Sunday, February 5, 2023
spot_img

Vì sao quốc phòng Việt Nam tiếp Nga trước Mỹ sau?

Thiền Lâm

Vietnam – Cali Today News – Chuyến thăm Việt Nam của hai Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Nga và Mỹ diễn ra trong cùng vào tuần này, Nga trước Mỹ sau chỉ cách nhau đúng một ngày có lẽ là vấn đề gây hoài nghi và đáng mổ xẻ nhất.

Đó chỉ là một sự trùng hợp ngẫu nhiên của lịch làm việc hay mang một ẩn ý chính trị? Giới quân sự Việt Nam định chơi con bài gì trong thế “quan hệ đa phương” và quan điểm “ba không” vẫn giữ nguyên, trong đó đặc biệt là “không cho nước ngoài đặt căn cứ quân sự ở Việt Nam” và “không liên minh với một nước để chống lại nước thứ ba”?

Mối quan hệ với Nga đã trở thành truyền thống, không chỉ về chính trị, ngoại giao mà còn cả quân sự. Đã từ lâu, 90% vũ khí của Việt Nam là do Nga cung cấp bằng hình thức cho không hoặc bán với giá rẻ.

 
Photo credit: VOA

Trong khi đó, quan hệ mua bán khí tài quân sự giữa Việt Nam và Mỹ vẫn cực kỳ khiêm tốn, kể cả sau khi Việt Nam được Mỹ chính thức dỡ bỏ lệnh cấm mua vũ khí sát thương vào tháng 5/2016 khi Tổng thống Obama đến Hà Nội.

Một vài nội dung sớm được đăng tải trên báo nhà nước Việt Nam về “Nga chào hàng tên lửa cho Việt Nam…” thật ra khó làm cho người ta tin rằng sự thể về thực chất là như vậy. Cung cấp hay mua bán vũ khí rất có thể chỉ là một tấm bình phong để bàn những chuyện khác.

Chuyện gì khác? Tập trận chung ở các cấp?

Hay lại là Cam Ranh?

Cam Ranh – cảng nước sâu và có vị trí chiến lược đắc dụng về quân sự mà có thể qua đó khống chế đến 2/3 Biển Đông – là nơi mà Việt Nam luôn lấy làm con bài để mặc cả và trả giá với Nga và Mỹ. Trước đây, Nga đã thuê quân cảng này trong một thời gian dài, nhưng sau đó rút đi. Về sau này, nghe nói có những cuộc đàm phán tay đôi giữa Mỹ và Việt Nam để thuê lại Cam Ranh. Tuy nhiên, trong quan điểm của giới chóp bu Việt Nam, Cam Ranh vẫn quá “nhạy cảm” mà chưa thể “bán” được. Tính nhạy cảm như thế chủ yếu chịu sự tác động và đe dọa từ “bạn vàng” Trung Quốc. Bởi hơn ai hết, Trung Quốc mới là kẻ muốn thuê Cam Ranh nhất, hoặc nếu không được thuê thì tìm cách khống chế quân cảng này.

Việc Trung Quốc đưa tên lửa ra đảo Phú Lâm, quần đảo Hoàng Sa vào năm 2016 là một bằng chứng rõ nét về việc giới quân sự nước này đã chính thức đặt Cam Ranh vào tầm ngắm.

Nhưng vấn đề Cam Ranh cũng chỉ là một giả thiết. Một giả thiết khác được nêu ra bởi vài chuyên gia là người Nga cũng có những dự án khai thác dầu khí quan trọng ở Biển Đông trong cơ chế liên doanh với Việt Nam nên Nga phải tìm cách bảo vệ những dự án này.

Lợi ích kinh tế có vẻ là lý do đủ thuyết phục nhất trong bối cảnh hiện thời – chưa có chiến tranh và cũng ít có dấu hiệu sẽ xảy ra chiến tranh ở Biển Đông trong tương lai gần.

Lợi ích kinh tế đó không chỉ liên quan đến Nga, mà còn cả Mỹ và đặc biệt là Việt Nam.

Nhu cầu khẩn thiết trước mắt của Việt Nam là khu vực vùng biển Đà Nẵng, nơi mà tập đoàn dầu khí khổng lồ ExxonMobil của Mỹ đã được giới quan chức Hà Nội bật đèn xanh cho việc chính thức khởi động dự án đầu tư khai thác khí đốt tại mỏ Cá Voi Xanh. Mỏ này có trữ lượng khoảng 150 tỷ mét khối. Dự kiến khai thác khí ở mỏ này sẽ đóng góp gần 20 tỷ đô la vào ngân sách Việt Nam.

Nhưng ngay cả có muốn lấy tiền trong túi mình cũng không dễ. Vào tháng 11/2017, Chủ tịch Liam Mallon của Công ty Phát triển ExxonMobil đã tuyên bố sẽ hoãn dự án hợp tác với Việt Nam trên biển Đông tới năm 2019.

Một nguyên nhân của việc phải hoãn dự án có thể là Trung Quốc gây sức ép mà đã khiến Việt Nam có thể phải điều đình để ExxonMobil tạm ngừng khai thác mỏ Cá Voi Xanh.

Nếu đúng vậy, kịch bản thất bại đến mất ngủ ở Bãi Tư Chính đang lặp lại, khiến giới chóp bu Việt Nam mất ăn dầu khí ngay trên vùng lãnh hải của mình.

Vào cuối tháng 7/2017 đã xảy ra một sự kiện mà được dư luận xã hội liệt vào loại “nhục quốc thể”: chính quyền Việt Nam phải “giương cờ trắng” khi yêu cầu ngừng hoạt động thăm dò khí đốt của Repsol – một công ty Tây Ban Nha liên doanh với Việt Nam – ngay tại Bãi Tư Chính mà luôn được Bộ Ngoại giao Việt Nam chiến đấu võ miệng “thuộc vùng chủ quyền không tranh cãi của Việt Nam”. Dù chưa bao giờ giới tuyên giáo hay Bộ Ngoại giao Việt Nam dám nói toạc về cái nguồn cơn sâu xa của vụ “nhục quốc thể” ấy, nhưng vụ “giương cờ trắng” này lại trùng hợp với tin tức quốc tế cho biết sau khi Bắc Kinh đe dọa sẽ tấn công một số căn cứ quân sự của Việt Nam ở quần đảo Trường Sa nếu Việt Nam cho phép Repsol tiếp tục khoan thăm dò dầu khí.

Việc một Hàng không mẫu hạm của Mỹ có thể hiện diện trong vùng biển Việt Nam trong thời gian tới rất có thể là một động tác nhằm bảo vệ ExxonMobil và do đó bảo vệ luôn cả lợi ích của Việt Nam.

Nhưng vẫn như một phương châm truyền thống “cần Mỹ nhưng phải cảnh giác với Mỹ”, giới chóp bu đảng và quân sự Việt Nam có thể đã cố ý thu xếp chuyến thăm của Bộ trưởng quốc phòng Nga song trùng với chuyến thăm của Bộ trưởng quốc phòng Mỹ nhằm làm “cân bằng quan hệ giữa Việt Nam với Nga và Mỹ”, mà về thực chất chính là việc Việt Nam đang “bắt cá hai tay”, nhưng chẳng biết được tay nào hay cá nào.

Thiền Lâm

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

BÀI VIẾT LIÊN QUAN
- Advertisment -

MỚI CẬP NHẬT

Recent Comments