Friday, February 3, 2023
spot_img

Washington phải cần liên minh kinh tế mạnh mẽ với ASEAN

Cali Today News – Để duy trì sức mạnh cùng nổ lực chống lại ảnh hưởng của Bắc Kinh tăng dần lên Á Châu, nhu cầu hiện nay đòi hỏi Washington phải thực sự thắt chặt quan hệ kinh tế với các nước Đông Nam Á. Tổng Thống Obama đã có chính sách xoay trục chính sách ngoại giao hướng về Á Châu, do vấn đề ‘tế nhị’ trong ngoại giao, Hoa Kỳ không trực tiếp chỉ chỉ đích danh Trung Cộng,  nhưng thế giới đều hiểu kháng lực chính với Washington trong vấn đề “xoay trục” này là Bắc Kinh.

Đông Nam Á hay ASEAN là vùng quan trọng nhất của Á Châu trong chính sách ‘xoay trục’của Mỹ . Ấn Độ và Nhật Bản là hai yếu tố quan trọng nhưng sự đối kháng cố hữu của hai nước này sẵn có với Bắc Kinh, là hai rào cản tự nhiên chống lại sức mạnh bành trướng của Trung Cộng sẵn rồi nên Mỹ chỉ còn đặt trọng tâm vào ASEAN, nhất là những nước nghèo đang là ‘nạn nhân’ bị Bắc Kinh dùng kinh tế kiềm toả vào trong của đạo của họ.

Chính sách xoay trục  trở lại Á Châu sau một thời gian khá dài Mỹ vắng bóng tại Đông Nam Á. Sự vắng bóng lâu dài này do Mỹ chấm dứt dính líu vào Chiến Tranh VN để tập trung vào cuộc chiến Trung Đông và sau này là tại Trung Á (Iraq, Afghanistan). Từ ‘lỗ hỏng ‘ này, Trung Cộng “thay thế Mỹ” điền khuyết vào Đông Nam Á và  gia tăng ào ạt về đầu tư kinh tế trực tiếp vào các nước trong vùng.

Chính phủ TT Obama đã tái lập chính sách ưu tiên về Á Châu mà điều thấy rõ ràng nhất là tái cân bằng quân sự tại mạn tây Thái Bình Dương bấy lâu nay. Washington đã di chuyển nhiều chiến hạm tới Đông Nam Á và tưong lai còn cho Ấn Độ hợp tác để đóng hàng không mẫu hạm cũng như nhiều hợp tác kỹ thuật tối tân khác.

Hiện nay ngoài những phi vụ không thám, tuần tra do các phi cơ P 8 Poseidon đảm trách tại Biển Đông, Hoa Kỳ còn có những phi vụ không người lái liên tục tuần tra trên không phận vùng biển này như là ‘cơ sở hậu cần thường trực’ của Mỹ. Sự thuận lợi này trước hết là do Mỹ đã được Philippines cho phép dùng Phi làm căn cứ địa cho hải quân và không quân của Mỹ.

Nhưng nếu xoay trục chỉ ngang tầm này xem như Washington rất yếu thế. Theo định nghĩa cũng như nghiên cứu của Bộ Quốc Phòng Mỹ do ‘luôn luôn bị nhầm lẫn hay mù mờ về chiến lược tái cân bằng” nhất là hiện nay chưa thể tự trả lời rõ ràng cho chính Mỹ:

-chính sách ‘tái cân bằng về lại Á Châu RA SAO?

-với mức độ nào là đúng và cần?

KINH TẾ  là chìa khoá để duy trì sự hiện diện quân sự

Có nhiều nghiên cứu và câu hỏi ngay tại Washington  cảnh cáo cho chính sách tái cân bằng lực lượng về lại Á Châu nhưng Mỹ chỉ chú tâm về quân sự không thôi và bỏ qua đầu tư kinh tế là sai lầm nghiêm trọng. Từ sai lầm này nó sẽ không giúp MỸ duy trì sự theo đuổi lâu dài dù mục tiêu là lợi ích cho Mỹ và thứ hai nữa sẽ không giúp ích thực sự cho các nước Đông Nam Á đủ sức chống lại sự bành trướng của Bắc Kinh. Các nhà chính sách tại Washington đã cảnh báo chính phủ Mỹ phải đặt nặng nhu cầu phát triển và hợp tác kinh tế với ASEAN trong khi Trung Cộng đã thiết lập xong Ngân Hàng Đầu Tư Cơ Sở Hạ Tầng Á Châu và bắt đầu hoạt động.  

Sự ‘động bình’ một chiều của Tổng Thống Obama chỉ một mặt tái cân bằng phi cơ, chiến hạm và trong suốt hai nhiệm kỳ này, TT Obama chỉ đặt trọng tâm sự thành công của TPP (Hiệp Ước Kinh tế Đối Tác Xuyên Thái Bình Dương) gồm hơn 20 nước thuộc Vòng Đai Thái Bình Dương (Pacific Rim) chứ không phải là ASEAN. Đó là sự tái cân bằng trong tình trạnh ‘cà nhắc’ mà thôi. Nhưng TT Obama qua hai nhiệm kỳ không chú trọng việc này.

