Phần 3: Hoa Kỳ phải là người cắt đứt quan hệ với Phi trước tiên

Philippine President Rodrigo Duterte makes a "fist bump", his May presidential elections campaign gesture, with defence secretary Delfin Lorenzana (L) and armed forces chief Lt. General Ricardo Visaya (R) and female soldiers during a visit at Capinpin military camp in Tanay, Rizal in the Philippines August 24, 2016. REUTERS/Erik De Castro

Phần 1: Hoa Thịnh Đốn phải là kẻ trước tiên cắt quan hệ với Phi Luật Tân

Phần 2: Hoa Thịnh Đốn phải là người cắt quan hệ trước tiên với Phi Luật Tân

Cali Today News – Tuy nhiên, chuyện này nhắc người ta nhớ lại một sĩ quan dưới thời đế chế Đức nhớ lại một thời liên minh với Áo Quốc và Hung Gia Lợi (Austria-Hungary) xưa kia từng thốt lên: Chúa ôi, chúng ta đã liên minh với một cái xác chết. Đầu tiên chưa ai nghĩ ra ‘cái liên minh quân sự với Phi” nhưng hậu quả là thế đấy.

Thế mà hai quốc gia Mỹ Phi từng ký Hiệp Uớc Bảo Vệ Lẫn Nhau vào năm 1951 là thế đấy. Lạy thánh Alas, hai chữ “lẫn nhau” chỉ là cách gọi đó thôi. Công việc của Manila là đẩy nhiệm vụ bảo vệ cho một mình Hoa Kỳ làm lấy. Phi Luật Tân rõ ràng có bảo vệ gì Mỹ đâu?

Có vấn đề đáng bàn thêm rằng, chẳng có lý do gì để phải tin tưởng vào cái hiệp ước này đã 65 năm rồi nhưng vẫn còn liên quan đến thế giới hiện tại. Bảo vệ một chiều từng gây hoạ cho Hoa Thịnh Đốn hứng chịu tức khắc phục hậu quả trong Thế Chiến Hai. Liên Bang Xô Viết một đối thủ quân sự lý tưởng từng thách thức bá quyền với Mỹ. Địa chính trị là một trò chơi không tiền, nhưng nếu đối phương thắng tức nhiên Hoa Kỳ phải thua.

Cuộc đối đầu về địa chính trị hôm nay Cộng Hoà Nhân Dân Trung Hoa khác xa với Liên Bang Xô Viết xưa kia. Bắc Kinh cạnh tranh sâu sắc với Hoa Kỳ trong nhiều phương cách trong đó đối đầu với Mỹ trong việc chiếm vùng biển Đông Á. Nhưng hiện nay Trung Cộng không có mối đe doạ hiện hữu với Hoa Kỳ, cho đến nay, hiện chưa có nước nào bị đe doạ trầm trọng kể cả Phi. Như vậy Hoa Kỳ không có lý do gì lại đi bảo vệ một quốc gia xa xôi và không có tầm quan trọng chút nào đối với an ninh Hoa Kỳ?

Gần đây vào năm 2014, Hoa Thịnh Đốn và Manila đã ký thêm một Thoả Ước Bảo Vệ Tăng Cường trong đó sẽ cung cấp cho Phi thiết bị căn cứ, trang thiết bị dự phòng, hợp tác huấn luyện. Tuy nhiên Hoa Kỳ chỉ đáng giá có cái quyền không đưọc can dự, họ không cần bảo đảm an ninh của Mỹ nữa. Các căn cứ không còn ý nghĩa vì nó sẽ chấm dứt như là một hình thức bảo vệ Mỹ hay biện minh cho bảo đảm an ninh?

Bất cứ trường hợp nào, các giới chức Hoa Kỳ lại cả tin khi cho rằng qua một hình thức cam kết “mơ hồ” kia với Phi xong, Mỹ có thể ngăn chặn được Bắc Kinh dễ dàng nếu Trung Cộng dám thách thức. Rủi thay, nếu như sự ngăn chận này bất thành thì sao? sự cam kết an ninh sẽ gây ra hậu quả như “cái dây chận đường” làm Hoa Kỳ lật nhào khi cái cam kết này tự động bắt Mỹ lao vào một cuộc chiến, nhưng cuộc chiến này không phải do lợi ích quốc gia?

Có lẽ, Bắc Kinh không thể nào tin tưởng cam kết này có thể bắt Mỹ dấn thân vào một cuộc chiến nguyên tử nhằm đòi lại quần đảo Scarborough Shoal cho Manila. Thêm thay, thái độ của chính phủ Phi hiện nay có thể nào bắt Mỹ phải hậu thuẩn cho Phi hay chăng? Luận cứ của Mỹ hiện nay chỉ nhằm củng cố cho một nhận thức mà thôi. Cách đây 4 năm cũng có một thoả thuận nhỏ về hợp tác quân sự Mỹ-Phi. Chính ngoại trưởng Clinton vào lúc này tuyên bố: “Hoa Kỳ luôn luôn hậu thuẩn vững chắc cho Phi Luật Tân. Chúng tôi luôn kề vai sát cánh chiến đấu cho tuơng lai các bạn”

Thế mà rõ ràng, hiện nay nội các Obama đã tự lãng xa vấn đề cam kết bảo vệ cho đảo Scaborough Shoal của Phi dù cho nước này luôn áp lực Mỹ phải thi hành Hiệp Ước Bảo Vệ “Lẩn nhau”. Có thể do sự chiếm đoạt của Trung Cộng vào đảo này không phải là một hình thức “tấn công vũ trang vô cớ’ cần thiết để kích hoạt hiệp ước.

