa Kỳ vẫn mãi không cử được một đại sứ đến Brazil trong gần hai năm qua khi môi trường chính trị tại đây ngày càng phức tạp. Các nhà lập pháp Cộng Hòa trên Thượng Viện chỉ muốn ngáng đường, cản trở bằng được, gây khó cho chương trình nghị sự của TT đảng đối lập, họ không nghĩ đến an ninh quốc gia và lợi ích chính trị của Hoa Kỳ.”
Những ảnh hưởng này đều mang tính thực tiễn và chính trị. Một đại sứ có quyền chỉ đạo các ưu tiên của đại sứ quán và tương tác với các chính phủ nước ngoài theo thẩm quyền giữa các đại sứ. Đặc biệt ở các quốc gia như Brazil, nơi các nhà lập pháp và nhà ngoại giao có xu hướng tuân thủ chặt chẽ các giao thức ngoại giao, các đại sứ thường có quyền tiếp cận trực tiếp với tổng thống, các bộ trưởng chính phủ và các nhà lãnh đạo chính trị hàng đầu. Trong khi đó, các thông điệp và tuyên bố của họ có sức nặng hơn nhiều so với các nhiệm vụ được đưa ra bởi các quan chức cấp thấp hơn.
Các đặc phái viên cấp cao như Jake Sullivan hoặc William Burns có thể là đại diện trực tiếp của tổng thống, họ là những người trong ban cố vấn, tham mưu cho TT Biden nhưng họ lại không tập trung hoàn toàn vào Brazil. Như vậy, cũng không thể trách hoàn toàn lỗi nằm ở Thượng Viện và những đảng viên Cộng Hòa.
Bolsonaro là đồng minh thân cận của cựu Tổng thống 45, Donald Trump và Bolsonaro đã mô phỏng nhiệm kỳ tổng thống của mình dựa trên nhiệm kỳ của người đồng cấp Mỹ. Khi Trump đặt câu hỏi về kết quả của cuộc bầu cử năm 2020, Bolsonaro lặp lại tuyên bố của mình và từ chối chúc mừng chiến thắng của TT Biden.
Todd Chapman, người được Trump bổ nhiệm làm đại sứ vào năm 2020, cũng đã củng cố mối quan hệ mật thiết với chính phủ của Bolsonaro và trở thành người dẫn đường trực tiếp cho mối quan hệ đã hình thành giữa hai nhà lãnh đạo cánh hữu.
Vào năm 2020, Todd Chapman được cho là đã thúc đẩy chính phủ của Bolsonaro dỡ bỏ thuế quan đối với ethanol để tăng cơ hội bầu cử của Trump – một hành động tạo ra phản ứng dữ dội từ các nhà lãnh đạo của Ủy ban Đối ngoại Hạ viện.
Tuy nhiên, việc Mỹ để trống vị trí Đại sứ trong gần hai năm có thể đã gửi đi thông điệp đến Brazil rằng, Brazil đơn giản không phải là mối quan tâm lớn đối với Mỹ, ngay cả vào thời điểm quan trọng đối với nền dân chủ của nước này.
Hiện nay, các cơ quan báo chí Brazil đã nhận được thông tin về bất kỳ âm mưu đảo chính nào hoặc bất kỳ nỗ lực nào nhằm phá hoại cuộc bầu cử đều sẽ khiến đất nước Brazil có thể bị cô lập với kinh tế và quan hệ đối ngoại với Hoa Kỳ, Châu Âu và phần còn lại của Châu Mỹ.
Hoa Kỳ giờ đây chỉ có thể gửi những thông điệp trung gian đến với các thế lực và tổ chức chính trị ở Brazil rằng, sự đổ vỡ chính trị sẽ dẫn đến các lệnh trừng phạt hoặc sự sụt giảm đầu tư nước ngoài có thể làm sụp đổ nền kinh tế Brazil và khiến đất nước bị cô lập về mặt chính trị và kinh tế trên toàn cầu.
Nhưng đồng thời, vẫn có sự lo ngại rằng việc Hoa Kỳ không có Đại sứ tại Brazil sẽ hạn chế khả năng của Hoa Kỳ trong việc giúp khôi phục nền dân chủ Brazil nếu Bolsonaro gian lận hay đảo chính.
Lời kết:
Trách nhiệm này không thể đổ hết lên vai các Thượng nghị sĩ Cộng Hòa trong Thượng Viện mà còn phải quy trách nhiệm đến những người trong ban tham mưu của TT Biden.
Việt Linh 

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

BÀI VIẾT LIÊN QUAN
- Advertisment -

MỚI CẬP NHẬT

Recent Comments