Dự Đoán Về Tình Hình Bệnh Dịch COVID-19 Trong Mùa Đông  

CALI TODAY NEWS – Bệnh dịch coronavirus ở Hoa Kỳ hiện đang có vẻ suy giảm, từ từ rút lui. Kể từ đầu tháng Chín, số ca bị nhiễm giảm một phần ba, số người phải vào bệnh viện điều trị hàng ngày giảm hơn một phần tư, và số người chết vì COVID bây giờ cũng bắt đầu giảm sau khi đã lên đến đỉnh điểm. Vẫn còn một vài vùng đang phải vất vả đối phó với bệnh dịch, như ở Alaska chỉ  có một nửa dân số được chích ngừa đầy đủ, bệnh viện thiếu giường, và bác sĩ phải giới hạn số bệnh nhân được điều trị ở khu chăm sóc đặc biệt. Nhưng nói chung trên toàn quốc biến chủng Delta suy giảm rất nhiều. Câu hỏi được đặt ra là liệu rằng khi mùa đông đến tình hình có tiếp tục khả quan hay không?.  

FILE – This Saturday, March 6, 2021 file photo shows vials of Johnson & Johnson COVID-19 vaccine in the pharmacy of National Jewish Hospital for distribution in east Denver. The European Medicines Agency is meeting Thursday March 11, 2021, to discuss whether Johnson & Johnson’s one-dose coronavirus vaccine should be authorized, a move that would give the European Union a fourth licensed vaccine to try to curb the pandemic amid a stalled inoculation drive. (AP Photo/David Zalubowski, File)

Có nhiều lý do khiến chúng ta lạc quan, hy vọng. Hiện nay khoảng 78% số người trưởng thành ở Hoa Kỳ đã được chích ngừa COVID ít nhất là một mũi thuốc. Lệnh bắt buộc phải chích ngừa ở một số ngành hoạt động công và tư lúc gần đây đã giúp gia tăng thêm số người được chích ngừa. Hàng triệu người Mỹ đang được chích mũi thuốc thứ ba để tăng cường hệ miễn nhiễm. Đến ngày lễ hội Halloween, có lẽ thuốc chích ngừa cho trẻ em của hãng Pfizer BioTech sẽ được chích cho trẻ em từ 5 tuổi đến 11 tuổi. Hổi đầu tháng này, hãng Merck tuyên bố bào chế ra được loại thuốc viên chống virus. Viên thuốc này có thể giúp cho 50% số người bị nhiễm COVID nhẹ không phải vào bệnh viện, hay bị chết. Nhờ loại thuốc viên dễ uống, hy vọng rồi đây bệnh COVID có thể được chữa trị ở ngoài bệnh viện, giúp giải quyết được rất nhiều tình trạng thiếu giường ở bệnh viện. Trong khi đó, việc xét nghiệm sẽ được làm nhanh chóng ở trường học và nơi làm việc, giúp tăng mức an toàn ở những nơi này, chặn đứng sự lây lan của bệnh dịch. Phương pháp xét nghiệm này cho thấy có tới một phần ba người Mỹ từng bị lây nhiễm, và trong người của họ có sẵn mức độ miễn nhiễm tự nhiên, nên họ không bị con virus tấn công.   

Nhưng cạnh đó, cũng có những tình huống không được tốt đẹp khi mùa đông đến. Hoa Kỳ vẫn còn là nước có tỉ lệ người chích ngừa thấp nhất trong số những nước dân chủ giàu có, hiện nay nước Mỹ có tỉ lệ chích ngừa còn thua cả một số nước nghèo, chẳng hạn như Uruguay, Cambodia và Mông Cổ. Phong trào chống chích ngừa là nguyên nhân lớn gây ra tình trạng đáng tiếc này. Hôm thứ Hai tuần trước, những người chống chích ngừa đã phá tan một địa điểm xét nghiệm COVID ở New York City . Theo tổ chức Kaiser Family Foundation, cứ sáu người Mỹ thì có một người cực lực chống lại việc chích ngừa, và chỉ có khoảng một phần ba phụ huynh dự tính cho con em đi chích ngừa sau khi thuốc chích ngừa được chuẩn thuận dùng cho trẻ em. Khoảng một phần tư phụ huynh “cương quyết” nhất định sẽ không cho con em đi chích ngừa. Ở nước Anh, 97% người trên 65 tuổi đều được chích ngừa đầy đủ, khi biến chủng Delta bùng phát, số người bị lây nhiễm tăng đến mức kỷ lục là 87%, nhưng số người chết chỉ ở mức 11%. Ở Hoa Kỳ, mới chỉ có 84% người Mỹ lớn tuổi được chích ngừa đầy đủ, và số người bị lây nhiễm, số người chết chiếm khoảng hai phần ba số ca lây nhiễm, tử vong của mùa đông năm ngoái. Bác sĩ Ashish Jha, khoa trưởng ngành Y Tế Công Cộng của đại học Brown nói: “Đương nhiên là chúng ta không thể để xảy ra như năm ngoái. Nhưng nhiều người không nhận ra một điều là biến chủng Delta nó đi tìm nhóm người chưa chích ngừa để tấn công, phá hoại. Nếu bạn là người lớn tuổi, sống ở vùng quê, và chưa chích ngừa, thì mùa đông sắp tới sẽ trở thành mùa đông rất xấu.”.  