Thêm thay, hiệp ước này chỉ ra rằng các cuộc tấn công vào “nơi lãnh thổ đô thị của hai nước, hay những đảo cư dân hành chánh là một phần lãnh thổ từng có trên bản đồ hành chánh Thái Bình Dương” mà thôi. Đảo Scarborough Shoal không phải là một phần lãnh thổ đô thị, nằm trong phần Thái Bình Dương từng được Hoa Thịnh Đốn công nhận là chủ quyền lãnh thổ hành chánh của Phi Luật Tân. Ngay cả trường hợp Hoa Kỳ thay đổi chính sách đảo ngược lại cho đây là ‘tranh chấp lãnh thổ’ đúng nghĩa với dẫn nhập của Hiệp Ước thì thoả thuận này chỉ là việc hứa hẹn, chưa đáng để can thiệp quân sự.

Thầm hiểu Mỹ đang lưỡng lự đối đầu với Bắc Kinh nên Manila luôn tìm cách để buộc Mỹ phải bảo vệ cho mình bằng cách ‘gài bẫy” cho Mỹ đối đầu trực tiếp với Trung Cộng. Hoa Kỳ mới rời các căn cứ quân sự tại Phi vừa đúng 6 năm, hai nước lại đi đến thoả thuận tái chấp thuận cho quân đội Mỹ trở lại Phi. Bắt đầu năm 2002, Hoa thịnh Đốn đã biệt phái các toán huấn luyện viên và cố vấn quân sự giúp cho quân đội Phi chống lại quân nổi dậy cùng lực lượng khủng bố.

Bốn năm trước, Cựu Bộ Trưởng Phòng Voltaire Gazmin của Phi cho rằng ông ngầm hiểu ý nói của cựu Bộ Trưởng Ngoại Giao Hillary cho rằng Mỹ “can thiệp nếu có biến cố tại vùng biển Tây Phi Luật Tân” cùng nghĩa với Scarborough Shoal và các phần đảo khác hiện đang tranh chấp. Cùng lúc đó, Bộ Trưởng Ngoại Giao Alberto del Rosario nước này thấy rằng: ” do hạn chế của sức mạnh tự vệ, chúng ta rất cần Người Mỹ phải có mặt thường xuyên.” Ông còn giải thích thêm:” Chúng ta cần phải thao dượt quân sự chung mức độ lớn hơn, càng nhiều lần và nhiều địa điểm khác nhau càng tốt, mục địch của thao dượt là vậy.”

Bắc Kinh ngồi nhìn ‘game’ chơi này, theo tờ báo nhà nước Xinhua kết luận thoả thuận 2014 Phi-Mỹ: “đây là một thoả thuận quan yếu với Mỹ trong lúc phía quốc nội thì chống đối. Chính phủ Aquino rõ ràng chú ý chỉ một điều là dùng sức mạnh Mỹ để đánh lại Bắc Kinh.” Cuối cùng Xinhua kết luận: ” Chính phủ Aquino càng làm cho các giải pháp hoà bình trong tranh chấp lãnh thổ càng khó khăn hơn, nếu không muốn nói là bất thành.”

Gần đây Phi Luật Tân lại lộ rõ quan điểm của mình. Tháng Tư vừa qua, nội các Obama thông báo sẽ tăng phái thêm phi cơ và nhân viên tới Phi nhằm thực hiện việc tuần thám trên không lẫn tuần tra trên biển chung với lực lượng Phi. Dù cho ông Carter cho rằng Hoa Thịnh Đốn luôn cố gắng “hạ giảm căng thẳng” thế nào chăng nữa nhưng bộ trưởng QP của Phi Gazmin lại tuyên bố thẳng thừng với Mỹ: “sự hiện diện của họ (Mỹ) tại đây càng gây khó khăn cho việc kêu gọi Trung Cộng.”

Một người cầm đầu nhóm ngư dân Phi luật Tân, bao lâu thất nghiệp do Bắc Kinh đã chiếm đoạt đảo Scaborough Shoal lại nói chuyện với phóng viên AP rất khác: “Sự hiện diện của lực lượng Mỹ sẽ cho ngư dân chúng tôi thêm vững tâm, chỉ có lực lượng Hoa Kỳ mới bảo vệ được ngư dân chúng tôi, có quân đội Mỹ sẽ khiến cho Bắc Kinh đắn đo và chùn bước mà thôi.”

