TỰ DO NGÔN LUẬN SẼ LÀM SỤP ĐỔ NỀN DÂN CHỦ?

Tượng Nữ Thần Tự Do tại Mỹ. Photo courtesy: AP

Cali Today News – Chúng ta đang sống trong thế kỷ 21, văn minh phát triển, công nghệ thông tin nhanh chóng, mọi tin tức mới, bất cứ diễn biến tốt xấu nào đều có thể đến với mọi người với thời gian thực, chỉ một cú nhấn chuột, một cái vuốt tay trên màn ảnh nhỏ của điện thoại cầm tay, cả thế giới sẽ thấy, nghe và biết bất cứ chuyện gì xảy ra từ bất kỳ nơi nào trên hành tinh này.

Các mối đe dọa từ thông tin sai trái, thuyết âm mưu, chủ nghĩa chuyên quyền và độc tài, các tổ chức dân túy cực đoan, tất cả những thứ xấu xí này đang bao quanh cuộc sống của chúng ta, và tất cả những điều này đều đến bởi quyền tự do ngôn luận, những quyền được công nhận trong Tu chính án thứ nhất.

Tượng Nữ Thần Tự Do tại Mỹ. Photo courtesy: AP

Nội dung Tu chính án thứ nhất thông qua năm 1791 có ghi rõ mọi người có quyền tự do tín ngưỡng, tự do ngôn luận, tự do báo chí và quyền của người dân được quyền hội họp và kiến nghị với chính phủ để thay đổi những điều bất hợp lý.

Nếu chỉ là những quyền như vậy và người Mỹ làm đúng như vậy trên tinh thần tôn trọng sự thật trong một xã hội hài hòa và tôn trọng lẫn nhau, thì thú thật với quý vị, tôi cho đây là một thiên đường nơi hạ giới.

Nhưng trong một thời đại văn minh vượt bực vào đầu thế kỷ 21 này, nước Mỹ đã xuất hiện một quái thai chính trị, là thứ đã lật đổ mọi thứ, từ nhận thức tốt đẹp về cuộc sống và con người cho đến chính trị cực đoan và dối trá, từ những niềm tin nhân bản cho đến những thuyết âm mưu, tin giả tràn lan, con quái vật này đã thay đổi cả nước Mỹ, từ nhận thức con người đến hệ thống chính trị.

Sự thay đổi lớn trong môi trường truyền thông, công nghệ kỹ thuật số đã tạo nên nhiều tiếng nói và nền tảng khác nhau, và điều đó có nghĩa là sẽ có nhiều xung đột và sự việc thật giả khó kiểm chứng được.

Nhưng qua những thay đổi này đã làm nổi bật sự mâu thuẫn ở cốt lõi của mọi nền văn hóa trong các thể chế dân chủ, đó là quyền tự do ngôn luận. Quyền này là một minh chứng cho sự tự do của con người sống trong một quốc gia dân chủ nhưng từ khi công nghệ phát triển, quyền tự do ngôn luận đã bị lợi dụng triệt để và cũng từ đó, thuyết âm mưu, tin giả, xuyên tạc, miệt thị, tấn công qua mạng bắt đầu nở rộ, và những thứ này đang góp phần lật đổ c1ác nền dân chủ, bất kể là các nước dân chủ non trẻ hay các nước dân chủ lâu đời có hơn hai trăm năm tuổi như nước Mỹ.

Các chính phủ của nhiều quốc gia bây giờ đang muốn giới hạn và kiểm soát gắt gao hơn quyền tự do ngôn luận trên không gian mạng nhưng lại không muốn mang tiếng là đàn áp quyền tự do ngôn luận của người dân, vậy phải làm sao đây?

Người dân thường mập mờ về vai trò và giới hạn của tự do ngôn luận, họ lập lờ đánh lận con đen với sự khác biệt giữa chủ nghĩa tự do và nền dân chủ.

Ở Athens Hy Lạp cổ đại, ở Rome Italy ngày xưa, tự do ngôn luận và hùng biện là yếu tố sống còn đối với sự ra đời của một nền dân chủ, nhưng cả hai nền văn hóa đó đều bị che đậy bởi sự ngụy biện bởi những lời thuyết phục khéo léo để làm hài lòng đám đông.

Các cuộc cách mạng dân chủ trong thế kỷ 18 đã mở đường cho những xung đột tôn giáo thảm khốc trên khắp lục địa Âu Châu.

Vào thế kỷ 19, con người chúng ta nhận được những cuộc cách mạng lớn khác về truyền thông, chúng ta có được điện tín và báo chí. Những phương thức thông tin này là sự thiết yếu để truyền bá các chuẩn mực dân chủ tự do, nhưng những kẻ chuyên quyền cũng biết nắm 1ấy cơ hội để tạo nền tảng hoạt động cho những người theo chủ nghĩa dân tộc và chủ nghĩa dân túy cực đoan, và điều này đã hình thành một chủ nghĩa phát xít trong thế kỷ 20.

Họ sẽ không thể thành công nếu họ không có được các phương tiện truyền thông đại chúng như đài phát thanh, phim ảnh. Cuối thế kỷ 20, chúng ta có truyền hình, và điều đó đã làm thay đổi hoàn toàn nền văn hóa chính trị của chúng ta.

Và trong thế kỷ 21, một nền tảng Facebook đã làm nên cuộc cách mạng Mùa xuân Ả Rập và cũng tạo nên nhóm thuyết âm mưu QAnon.