Trong suốt hơn một năm rưỡi vừa qua, con virus liên tiếp đưa đến hết ngạc nhiên này đến ngạc nhiên khác, khiến cho giới y tế công cộng phải liên tục dò xét, kiểm tra lại để tìm ra thủ phạm nằm ở đâu. Không thể nào tìm ra rõ ràng vì sao con virus bùng phát ở nơi này, mà không bùng phát, hay biến thể ở nơi khác. Tại sao nó lắng dịu ở một nơi, nhưng lại trỗi dậy ở nơi khác. Tất cả các yếu tố tìm thấy chỉ khiến cho các tiên liệu dự đoán trở nên bất trắc, và làm cho chúng ta đi vào sa mù, và tin  rằng cái ngày cuộc sống “trở lại mức bình thường” còn rất xa. Tuy nhiên, chúng ta có thể tóm lược gọn vào một số vấn đề y tế lớn nhất. Vấn đề đầu tiên là sự tiếp xúc giữa con người với nhau. Khi xã hội mở cửa trở lại, lẽ đương nhiên tỷ lệ lây nhiễm luôn luôn tăng. Ở Hoa Kỳ hấu hết những hạn chế về sự tụ tập đông người đều đã được cởi bỏ: trường học các cấp lớn nhỏ và trường cao đẳng đều cho học sinh, sinh viên đến trường để học. Khí hậu bắt đầu trở lạnh, và chúng ta ở trong nhà nhiều hơn ra ngoài trời. Điều này có nghĩa là con vi rút có nhiều cơ hội lây lan.   

Hậu quả của tình trạng lây lan này sẽ như thế nào còn tùy thuộc một phần vào những yếu tố sau: Có bao nhiêu người dễ bị lây nhiễm, và và mức độ miễn nhiễm trong cơ thể bị phai lạt tới mức nào. Tình hình lây nhiễm sẽ khá rắc rối đối với những cộng đồng dân số trước đây từng có tỷ lệ lây nhiễm cao, và hiện đang có tỉ lệ chích ngừa thấp. Cơ quan CDC ở Kentucky mới đây tìm thấy rằng những người trước đây từng bị lây nhiễm, và không chịu chích ngừa, sẽ có nguy cơ bị lây nhiễm gấp đôi những người trước đây bị lây nhiễm, song đã đi chích ngừa. Trong số những người đã được chích ngừa, nếu họ bị “phá thủng” (breakthrough) hệ miễn nhiễm, để bị lây nhiễm lần nữa, trường đó rất hiếm, và chỉ bị nhẹ thôi, mặc dù đó là biến chủng Delta. Tuy nhiên, trường hợp bị “phá thủng” lây nhiễm và trở nên bệnh nặng hay không xảy ra sẽ còn tùy thuộc vào thời gian bị nhiễm, vào thuốc chủng bị phai nhạt, và hệ miễn nhiễm trong người suy giảm, nhất là đối với người lớn tuổi. Mức độ miễn nhiễm tổng hợp trong cơ thể chúng ta lên xuống không lường được, nó là sự kết hợp của nhiều yếu tố như có được chích thêm mũi thuốc tăng cường hay chưa, bị lây nhiễm lần thứ hai, và thời gian bị lây nhiễm sau khi được chích ngừa là bao lâu. Giáo sư Robert Wachter, dạy ở trường UC San Francisco, miêu tả rất đúng như sau: “Nó giống như việc sơn cầu Golden Gate Bridge, vừa mới sơn đến phần cuối cây cầu là phải tính đến chuyện sơn trở lại từ đầu.”. Tình hình còn trở nên phức tạp hơn nữa nếu như có thêm một loại biến chủng khác xuất hiện.   

