Monday, January 30, 2023
spot_img

Vì Sao Lạm Phát Sẽ Rất Khó Chấm Dứt?  

  • Kinh tế gia Ron Hetrick nhận xét: “Nếu tình hình về di trú chưa được cải thiện….Tôi không biết làm sao chúng ta có thể trở lại mức phát triển kinh tế như trước.”.  

Nguyễn Minh Tâm  dịch  

Cali Today News – Vật giá sản phẩm lúc gần đây tăng lên rất cao- 6.1% so với năm ngoái, theo số thống kê của chính phủ công bố hôm 23 tháng Hai- và người ta đã tốn khá nhiều bút mực để tranh cãi về đề tài vì sao lạm phát xảy ra. Nhưng có lẽ câu trả lời đơn giản nhất là sự thay đổi về dân số đã gây ra lạm phát. Hoa Kỳ cũng như nhiều nước khác trên thế giới không có đủ công nhân để chế tạo, và vận chuyển các mặt hàng đủ loại, và không lôi cuốn được công nhân đang có trên thị trường lao động, công ty phải tăng lương- từ đó giá hàng tăng theo. Hiện nay nền kinh tế Hoa Kỳ cần tuyển công nhân cho 11 triệu việc làm, nhưng chỉ có 6.5 triệu người không có việc làm.   

Kinh tế gia Ron Hetrick, làm việc ở công ty Burning Glass.  một công ty phụ trách phân tích tài liệu thị trường lao động. Ông giúp công ty phổ biến một phúc trình hôm 22 tháng Hai vừa qua, nhan đề: The Demographic Drought:Bridging the Gap in Our Labor Force, tạm dịch là Tình trạng hạn hán nhân khẩu: Làm cách nào để xóa bỏ sai ngạch trong lực lượng lao động. Ông Hetrick tóm tắt vấn đề này như sau: “Tất cả những sai biệt lao động trong hệ thống tiếp tế hiện nay xảy ra là vì không có đủ người để làm sản phẩm.”.  

Tiểu bang Maine , New Hampshire , và West Virginia được liệt kê là những tiu bang chỉ gồm toàn những người già. Số người ở tuổi 65 tuổi hay già hơn, chiếm hơn 20% dân số trong tiểu bang. Theo ước tính của  Olu Sonola, Trưởng ban kinh tế ở Fitch Ratings Economics, vào năm 2028, dân số Hoa Kỳ sẽ trở nên “super-aged” (quá già) với điều kiện là nhóm dân số gọi là “Baby Boomer” sinh từ năm 1946 đến 1964 tiếp tục ở lại làm việc lâu hơn. Nhưng dân số nhóm sinh ra sau thế chiến thứ Hai mua nhà từ lâu rồi, và trị giá căn nhà của họ tăng lên rất nhiều, và trong ít năm gần đây tiên đầu tư của họ để vào chứng khoán (stocks) tăng giá trị rất nhiều. Khi bệnh dịch COVID-19 xảy ra, họ bèn quyết nghỉ hưu, để hưởng số tài sản đã dành dụm được. Hơn một nửa số 5 triệu người rút ra khỏithị trường lao động từ đầu năm 2020 đều ở lứa tuổi trên 55 hay già hơn. (Sở Thống Kê Hoa Kỳ cho biết số người xin nghỉ hưu sớm chỉ vào khoảng 3.4 triệu người). Thống kê của Ngân hàng Dự Trữ Liên bang ở New York cho biết: Số trung bình những người tiếp tục làm việc sau 62 đang xuống thấp, chỉ còn khoảng 49.3% vào tháng Mười Một vừa qua.  

Mối lo ngại về việc dân số bỏ việc đưa đến lạm phát còn còn dai dẳng khá lâu, không biết đến bao giờ mới hết. Năm ngoái, dân số Hoa Kỳ chỉ tăng trưởng ở mức 0.1%, tỉ lệ thấp nhất kể từ ngày lập quốc đến nay. Và tỉ lệ sinh sản cũng tiếp tục giảm sút theo nhận xét của Sở Thống Kê Hoa Kỳ.  Tính đến năm 2034, số người lớn tuổi già lớn hơn số trẻ em. Đây là lần đầu tiên xảy ra hiện tượng này trong lịch sử Hoa Kỳ.   

Người di dân vào nước Mỹ sẽ giúp xóa bỏ sự thiếu sót về dân số. Nhưng ít năm gần đây, số di dân vào Mỹ xuống rất thấp. Kinh tế gia Hetrick nhận xét: “mức giảm sút trong tình hình di trú đã bắt đầu từ lâu, nhưng khi đại dịch COVI-19 xảy ra, tình hình càng tệ hơn trước.” Trong năm 2021, tổng số di dân quốc tế vào Mỹ thấp nhất trong mười năm qua.   

Trong lúc đó, người tiêu thụ Hoa Kỳ tiếp tục tiêu pha thoải mái, xem như không hề có chuyện gì xảy ra. Nhu cầu mua hàng hóa, và dịch vụ tăng lên cao. Điều này thể hiện rõ ràng qua số tiền chi tiêu của người tiêu thụ.   

Tôi nghe nhiều kinh tế gia cứ bàn luận với nhau rằng lạm phát sẽ kéo dài thế này thế kia. Tôi hỏi họ rằng các vị có biết đến khi nào lực lượng lao động sẽ trở lại mức độ ngày trước hay không?Không ai tiên đoán trước được. Tôi kết luận rằng: “Nếu khối dân số Baby Boomer không chịu đi làm thêm, nếu tình hình di trú không được cải thiện, thì tôi có thể nói rằng chẳng biết đến bao giờ chúng ta mới có thể trở lại mức tăng trưởng trước đây.”  

Bài phân tích của báo TIME ngày 14/3/2022  

Nguyễn Minh Tâm  dịch  

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

BÀI VIẾT LIÊN QUAN
- Advertisment -

MỚI CẬP NHẬT

Recent Comments