Thật ra, thực tế không như vậy ngoại trừ lúc các lãnh đạo tại Hoa Thịnh Đốn mất hẳn trí khôn. Hoa Kỳ rất tin Bắc Kinh sẽ giảm bớt hành động hơn là lựa chọn nguy cơ đối đầu quân sự. Các nhà chính sách tại Trung Nam Hải có lý do để tin rằng Mỹ sẽ rút lui. Dù có hứa hẹn và tuyên bố đạo đức hay chữ qua nhiều cuộc thăm viếng của Mỹ, nhưng thực tế Phi Luật Tân không quan trọng cho an ninh của Mỹ. Phải cần nói thêm rằng: ngay cả cam kết bảo vệ độc lập cho Phi cũng không yêu cầu phải bảo vệ cho Phi kiểm soát các lãnh thổ và vùng biển tranh chấp hiện nay.

Đi đánh với một nước có vũ khí nguyên tử và lòng ái quốc cuồng nhiệt chỉ vì tranh chấp cho cái đảo mang tên Scaborough Shoal hay tương tự là một chuyện điên rồ. Hoa Thịnh Đốn cũng biết có mối lợi khi có mặt tại Á Châu Thái Bình Dương nhưng lợi ích của toàn dân Mỹ rõ ràng lớn hơn và nó không xứng để cho nước Mỹ lâm vào một cuộc chiến.

Dỉ nhiên phía Bắc Kinh cũng không bao giờ muốn có chiến tranh. Nhưng Bắc Kinh do lợi ích lớn lao của nước mình mới tìm cách chiếm hữu các vùng biển và đảo lân cận; do vậy Trung Cộng phải tìm mọi cách ngăn chận các thế lực tiếp cận với biên giới nước mình. Ý nghĩa này cũng tương tự khi chúng ta chống lại hệ tư tưởng của chủ nghĩa Napoleon chuyên đi can thiệp người khác đang khống chế Hoa Thịnh Đốn ra sao. Hãy tưởng tuợng người dân Hoa Kỳ sẽ phản ứng ra sao khi Hải Quân Trung Cộng tung hoành tại vùng biển Caribbean hay gần bờ biển miền đông nước Mỹ hay cái hồ mang tên Chinese Lake tại Mỹ hiện nay do Bắc Kinh khống chế?

Chủ nghĩa “đơn cực” nếu có thì hiện nay đã chấm dứt. Hoa Kỳ hiện tuy là siêu cường thế giới nhưng không thể đóng vai làm một ‘cảnh sát toàn cầu” nữa. Ý nghĩa đơn cực nằm trong các sự kiện chung của quốc tế. Phải đặt quyền lợi của Mỹ phải vào dạng ưu tiên một để tránh sự lôi cuốn của xung đột.

Lãnh thổ tranh chấp này bao gồm quần đảo Scaborough Shoal. Phi Luật Tân đã thắng thế trong chủ quyền về đảo này, nhưng nếu Manila muốn bảo vệ lợi ích của mình chống lại một thế lực mạnh nhất tại đây, chính phủ nước này phải tạo dựng một lực lượng quân sự hùng mạnh để bảo vệ lợi ích đó.

Hoa Thịnh Đốn sẵn sàng chào đón kế hoạch của TT Duterte “cắt đứt quan hệ với Mỹ”. Thật ra, Hoa Thịnh Đốn phải là người đầu tiên chấm dứt cam kết bảo vệ an ninh với Phi Luật Tân mới đúng hơn. Cái lý của vấn đề do nước Phi không phải là nước ưu tiên xem xét lại chính sách ngoại giao.

HẾT
Dough Bandow (Huffintonpost)
Bản dịch Đinh Hoa Lư 12/10/2016

Bình Luận

Lưu ý: về ý kiến của độc giả nhất thiết không phải là ý kiến của toà soạn nhật báo Cali Today. Tòa soạn không chịu trách nhiệm về nội dung ý kiến của độc giả. Xin qúy độc giả góp ý kiến xây dựng, với ngôn ngữ phù hợp, tránh những ngôn ngữ thô tục, mạ lỵ, chụp mũ hay mạ lỵ cá nhân. Nhật báo Cali Today khuyến khích tự do phát biểu ý kiến qua phân tích, nhận định, trình bày quan điểm và ý kiến của mình, nhưng không mạ lỵ, bôi nhọ người khác hay hội đoàn bằng những nội dung và ngôn ngữ không phù hợp. Chúng tôi dành quyền không đăng hay xóa bỏ những ý kiến đóng góp mang nội dung và ngôn ngữ không phù hợp mà không nhất thiết phải thông báo trước hay trình bày lý do. Trân trọng và mong được qúy độc giả xa gần hợp tác. Những trường hợp vi phạm những điều nói trên nhiều lần, chúng tôi buộc phải block (khóa) lại trương mục của người cố tình vi phạm. Vì quá nhiều độc gỉa post comments, trong đó có một số không phù hợp nội quy, và nhiều khi tòa soạn không kịp phát hiện, nên nếu qúy độc giả nào phát hiện bất cứ comments nào không phù hợp nội quy, xin báo cho tòa soạn biết qua email nguyenxnam@yahoo.com. Trân trọng cám ơn. Nhật báo Cali Today

blog comments powered by Disqus