Hiện nay, ở những nước có lợi tức thấp, mới chỉ có 2% dân số được chích ngừa COVID mũi thuốc đầu tiên. Đây là một thất bại của ngành y tế công cộng, và mang tính chất phi đạo đức. Mỗi tuần, trên thế giới có hàng ngàn người chết vì con vi rút, mà con vi rút đó có thể ngăn chặn chặn được bằng thuốc chủng. Nếu như con vi rút cứ tiếp tục biến hóa, không thể kiểm soát được, e rằng sẽ còn có những nguy hiểm khác xuất hiện. Hồi tháng Sáu, số ca bị nhiễm coronavirus ở Hoa Kỳ chỉ bằng một phần mười số ca lây nhiễm hiện nay, nó xuống đến mức thấp hơn cả thời kỳ mới xảy ra bệnh dịch. Nhưng rồi biến chủng Delta xuất hiện, nó làm cho gần một trăm ngàn người Mỹ chết vì COVID. Ông Eric Topol, Giám đốc Viện Nghiên Cứu Scripps Research Translational Institute nói như sau: “Chúng ta không làm được việc kiềm chế bệnh dịch trên toàn cầu. Lạy Chúa, chúng ta cũng sẽ chẳng thể nào khống chế được bệnh dịch ở đây. Cho đến nay, Hoa Kỳ chưa từng là nơi phát sinh ra loại biến chủng chủ yếu nào cả. Hết Alpha, đến Beta, Gamma, Delta- tất cả đều xuất phát từ những vùng khác trên thế giới. Nhưng rút cục lần nào cũng ta cũng bị vạ rất nặng, là trung tâm ổ dịch, biết đâu chừng trong tương lai chúng ta có thể phát sinh ra biến chủng mới, bắt đầu bằng mẫu tự Hy Lạp.”.  

Cá nhân mỗi con người sẽ chẳng làm được gì nhiều để kiểm soát mối đe dọa của con vi rút trong mùa đông sắp tới. Thử hỏi liệu hệ miễn nhiễm của chúng ta có được chuẩn bị đầy đủ để chống lại con vi rút hay chưa. Điều này còn tùy thuộc vào những lựa chọn của chúng ta làm ngày hôm nay. Sự sai biệt trong tỷ lệ chích ngừa dù là nhỏ bé, chỉ vài phần trăm thôi cũng đem đến hậu hết sức lớn lao, nhất là đối với những cộng đồng tập trung người có mức độ rủi ro nhiễm bệnh cao.   

Có lẽ điều dự đoán an toàn nhất là hãy kết hợp nhiều yếu tố khác nhau từ việc mở cửa lại hoạt động của xã hội, sự xuất hiện của biến chủng, và hệ miễn nhiễm trong cơ thể của mỗi con người. Đó là những yếu tố gây ra sự khác biệt. Còn đối với từng người thì còn tùy thuộc vào tuổi tác, tình trạng sức khỏe, và khả năng dung thứ cho những rủi ro, chưa kể đến những quyết định của người hàng xóm, người sống quanh chúng ta. (Liệu người ấy có chịu đi chích ngừa hay không?)   

Tất cả chúng ta cùng phải bước vào giai đoạn đại dịch nguy hiểm, song mỗi người chúng ta sẽ thoát khỏ nó với tốc lực, và thời điểm khác nhau.  

 

Bài phân tích của  Dhruv Khullar trên THE NEW YORKER 18/10/21  

Nguyễn Minh Tâm  dịch

Bình Luận

Lưu ý: về ý kiến của độc giả nhất thiết không phải là ý kiến của toà soạn nhật báo Cali Today. Tòa soạn không chịu trách nhiệm về nội dung ý kiến của độc giả. Xin qúy độc giả góp ý kiến xây dựng, với ngôn ngữ phù hợp, tránh những ngôn ngữ thô tục, mạ lỵ, chụp mũ hay mạ lỵ cá nhân. Nhật báo Cali Today khuyến khích tự do phát biểu ý kiến qua phân tích, nhận định, trình bày quan điểm và ý kiến của mình, nhưng không mạ lỵ, bôi nhọ người khác hay hội đoàn bằng những nội dung và ngôn ngữ không phù hợp. Chúng tôi dành quyền không đăng hay xóa bỏ những ý kiến đóng góp mang nội dung và ngôn ngữ không phù hợp mà không nhất thiết phải thông báo trước hay trình bày lý do. Trân trọng và mong được qúy độc giả xa gần hợp tác. Những trường hợp vi phạm những điều nói trên nhiều lần, chúng tôi buộc phải block (khóa) lại trương mục của người cố tình vi phạm. Vì quá nhiều độc gỉa post comments, trong đó có một số không phù hợp nội quy, và nhiều khi tòa soạn không kịp phát hiện, nên nếu qúy độc giả nào phát hiện bất cứ comments nào không phù hợp nội quy, xin báo cho tòa soạn biết qua email nguyenxnam@yahoo.com. Trân trọng cám ơn. Nhật báo Cali Today

blog comments powered by Disqus