Sau hai nhiệm kỳ, TT Barack Obama sẽ có một ‘di sản’ do ông để lại cho nước Mỹ nếu TPP thành công. Nhưng, hiện tại chưa có câu trả lời chính thức về khả năng thành công cho chính sách ‘xoay trục’ của Mỹ về lại Á Châu như TT Obama từng tuyên bố có thành công thực sự hay không?

Sự hiện diện quân sự không thôi cho một đội quân ‘nhà giàu’ với một thời gian quá dài tại Á Châu nó sẽ đưa đến hậu quả tiêu cực cho chiến lược ‘cà nhắc’ do TT Obama chưa từng quan tâm phát triển kinh tế hay nối kết kinh tế cho ASEAN. Washington phải song song tăng cường hợp tác về kinh tế với ASEAN.

ASEAN là một vùng tiềm năng kinh tế của Á Châu. Trở lại Á Châu vì sức mạnh tiềm tàng kinh tế ở đây và bỏ qua ASEAN là một thiếu sót chiến lược. Hiện nay, quốc nội hay quốc ngoại đều phê phán chính sách can thiệp vào những nơi xa xôi như Afghanistan và Iraq không đem lợi lộc gì cho Hoa Kỳ và còn bị hai ‘cái roi’ này quất ngược lại vào ‘lưng’ Washington?

Những lợi ích kinh tế bậc nhất tại đây trước hết là tuyến hàng hải qua Biển Đông: nào dầu thô, khí đốt sau là hàng hoá với giá trị tổng cộng hơn 5 ngàn tỷ đô la hàng năm riêng con số của Mỹ là hơn 1200 tỷ đô la. Con số buôn bán qua lại giữa Hoa Kỳ và ASEAN vào năm 2015 đã vượt 200 tỷ đô la trong đó có 80 tỷ đô la xuất cảng của Mỹ.  Chúng ta phải kể thêm nếu TPP thành công thì trong này có 4 nước thuộc về ASEAN là Việt Nam, Mã Lai, Singapore và Brunei.

Vào tháng Hai năm 2016 này, TT Obama đã cụ thể nghĩ ra sự hỏng hốc trong chính sách ‘tái cân bằng’ lực lượng tại Á Châu và đã có gặp lãnh đạo khối ASEAN tại Nam California để ‘lấp’ bằng chỗ trống.  Ông Obama tại đây đã tuyên bố ASEAN là ưu tiên một trong liên hệ kinh tế tại Á Châu.

Nhưng năm nay đã cuối nhiệm kỳ của TT Obama nên thời gian không còn bao nhiêu cho TT Obama hoàn thiện chiến lược ‘xoay trục’ lại Á Châu với một ‘mỹ cảm’ để gia tăng nối kết kinh tế cùng phát triển ASEAN nghiêng mạnh về Washington.

Những phát biểu của Cambodia và Lào làm lợi cho Trung Cộng cùng làm ‘lỏng lẻo” mối đoàn kết ASEAN vừa qua về vấn đề Biển Đông là một minh chứng cho sự sửa đổi khá ‘muộn’ của nội các TT Obama. TT Obama từng tuyên bố chính sách xoay trục lại Á Châu từ năm 2011 và người ta đang thấy Mỹ xa dần Trung Đông. Điều này có xảy ra khi người ta thấy TT Obama có phần lạnh lùng với Do Thái những năm gần đây, kẻ cả Arab Saudi. Nhưng đối với Á Châu chính ông Obama đặt sớm vấn đề ASEAN tại phòng Bầu Dục sớm hơn nữa thì hay biết bao nhiêu.

 Chuyến công du VN của TT Obama vừa qua (23/5 -25/5 /2016), trước khi dự G7 tại Tokyo để lại ấn tượng đẹp cho người dân Việt và có thể là một “kỷ niệm êm ái’ nào đó trong cuộc đời chính trị cho ông. Ý nghĩa “tái cân bằng” lực lượng về lại Á Châu mà quên sự liên kết hay xem nhẹ hợp tác kinh tế với ASEAN là sự thiếu sót chiến lược và ‘chậm chân’ đối với Trung Cộng.  Thực tế hiện nay ASEAN đang nghiêng về đâu? đoàn kết ra sao? đối phó thế nào với tình trạng Biển Đông ? quả là những câu hỏi đầy thách đố.

Đinh Hoa Lư 4/8/2016

=====================================

tài liệu tham khảo

ASEAN: history

http://globaledge.msu.edu/trade-blocs/asean/history

Armed Clash in the South China Sea

http://www.cfr.org/asia-and-pacific/armed-clash-south-china-sea/p27883

Obama’s pivot to Asia is working

http://www.latimes.com/opinion/op-ed/la-oe-mcmanus-pivot-asia-china-aggression-20160522-snap-story.html

Washington’s Pivot to Southeast Asia Needs Economic Ties

https://www.usasean.org/council-in-the-news/2016/06/14/washington%E2%80%99s-pivot-southeast-asia-needs-economic-ties

 

 

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

BÀI VIẾT LIÊN QUAN
- Advertisment -

MỚI CẬP NHẬT

Recent Comments