Không còn nghi ngờ gì nữa, lợi ích mà công nghệ đem đến thì ít, những hậu quả là chúng đã góp phần phá vỡ các nền văn hóa dân chủ.

Dân chủ và chủ nghĩa tự do là những thứ rất khác nhau, mặc dù chúng thường bị hiểu lầm khi bị trộn lẫn với nhau. Dân chủ về cơ bản là tạo điều kiện để mọi người tự do phát biểu và giao tiếp cởi mở, đó là lý do tại sao chúng ta nói rằng nền dân chủ phần lớn là tự do ngôn luận, là quyền của mọi người được tham gia vào một cuộc tranh luận công khai, không có giới hạn.

Còn khi chúng ta nói về chủ nghĩa tự do, tức là chúng ta đang nói về việc bảo vệ các quyền của những người thiểu số, về pháp quyền, về sự chấp nhận chuyển giao quyền lực trong hòa bình.

Tình trạng hiện tại của nền dân chủ Hoa Kỳ rồi sẽ đi về đâu?

Một điều đáng buồn là, một đảng chính trị với cái tên Dân Chủ lại không thể bảo vệ trọn vẹn nền dân chủ của đất nước khi họ đang nắm giữ thế đa số trong Quốc Hội, khi họ có một vị TT của đảng Dân Chủ đang nắm quyền hành pháp, bởi vì họ luôn tin rằng dân chủ cần được thực hành theo một cách thức nhất định và tuân theo những quy tắc nhất định. Nhưng chỉ có những đảng viên Dân Chủ mới nghĩ như vậy, còn những đảng viên Cộng Hòa thì không.

Đảng Cộng Hòa không cống hiến gì cho nền dân chủ tự do của nước Mỹ cả. Họ chỉ muốn lật đổ nền dân chủ hiện hữu của nước nhà.

Các đảng viên Cộng Hòa tự tin nói với nhau rằng: “Hãy nhìn đi, chúng ta có hơn 74 triệu người Mỹ, gần một nửa đất nước sẽ đi theo chúng ta bất kể chúng ta nói gì và làm gì.”

Điều nực cười, khó hiểu là các đảng viên Dân chủ thì luôn âm thầm, nhẫn nhục, chấp nhận những ràng buộc của chủ nghĩa tự do, tuân theo các quy tắc của hiến pháp và luật pháp, còn các đảng viên Cộng hòa thì nhanh tay khai thác tàn nhẫn những lợi thế mà phương tiện truyền thông và hệ thống mạng xã hội mang lại lợi ích cho họ.

Bây giờ, các chính phủ đã phải thừa nhận sức mạnh của truyền thông đại chúng. Thông tin trên không gian mạng là không thể nắm lấy làm của riêng và kiểm soát.

Quay trở lại với nước Mỹ, vấn đề ở đây thực sự là cấu trúc. Người Mỹ không thể làm gì trước thực tế là đảng Cộng hòa và đảng Dân chủ thường sống trong thế giới nhận thức đối nghịch nhau.

Nước Mỹ muốn gìn giữ được một nền dân chủ ổn định thì cả công chúng Mỹ và các chính trị gia, các nhà lập pháp phải có những cam kết đạo đức bằng những giá trị – khoan dung, tôn trọng quyền thiểu số, tôn trọng pháp quyền và công lý.

Nhưng rất tiếc là, nước Mỹ đang có gần phân nữa những con người không muốn thực hiện những cam kết đơn giản nhưng cần thiết này để giữ vững một nền dân chủ nước nhà, vậy thì phải làm sao đây, khi có hơn một nữa nước Mỹ muốn đi tới, hướng về tương lai trong thế kỷ 21 và gần phân nữa muốn quay đầu đi ngược về quá khứ, trở lại với thời Jim Crow vào cuối thế kỷ 19.

Việt Linh 02.08.2022

Bình Luận

Lưu ý: về ý kiến của độc giả nhất thiết không phải là ý kiến của toà soạn nhật báo Cali Today. Tòa soạn không chịu trách nhiệm về nội dung ý kiến của độc giả. Xin qúy độc giả góp ý kiến xây dựng, với ngôn ngữ phù hợp, tránh những ngôn ngữ thô tục, mạ lỵ, chụp mũ hay mạ lỵ cá nhân. Nhật báo Cali Today khuyến khích tự do phát biểu ý kiến qua phân tích, nhận định, trình bày quan điểm và ý kiến của mình, nhưng không mạ lỵ, bôi nhọ người khác hay hội đoàn bằng những nội dung và ngôn ngữ không phù hợp. Chúng tôi dành quyền không đăng hay xóa bỏ những ý kiến đóng góp mang nội dung và ngôn ngữ không phù hợp mà không nhất thiết phải thông báo trước hay trình bày lý do. Trân trọng và mong được qúy độc giả xa gần hợp tác. Những trường hợp vi phạm những điều nói trên nhiều lần, chúng tôi buộc phải block (khóa) lại trương mục của người cố tình vi phạm. Vì quá nhiều độc gỉa post comments, trong đó có một số không phù hợp nội quy, và nhiều khi tòa soạn không kịp phát hiện, nên nếu qúy độc giả nào phát hiện bất cứ comments nào không phù hợp nội quy, xin báo cho tòa soạn biết qua email nguyenxnam@yahoo.com. Trân trọng cám ơn. Nhật báo Cali Today

blog comments powered by Disqus